18 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
अबुद्धिपूर्वं यः पापं कुर्याद्भरतसत्तम
मुच्यते स कथं तस्माद् एनसस्तद्वदस्व मे
yudhiṣṭhira uvāca
abuddhipūrvaṃ yaḥ pāpaṃ kuryādbharatasattama
mucyate sa kathaṃ tasmād enasastadvadasva me
- 2
भीष्म उवाच
अत्र ते वर्णयिष्ये ऽहम् इतिहासं पुरातनम्
इन्द्रोतः शौनको विप्रो यद् आह जनमेजयम्
bhīṣma uvāca
atra te varṇayiṣye 'ham itihāsaṃ purātanam
indrotaḥ śaunako vipro yad āha janamejayam
- 3
आसीद्राजा महावीर्यः पारिक्षिज्जनमेजयः
अबुद्धिपूर्वं ब्रह्महत्या तम् आगच्छन्महीपतिम्
āsīdrājā mahāvīryaḥ pārikṣijjanamejayaḥ
abuddhipūrvaṃ brahmahatyā tam āgacchanmahīpatim
- 4
तं ब्राह्मणाः सर्व एव तत्यजुः सपुरोहिताः
जगाम स वनं राजा दह्यमानो दिवानिशम्
taṃ brāhmaṇāḥ sarva eva tatyajuḥ sapurohitāḥ
jagāma sa vanaṃ rājā dahyamāno divāniśam
- 5
स प्रजाभिः परित्यक्तश्चकार कुशलं महत्
अतिवेलं तपस्तेपे दह्यमानः स मन्युना
sa prajābhiḥ parityaktaścakāra kuśalaṃ mahat
ativelaṃ tapastepe dahyamānaḥ sa manyunā
- 6
तत्रेतिहासं वक्ष्यामि धर्मस्यास्योपबृंहणम्
दह्यमानः पापकृत्या जगाम जनमेजयः
tatretihāsaṃ vakṣyāmi dharmasyāsyopabṛṃhaṇam
dahyamānaḥ pāpakṛtyā jagāma janamejayaḥ
- 7
वरिष्यमाण इन्द्रोतं शौनकं संशितव्रतम्
समासाद्योपजग्राह पादयोः परिपीडयन्
variṣyamāṇa indrotaṃ śaunakaṃ saṃśitavratam
samāsādyopajagrāha pādayoḥ paripīḍayan
- 8
ततो भीतो महाप्राज्ञो जगर्हे सुभृशं तदा
कर्ता पापस्य महतो भ्रूणहा किम् इहागतः
tato bhīto mahāprājño jagarhe subhṛśaṃ tadā
kartā pāpasya mahato bhrūṇahā kim ihāgataḥ
- 9
किं तवास्मासु कर्तव्यं मा मा स्प्राक्षीः कथंचन
गच्छ गच्छ न ते स्थानं प्रीणात्यस्मान् इह ध्रुवम्
kiṃ tavāsmāsu kartavyaṃ mā mā sprākṣīḥ kathaṃcana
gaccha gaccha na te sthānaṃ prīṇātyasmān iha dhruvam
- 10
रुधिरस्येव ते गन्धः शवस्येव च दर्शनम्
अशिवः शिवसंकाशो मृतो जीवन्न् इवाटसि
rudhirasyeva te gandhaḥ śavasyeva ca darśanam
aśivaḥ śivasaṃkāśo mṛto jīvann ivāṭasi
- 11
अन्तर्मृत्युर् अशुद्धात्मा पापम् एवानुचिन्तयन्
प्रबुध्यसे प्रस्वपिषि वर्तसे चरसे सुखी
antarmṛtyur aśuddhātmā pāpam evānucintayan
prabudhyase prasvapiṣi vartase carase sukhī
- 12
मोघं ते जीवितं राजन्परिक्लिष्टं च जीवसि
पापायेव च सृष्टो ऽसि कर्मणे ह यवीयसे
moghaṃ te jīvitaṃ rājanparikliṣṭaṃ ca jīvasi
pāpāyeva ca sṛṣṭo 'si karmaṇe ha yavīyase
- 13
बहु कल्याणम् इच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान्
तपसा देवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया
bahu kalyāṇam icchanta īhante pitaraḥ sutān
tapasā devatejyābhirvandanena titikṣayā
- 14
पितृवंशम् इमं पश्य त्वत्कृते नरकं गतम्
निरर्थाः सर्व एवैषाम् आशाबन्धास्त्वदाश्रयाः
pitṛvaṃśam imaṃ paśya tvatkṛte narakaṃ gatam
nirarthāḥ sarva evaiṣām āśābandhāstvadāśrayāḥ
- 15
यान्पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गम् आयुर्यशः सुखम्
तेषु ते सततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः
yānpūjayanto vindanti svargam āyuryaśaḥ sukham
teṣu te satataṃ dveṣo brāhmaṇeṣu nirarthakaḥ
- 16
इमं लोकं विमुच्य त्वम् अवाङ्मूर्धा पतिष्यसि
अशाश्वतीः शाश्वतीश्च समाः पापेन कर्मणा
imaṃ lokaṃ vimucya tvam avāṅmūrdhā patiṣyasi
aśāśvatīḥ śāśvatīśca samāḥ pāpena karmaṇā
- 17
अद्यमानो जन्तुगृध्रैः शितिकण्ठैर् अयोमुखैः
ततो ऽपि पुनर् आवृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि
adyamāno jantugṛdhraiḥ śitikaṇṭhair ayomukhaiḥ
tato 'pi punar āvṛttaḥ pāpayoniṃ gamiṣyasi
- 18
यद् इदं मन्यसे राजन्नायम् अस्ति परः कुतः
प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये
yad idaṃ manyase rājannāyam asti paraḥ kutaḥ
pratismārayitārastvāṃ yamadūtā yamakṣaye

