27 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततः प्रविश्य भवनं प्रसुप्तो मधुसूदनः
याममात्रावशेषायां यामिन्यां प्रत्यबुध्यत
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ praviśya bhavanaṃ prasupto madhusūdanaḥ
yāmamātrāvaśeṣāyāṃ yāminyāṃ pratyabudhyata
- 2
स ध्यानपथम् आश्रित्य सर्वज्ञानानि माधवः
अवलोक्य ततः पश्चाद्दध्यौ ब्रह्म सनातनम्
sa dhyānapatham āśritya sarvajñānāni mādhavaḥ
avalokya tataḥ paścāddadhyau brahma sanātanam
- 3
ततः श्रुतिपुराणज्ञाः शिक्षिता रक्तकण्ठिनः
अस्तुवन्विश्वकर्माणं वासुदेवं प्रजापतिम्
tataḥ śrutipurāṇajñāḥ śikṣitā raktakaṇṭhinaḥ
astuvanviśvakarmāṇaṃ vāsudevaṃ prajāpatim
- 4
पठन्ति पाणिस्वनिकास्तथा गायन्ति गायनाः
शङ्खानकमृदङ्गांश्च प्रवाद्यन्त सहस्रशः
paṭhanti pāṇisvanikāstathā gāyanti gāyanāḥ
śaṅkhānakamṛdaṅgāṃśca pravādyanta sahasraśaḥ
- 5
वीणापणववेणूनां स्वनश्चातिमनोरमः
प्रहास इव विस्तीर्णः शुश्रुवे तस्य वेश्मनः
vīṇāpaṇavaveṇūnāṃ svanaścātimanoramaḥ
prahāsa iva vistīrṇaḥ śuśruve tasya veśmanaḥ
- 6
तथा युधिष्ठिरस्यापि राज्ञो मङ्गलसंहिताः
उच्चेरुर्मधुरा वाचो गीतवादित्रसंहिताः
tathā yudhiṣṭhirasyāpi rājño maṅgalasaṃhitāḥ
uccerurmadhurā vāco gītavāditrasaṃhitāḥ
- 7
तत उत्थाय दाशार्हः स्नातः प्राञ्जलिर् अच्युतः
जप्त्वा गुह्यं महाबाहुर् अग्नीन् आश्रित्य तस्थिवान्
tata utthāya dāśārhaḥ snātaḥ prāñjalir acyutaḥ
japtvā guhyaṃ mahābāhur agnīn āśritya tasthivān
- 8
ततः सहस्रं विप्राणां चतुर्वेदविदां तथा
गवां सहस्रेणैकैकं वाचयामास माधवः
tataḥ sahasraṃ viprāṇāṃ caturvedavidāṃ tathā
gavāṃ sahasreṇaikaikaṃ vācayāmāsa mādhavaḥ
- 9
मङ्गलालम्भनं कृत्वा आत्मानम् अवलोक्य च
आदर्शे विमले कृष्णस्ततः सात्यकिम् अब्रवीत्
maṅgalālambhanaṃ kṛtvā ātmānam avalokya ca
ādarśe vimale kṛṣṇastataḥ sātyakim abravīt
- 10
गच्छ शैनेय जानीहि गत्वा राजनिवेशनम्
अपि सज्जो महातेजा भीष्मं द्रष्टुं युधिष्ठिरः
gaccha śaineya jānīhi gatvā rājaniveśanam
api sajjo mahātejā bhīṣmaṃ draṣṭuṃ yudhiṣṭhiraḥ
- 11
ततः कृष्णस्य वचनात्सात्यकिस्त्वरितो ययौ
उपगम्य च राजानं युधिष्ठिरम् उवाच ह
tataḥ kṛṣṇasya vacanātsātyakistvarito yayau
upagamya ca rājānaṃ yudhiṣṭhiram uvāca ha
- 12
युक्तो रथवरो राजन्वासुदेवस्य धीमतः
समीपम् आपगेयस्य प्रयास्यति जनार्दनः
yukto rathavaro rājanvāsudevasya dhīmataḥ
samīpam āpageyasya prayāsyati janārdanaḥ
- 13
भवत्प्रतीक्षः कृष्णो ऽसौ धर्मराज महाद्युते
यद् अत्रानन्तरं कृत्यं तद्भवान्कर्तुम् अर्हति
bhavatpratīkṣaḥ kṛṣṇo 'sau dharmarāja mahādyute
yad atrānantaraṃ kṛtyaṃ tadbhavānkartum arhati
- 14
युधिष्ठिर उवाच
युज्यतां मे रथवरः फल्गुनाप्रतिमद्युते
न सैनिकैश्च यातव्यं यास्यामो वयम् एव हि
yudhiṣṭhira uvāca
