16 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
स पन्नगपतिस्तत्र प्रययौ ब्राह्मणं प्रति
तम् एव मनसा ध्यायन्कार्यवत्तां विचारयन्
bhīṣma uvāca
sa pannagapatistatra prayayau brāhmaṇaṃ prati
tam eva manasā dhyāyankāryavattāṃ vicārayan
- 2
तम् अभिक्रम्य नागेन्द्रो मतिमान्स नरेश्वर
प्रोवाच मधुरं वाक्यं प्रकृत्या धर्मवत्सलः
tam abhikramya nāgendro matimānsa nareśvara
provāca madhuraṃ vākyaṃ prakṛtyā dharmavatsalaḥ
- 3
भो भो क्षाम्याभिभाषे त्वां न रोषं कर्तुम् अर्हसि
इह त्वम् अभिसम्प्राप्तः कस्यार्थे किं प्रयोजनम्
bho bho kṣāmyābhibhāṣe tvāṃ na roṣaṃ kartum arhasi
iha tvam abhisamprāptaḥ kasyārthe kiṃ prayojanam
- 4
आभिमुख्याद् अभिक्रम्य स्नेहात्पृच्छामि ते द्विज
विविक्ते गोमतीतीरे किं वा त्वं पर्युपाससे
ābhimukhyād abhikramya snehātpṛcchāmi te dvija
vivikte gomatītīre kiṃ vā tvaṃ paryupāsase
- 5
ब्राह्मण उवाच
धर्मारण्यं हि मां विद्धि नागं द्रष्टुम् इहागतम्
पद्मनाभं द्विजश्रेष्ठं तत्र मे कार्यम् आहितम्
brāhmaṇa uvāca
dharmāraṇyaṃ hi māṃ viddhi nāgaṃ draṣṭum ihāgatam
padmanābhaṃ dvijaśreṣṭhaṃ tatra me kāryam āhitam
- 6
तस्य चाहम् असांनिध्यं श्रुतवान् अस्मि तं गतम्
स्वजनं तं प्रतीक्षामि पर्जन्यम् इव कर्षकः
tasya cāham asāṃnidhyaṃ śrutavān asmi taṃ gatam
svajanaṃ taṃ pratīkṣāmi parjanyam iva karṣakaḥ
- 7
तस्य चाक्लेशकरणं स्वस्तिकारसमाहितम्
वर्तयाम्ययुतं ब्रह्म योगयुक्तो निरामयः
tasya cākleśakaraṇaṃ svastikārasamāhitam
vartayāmyayutaṃ brahma yogayukto nirāmayaḥ
- 8
नाग उवाच
अहो कल्याणवृत्तस्त्वं साधुसज्जनवत्सलः
श्रवाढ्यस्त्वं महाभाग परं स्नेहेन पश्यसि
nāga uvāca
aho kalyāṇavṛttastvaṃ sādhusajjanavatsalaḥ
śravāḍhyastvaṃ mahābhāga paraṃ snehena paśyasi
- 9
अहं स नागो विप्रर्षे यथा मां विन्दते भवान्
आज्ञापय यथा स्वैरं किं करोमि प्रियं तव
ahaṃ sa nāgo viprarṣe yathā māṃ vindate bhavān
ājñāpaya yathā svairaṃ kiṃ karomi priyaṃ tava
- 10
भवन्तं स्वजनाद् अस्मि सम्प्राप्तं श्रुतवान् इह
अतस्त्वां स्वयम् एवाहं द्रष्टुम् अभ्यागतो द्विज
bhavantaṃ svajanād asmi samprāptaṃ śrutavān iha
atastvāṃ svayam evāhaṃ draṣṭum abhyāgato dvija
- 11
सम्प्राप्तश्च भवान् अद्य कृतार्थः प्रतियास्यति
विस्रब्धो मां द्विजश्रेष्ठ विषये योक्तुम् अर्हसि
samprāptaśca bhavān adya kṛtārthaḥ pratiyāsyati
visrabdho māṃ dvijaśreṣṭha viṣaye yoktum arhasi
- 12
वयं हि भवता सर्वे गुणक्रीता विशेषतः
यस्त्वम् आत्महितं त्यक्त्वा माम् एवेहानुरुध्यसे
vayaṃ hi bhavatā sarve guṇakrītā viśeṣataḥ
yastvam ātmahitaṃ tyaktvā mām evehānurudhyase
- 13
ब्राह्मण उवाच
आगतो ऽहं महाभाग तव दर्शनलालसः
कंचिद् अर्थम् अनर्थज्ञः प्रष्टुकामो भुजंगम
brāhmaṇa uvāca
āgato 'haṃ mahābhāga tava darśanalālasaḥ
kaṃcid artham anarthajñaḥ praṣṭukāmo bhujaṃgama
- 14
अहम् आत्मानम् आत्मस्थो मार्गमाणो ऽऽत्मनो हितम्
वासार्थिनं महाप्राज्ञ बलवन्तम् उपास्मि ह
aham ātmānam ātmastho mārgamāṇo ''tmano hitam
vāsārthinaṃ mahāprājña balavantam upāsmi ha
- 15
प्रकाशितस्त्वं स्वगुणैर्यशोगर्भगभस्तिभिः
शशाङ्ककरसंस्पर्शैर्हृद्यैर् आत्मप्रकाशितैः
prakāśitastvaṃ svaguṇairyaśogarbhagabhastibhiḥ
śaśāṅkakarasaṃsparśairhṛdyair ātmaprakāśitaiḥ
- 16
तस्य मे प्रश्नम् उत्पन्नं छिन्द्धि त्वम् अनिलाशन
पश्चात्कार्यं वदिष्यामि श्रोतुम् अर्हति मे भवान्
tasya me praśnam utpannaṃ chinddhi tvam anilāśana
paścātkāryaṃ vadiṣyāmi śrotum arhati me bhavān

