15 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तस्मिन्वाक्यान्तरे वाक्यं पुनर् एवार्जुनो ऽब्रवीत्
विषण्णमनसं ज्येष्ठम् इदं भ्रातरम् ईश्वरम्
vaiśaṃpāyana uvāca
tasminvākyāntare vākyaṃ punar evārjuno 'bravīt
viṣaṇṇamanasaṃ jyeṣṭham idaṃ bhrātaram īśvaram
- 2
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ प्राप्य राज्यम् अनुत्तमम्
जित्वा चारीन्नरश्रेष्ठ तप्यते किं भवान्भृशम्
kṣatradharmeṇa dharmajña prāpya rājyam anuttamam
jitvā cārīnnaraśreṣṭha tapyate kiṃ bhavānbhṛśam
- 3
क्षत्रियाणां महाराज संग्रामे निधनं स्मृतम्
विशिष्टं बहुभिर्यज्ञैः क्षत्रधर्मम् अनुस्मर
kṣatriyāṇāṃ mahārāja saṃgrāme nidhanaṃ smṛtam
viśiṣṭaṃ bahubhiryajñaiḥ kṣatradharmam anusmara
- 4
ब्राह्मणानां तपस्त्यागः प्रेत्यधर्मविधिः स्मृतः
क्षत्रियाणां च विहितं संग्रामे निधनं विभो
brāhmaṇānāṃ tapastyāgaḥ pretyadharmavidhiḥ smṛtaḥ
kṣatriyāṇāṃ ca vihitaṃ saṃgrāme nidhanaṃ vibho
- 5
क्षत्रधर्मो महारौद्रः शस्त्रनित्य इति स्मृतः
वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे
kṣatradharmo mahāraudraḥ śastranitya iti smṛtaḥ
vadhaśca bharataśreṣṭha kāle śastreṇa saṃyuge
- 6
ब्राह्मणस्यापि चेद्राजन्क्षत्रधर्मेण तिष्ठतः
प्रशस्तं जीवितं लोके क्षत्रं हि ब्रह्मसंस्थितम्
brāhmaṇasyāpi cedrājankṣatradharmeṇa tiṣṭhataḥ
praśastaṃ jīvitaṃ loke kṣatraṃ hi brahmasaṃsthitam
- 7
न त्यागो न पुनर्याच्ञा न तपो मनुजेश्वर
क्षत्रियस्य विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम्
na tyāgo na punaryācñā na tapo manujeśvara
kṣatriyasya vidhīyante na parasvopajīvanam
- 8
स भवान्सर्वधर्मज्ञः सर्वात्मा भरतर्षभ
राजा मनीषी निपुणो लोके दृष्टपरावरः
sa bhavānsarvadharmajñaḥ sarvātmā bharatarṣabha
rājā manīṣī nipuṇo loke dṛṣṭaparāvaraḥ
- 9
त्यक्त्वा संतापजं शोकं दंशितो भव कर्मणि
क्षत्रियस्य विशेषेण हृदयं वज्रसंहतम्
tyaktvā saṃtāpajaṃ śokaṃ daṃśito bhava karmaṇi
kṣatriyasya viśeṣeṇa hṛdayaṃ vajrasaṃhatam
- 10
जित्वारीन्क्षत्रधर्मेण प्राप्य राज्यम् अकण्टकम्
विजितात्मा मनुष्येन्द्र यज्ञदानपरो भव
jitvārīnkṣatradharmeṇa prāpya rājyam akaṇṭakam
vijitātmā manuṣyendra yajñadānaparo bhava
- 11
इन्द्रो वै ब्रह्मणः पुत्रः कर्मणा क्षत्रियो ऽभवत्
ज्ञातीनां पापवृत्तीनां जघान नवतीर्नव
indro vai brahmaṇaḥ putraḥ karmaṇā kṣatriyo 'bhavat
jñātīnāṃ pāpavṛttīnāṃ jaghāna navatīrnava
- 12
तच्चास्य कर्म पूज्यं हि प्रशस्यं च विशां पते
तेन चेन्द्रत्वम् आपेदे देवानाम् इति नः श्रुतम्
taccāsya karma pūjyaṃ hi praśasyaṃ ca viśāṃ pate
tena cendratvam āpede devānām iti naḥ śrutam
- 13
स त्वं यज्ञैर्महाराज यजस्व बहुदक्षिणैः
यथैवेन्द्रो मनुष्येन्द्र चिराय विगतज्वरः
sa tvaṃ yajñairmahārāja yajasva bahudakṣiṇaiḥ
yathaivendro manuṣyendra cirāya vigatajvaraḥ
- 14
मा त्वम् एवंगते किंचित्क्षत्रियर्षभ शोचिथाः
गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूताः परां गतिम्
mā tvam evaṃgate kiṃcitkṣatriyarṣabha śocithāḥ
gatāste kṣatradharmeṇa śastrapūtāḥ parāṃ gatim
- 15
भवितव्यं तथा तच्च यद्वृत्तं भरतर्षभ
दिष्टं हि राजशार्दूल न शक्यम् अतिवर्तितुम्
bhavitavyaṃ tathā tacca yadvṛttaṃ bharatarṣabha
diṣṭaṃ hi rājaśārdūla na śakyam ativartitum

