15 shlokas
- 1
ब्राह्मण उवाच
विवस्वतो गच्छति पर्ययेण वोढुं भवांस्तं रथम् एकचक्रम्
आश्चर्यभूतं यदि तत्र किंचिद्दृष्टं त्वया शंसितुम् अर्हसि त्वम्
brāhmaṇa uvāca
vivasvato gacchati paryayeṇa voḍhuṃ bhavāṃstaṃ ratham ekacakram
āścaryabhūtaṃ yadi tatra kiṃciddṛṣṭaṃ tvayā śaṃsitum arhasi tvam
- 2
नाग उवाच
यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्विव विहंगमाः
वसन्त्याश्रित्य मुनयः संसिद्धा दैवतैः सह
nāga uvāca
yasya raśmisahasreṣu śākhāsviva vihaṃgamāḥ
vasantyāśritya munayaḥ saṃsiddhā daivataiḥ saha
- 3
यतो वायुर्विनिःसृत्य सूर्यरश्म्याश्रितो महान्
विजृम्भत्यम्बरे विप्र किम् आश्चर्यतरं ततः
yato vāyurviniḥsṛtya sūryaraśmyāśrito mahān
vijṛmbhatyambare vipra kim āścaryataraṃ tataḥ
- 4
शुक्रो नामासितः पादो यस्य वारिधरो ऽम्बरे
तोयं सृजति वर्षासु किम् आश्चर्यम् अतः परम्
śukro nāmāsitaḥ pādo yasya vāridharo 'mbare
toyaṃ sṛjati varṣāsu kim āścaryam ataḥ param
- 5
यो ऽष्टमासांस्तु शुचिना किरणेनोज्झितं पयः
पर्यादत्ते पुनः काले किम् आश्चर्यम् अतः परम्
yo 'ṣṭamāsāṃstu śucinā kiraṇenojjhitaṃ payaḥ
paryādatte punaḥ kāle kim āścaryam ataḥ param
- 6
यस्य तेजोविशेषेषु नित्यम् आत्मा प्रतिष्ठितः
यतो बीजं मही चेयं धार्यते सचराचरम्
yasya tejoviśeṣeṣu nityam ātmā pratiṣṭhitaḥ
yato bījaṃ mahī ceyaṃ dhāryate sacarācaram
- 7
यत्र देवो महाबाहुः शाश्वतः परमो ऽक्षरः
अनादिनिधनो विप्र किम् आश्चर्यम् अतः परम्
yatra devo mahābāhuḥ śāśvataḥ paramo 'kṣaraḥ
anādinidhano vipra kim āścaryam ataḥ param
- 8
आश्चर्याणाम् इवाश्चर्यम् इदम् एकं तु मे शृणु
विमले यन्मया दृष्टम् अम्बरे सूर्यसंश्रयात्
āścaryāṇām ivāścaryam idam ekaṃ tu me śṛṇu
vimale yanmayā dṛṣṭam ambare sūryasaṃśrayāt
- 9
पुरा मध्याह्नसमये लोकांस्तपति भास्करे
प्रत्यादित्यप्रतीकाशः सर्वतः प्रत्यदृश्यत
purā madhyāhnasamaye lokāṃstapati bhāskare
pratyādityapratīkāśaḥ sarvataḥ pratyadṛśyata
- 10
स लोकांस्तेजसा सर्वान्स्वभासा निर्विभासयन्
आदित्याभिमुखो ऽभ्येति गगनं पाटयन्न् इव
sa lokāṃstejasā sarvānsvabhāsā nirvibhāsayan
ādityābhimukho 'bhyeti gaganaṃ pāṭayann iva
- 11
हुताहुतिर् इव ज्योतिर्व्याप्य तेजोमरीचिभिः
अनिर्देश्येन रूपेण द्वितीय इव भास्करः
hutāhutir iva jyotirvyāpya tejomarīcibhiḥ
anirdeśyena rūpeṇa dvitīya iva bhāskaraḥ
- 12
तस्याभिगमनप्राप्तौ हस्तो दत्तो विवस्वता
तेनापि दक्षिणो हस्तो दत्तः प्रत्यर्चनार्थिना
tasyābhigamanaprāptau hasto datto vivasvatā
tenāpi dakṣiṇo hasto dattaḥ pratyarcanārthinā
- 13
ततो भित्त्वैव गगनं प्रविष्टो रविमण्डलम्
एकीभूतं च तत्तेजः क्षणेनादित्यतां गतम्
tato bhittvaiva gaganaṃ praviṣṭo ravimaṇḍalam
ekībhūtaṃ ca tattejaḥ kṣaṇenādityatāṃ gatam
- 14
तत्र नः संशयो जातस्तयोस्तेजःसमागमे
अनयोः को भवेत्सूर्यो रथस्थो यो ऽयम् आगतः
tatra naḥ saṃśayo jātastayostejaḥsamāgame
anayoḥ ko bhavetsūryo rathastho yo 'yam āgataḥ
- 15
ते वयं जातसंदेहाः पर्यपृच्छामहे रविम्
क एष दिवम् आक्रम्य गतः सूर्य इवापरः
te vayaṃ jātasaṃdehāḥ paryapṛcchāmahe ravim
ka eṣa divam ākramya gataḥ sūrya ivāparaḥ