yujyatāṃ me rathavaraḥ phalgunāpratimadyute
na sainikaiśca yātavyaṃ yāsyāmo vayam eva hi
- 15
न च पीडयितव्यो मे भीष्मो धर्मभृतां वरः
अतः पुरःसराश्चापि निवर्तन्तु धनंजय
na ca pīḍayitavyo me bhīṣmo dharmabhṛtāṃ varaḥ
ataḥ puraḥsarāścāpi nivartantu dhanaṃjaya
- 16
अद्यप्रभृति गाङ्गेयः परं गुह्यं प्रवक्ष्यति
ततो नेच्छामि कौन्तेय पृथग्जनसमागमम्
adyaprabhṛti gāṅgeyaḥ paraṃ guhyaṃ pravakṣyati
tato necchāmi kaunteya pṛthagjanasamāgamam
- 17
वैशंपायन उवाच
तद्वाक्यम् आकर्ण्य तथा कुन्तीपुत्रो धनंजयः
युक्तं रथवरं तस्मा आचचक्षे नरर्षभ
vaiśaṃpāyana uvāca
tadvākyam ākarṇya tathā kuntīputro dhanaṃjayaḥ
yuktaṃ rathavaraṃ tasmā ācacakṣe nararṣabha
- 18
ततो युधिष्ठिरो राजा यमौ भीमार्जुनावपि
भूतानीव समस्तानि ययुः कृष्णनिवेशनम्
tato yudhiṣṭhiro rājā yamau bhīmārjunāvapi
bhūtānīva samastāni yayuḥ kṛṣṇaniveśanam
- 19
आगच्छत्स्वथ कृष्णो ऽपि पाण्डवेषु महात्मसु
शैनेयसहितो धीमान्रथम् एवान्वपद्यत
āgacchatsvatha kṛṣṇo 'pi pāṇḍaveṣu mahātmasu
śaineyasahito dhīmānratham evānvapadyata
- 20
रथस्थाः संविदं कृत्वा सुखां पृष्ट्वा च शर्वरीम्
मेघघोषै रथवरैः प्रययुस्ते महारथाः
rathasthāḥ saṃvidaṃ kṛtvā sukhāṃ pṛṣṭvā ca śarvarīm
meghaghoṣai rathavaraiḥ prayayuste mahārathāḥ
- 21
मेघपुष्पं बलाहं च सैन्यं सुग्रीवम् एव च
दारुकश्चोदयामास वासुदेवस्य वाजिनः
meghapuṣpaṃ balāhaṃ ca sainyaṃ sugrīvam eva ca
dārukaścodayāmāsa vāsudevasya vājinaḥ
- 22
ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः
गां खुराग्रैस्तथा राजंल्लिखन्तः प्रययुस्तदा
te hayā vāsudevasya dārukeṇa pracoditāḥ
gāṃ khurāgraistathā rājaṃllikhantaḥ prayayustadā
- 23
ते ग्रसन्त इवाकाशं वेगवन्तो महाबलाः
क्षेत्रं धर्मस्य कृत्स्नस्य कुरुक्षेत्रम् अवातरन्
te grasanta ivākāśaṃ vegavanto mahābalāḥ
kṣetraṃ dharmasya kṛtsnasya kurukṣetram avātaran
- 24
ततो ययुर्यत्र भीष्मः शरतल्पगतः प्रभुः
आस्ते ब्रह्मर्षिभिः सार्धं ब्रह्मा देवगणैर्यथा
tato yayuryatra bhīṣmaḥ śaratalpagataḥ prabhuḥ
āste brahmarṣibhiḥ sārdhaṃ brahmā devagaṇairyathā
- 25
ततो ऽवतीर्य गोविन्दो रथात्स च युधिष्ठिरः
भीमो गाण्डीवधन्वा च यमौ सात्यकिर् एव च
ऋषीन् अभ्यर्चयामासुः करान् उद्यम्य दक्षिणान्
tato 'vatīrya govindo rathātsa ca yudhiṣṭhiraḥ
bhīmo gāṇḍīvadhanvā ca yamau sātyakir eva ca
ṛṣīn abhyarcayāmāsuḥ karān udyamya dakṣiṇān
- 26
स तैः परिवृतो राजा नक्षत्रैर् इव चन्द्रमाः
अभ्याजगाम गाङ्गेयं ब्रह्माणम् इव वासवः
sa taiḥ parivṛto rājā nakṣatrair iva candramāḥ
abhyājagāma gāṅgeyaṃ brahmāṇam iva vāsavaḥ
- 27
शरतल्पे शयानं तम् आदित्यं पतितं यथा
ददर्श स महाबाहुर्भयाद् आगतसाध्वसः
śaratalpe śayānaṃ tam ādityaṃ patitaṃ yathā
dadarśa sa mahābāhurbhayād āgatasādhvasaḥ

