11 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम्
बृहस्पतेश्च संवादं शक्रस्य च युधिष्ठिर
bhīṣma uvāca
atrāpyudāharantīmam itihāsaṃ purātanam
bṛhaspateśca saṃvādaṃ śakrasya ca yudhiṣṭhira
- 2
शक्र उवाच
किं स्विद् एकपदं ब्रह्मन्पुरुषः सम्यग् आचरन्
प्रमाणं सर्वभूतानां यशश्चैवाप्नुयान्महत्
śakra uvāca
kiṃ svid ekapadaṃ brahmanpuruṣaḥ samyag ācaran
pramāṇaṃ sarvabhūtānāṃ yaśaścaivāpnuyānmahat
- 3
बृहस्पतिर् उवाच
सान्त्वम् एकपदं शक्र पुरुषः सम्यग् आचरन्
प्रमाणं सर्वभूतानां यशश्चैवाप्नुयान्महत्
bṛhaspatir uvāca
sāntvam ekapadaṃ śakra puruṣaḥ samyag ācaran
pramāṇaṃ sarvabhūtānāṃ yaśaścaivāpnuyānmahat
- 4
एतद् एकपदं शक्र सर्वलोकसुखावहम्
आचरन्सर्वभूतेषु प्रियो भवति सर्वदा
etad ekapadaṃ śakra sarvalokasukhāvaham
ācaransarvabhūteṣu priyo bhavati sarvadā
- 5
यो हि नाभाषते किंचित्सततं भ्रुकुटीमुखः
द्वेष्यो भवति भूतानां स सान्त्वम् इह नाचरन्
yo hi nābhāṣate kiṃcitsatataṃ bhrukuṭīmukhaḥ
dveṣyo bhavati bhūtānāṃ sa sāntvam iha nācaran
- 6
यस्तु पूर्वम् अभिप्रेक्ष्य पूर्वम् एवाभिभाषते
स्मितपूर्वाभिभाषी च तस्य लोकः प्रसीदति
yastu pūrvam abhiprekṣya pūrvam evābhibhāṣate
smitapūrvābhibhāṣī ca tasya lokaḥ prasīdati
- 7
दानम् एव हि सर्वत्र सान्त्वेनानभिजल्पितम्
न प्रीणयति भूतानि निर्व्यञ्जनम् इवाशनम्
dānam eva hi sarvatra sāntvenānabhijalpitam
na prīṇayati bhūtāni nirvyañjanam ivāśanam
- 8
अदाता ह्यपि भूतानां मधुराम् ईरयन्गिरम्
सर्वलोकम् इमं शक्र सान्त्वेन कुरुते वशे
adātā hyapi bhūtānāṃ madhurām īrayangiram
sarvalokam imaṃ śakra sāntvena kurute vaśe
- 9
तस्मात्सान्त्वं प्रकर्तव्यं दण्डम् आधित्सताम् इह
फलं च जनयत्येवं न चास्योद्विजते जनः
tasmātsāntvaṃ prakartavyaṃ daṇḍam ādhitsatām iha
phalaṃ ca janayatyevaṃ na cāsyodvijate janaḥ
- 10
सुकृतस्य हि सान्त्वस्य श्लक्ष्णस्य मधुरस्य च
सम्यग् आसेव्यमानस्य तुल्यं जातु न विद्यते
sukṛtasya hi sāntvasya ślakṣṇasya madhurasya ca
samyag āsevyamānasya tulyaṃ jātu na vidyate
- 11
भीष्म उवाच
इत्युक्तः कृतवान्सर्वं तथा शक्रः पुरोधसा
तथा त्वम् अपि कौन्तेय सम्यग् एतत्समाचर
bhīṣma uvāca
ityuktaḥ kṛtavānsarvaṃ tathā śakraḥ purodhasā
tathā tvam api kaunteya samyag etatsamācara

