12 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
एतावद् उक्त्वा देवर्षिर्विरराम स नारदः
युधिष्ठिरस्तु राजर्षिर्दध्यौ शोकपरिप्लुतः
vaiśaṃpāyana uvāca
etāvad uktvā devarṣirvirarāma sa nāradaḥ
yudhiṣṭhirastu rājarṣirdadhyau śokapariplutaḥ
- 2
तं दीनमनसं वीरम् अधोवदनम् आतुरम्
निःश्वसन्तं यथा नागं पर्यश्रुनयनं तथा
taṃ dīnamanasaṃ vīram adhovadanam āturam
niḥśvasantaṃ yathā nāgaṃ paryaśrunayanaṃ tathā
- 3
कुन्ती शोकपरीताङ्गी दुःखोपहतचेतना
अब्रवीन्मधुराभाषा काले वचनम् अर्थवत्
kuntī śokaparītāṅgī duḥkhopahatacetanā
abravīnmadhurābhāṣā kāle vacanam arthavat
- 4
युधिष्ठिर महाबाहो नैनं शोचितुम् अर्हसि
जहि शोकं महाप्राज्ञ शृणु चेदं वचो मम
yudhiṣṭhira mahābāho nainaṃ śocitum arhasi
jahi śokaṃ mahāprājña śṛṇu cedaṃ vaco mama
- 5
यतितः स मया पूर्वं भ्रात्र्यं ज्ञापयितुं तव
भास्करेण च देवेन पित्रा धर्मभृतां वर
yatitaḥ sa mayā pūrvaṃ bhrātryaṃ jñāpayituṃ tava
bhāskareṇa ca devena pitrā dharmabhṛtāṃ vara
- 6
यद्वाच्यं हितकामेन सुहृदा भूतिम् इच्छता
तथा दिवाकरेणोक्तः स्वप्नान्ते मम चाग्रतः
yadvācyaṃ hitakāmena suhṛdā bhūtim icchatā
tathā divākareṇoktaḥ svapnānte mama cāgrataḥ
- 7
न चैनम् अशकद्भानुर् अहं वा स्नेहकारणैः
पुरा प्रत्यनुनेतुं वा नेतुं वाप्येकतां त्वया
na cainam aśakadbhānur ahaṃ vā snehakāraṇaiḥ
purā pratyanunetuṃ vā netuṃ vāpyekatāṃ tvayā
- 8
ततः कालपरीतः स वैरस्योद्धुक्षणे रतः
प्रतीपकारी युष्माकम् इति चोपेक्षितो मया
tataḥ kālaparītaḥ sa vairasyoddhukṣaṇe rataḥ
pratīpakārī yuṣmākam iti copekṣito mayā
- 9
इत्युक्तो धर्मराजस्तु मात्रा बाष्पाकुलेक्षणः
उवाच वाक्यं धर्मात्मा शोकव्याकुलचेतनः
ityukto dharmarājastu mātrā bāṣpākulekṣaṇaḥ
uvāca vākyaṃ dharmātmā śokavyākulacetanaḥ
- 10
भवत्या गूढमन्त्रत्वात्पीडितो ऽस्मीत्युवाच ताम्
शशाप च महातेजाः सर्वलोकेषु च स्त्रियः
न गुह्यं धारयिष्यन्तीत्यतिदुःखसमन्वितः
bhavatyā gūḍhamantratvātpīḍito 'smītyuvāca tām
śaśāpa ca mahātejāḥ sarvalokeṣu ca striyaḥ
na guhyaṃ dhārayiṣyantītyatiduḥkhasamanvitaḥ
- 11
स राजा पुत्रपौत्राणां संबन्धिसुहृदां तथा
स्मरन्न् उद्विग्नहृदयो बभूवास्वस्थचेतनः
sa rājā putrapautrāṇāṃ saṃbandhisuhṛdāṃ tathā
smarann udvignahṛdayo babhūvāsvasthacetanaḥ
- 12
ततः शोकपरीतात्मा सधूम इव पावकः
निर्वेदम् अकरोद्धीमान्राजा संतापपीडितः
tataḥ śokaparītātmā sadhūma iva pāvakaḥ
nirvedam akaroddhīmānrājā saṃtāpapīḍitaḥ

