11 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
कीदृशो जापको याति निरयं वर्णयस्व मे
कौतूहलं हि मे जातं तद्भवान्वक्तुम् अर्हति
yudhiṣṭhira uvāca
kīdṛśo jāpako yāti nirayaṃ varṇayasva me
kautūhalaṃ hi me jātaṃ tadbhavānvaktum arhati
- 2
भीष्म उवाच
धर्मस्यांशः प्रसूतो ऽसि धर्मिष्ठो ऽसि स्वभावतः
धर्ममूलाश्रयं वाक्यं शृणुष्वावहितो ऽनघ
bhīṣma uvāca
dharmasyāṃśaḥ prasūto 'si dharmiṣṭho 'si svabhāvataḥ
dharmamūlāśrayaṃ vākyaṃ śṛṇuṣvāvahito 'nagha
- 3
अमूनि यानि स्थानानि देवानां परमात्मनाम्
नानासंस्थानवर्णानि नानारूपफलानि च
amūni yāni sthānāni devānāṃ paramātmanām
nānāsaṃsthānavarṇāni nānārūpaphalāni ca
- 4
दिव्यानि कामचारीणि विमानानि सभास्तथा
आक्रीडा विविधा राजन्पद्मिन्यश्चामलोदकाः
divyāni kāmacārīṇi vimānāni sabhāstathā
ākrīḍā vividhā rājanpadminyaścāmalodakāḥ
- 5
चतुर्णां लोकपालानां शुक्रस्याथ बृहस्पतेः
मरुतां विश्वदेवानां साध्यानाम् अश्विनोर् अपि
caturṇāṃ lokapālānāṃ śukrasyātha bṛhaspateḥ
marutāṃ viśvadevānāṃ sādhyānām aśvinor api
- 6
रुद्रादित्यवसूनां च तथान्येषां दिवौकसाम्
एते वै निरयास्तात स्थानस्य परमात्मनः
rudrādityavasūnāṃ ca tathānyeṣāṃ divaukasām
ete vai nirayāstāta sthānasya paramātmanaḥ
- 7
अभयं चानिमित्तं च न च क्लेशभयावृतम्
द्वाभ्यां मुक्तं त्रिभिर्मुक्तम् अष्टाभिस्त्रिभिर् एव च
abhayaṃ cānimittaṃ ca na ca kleśabhayāvṛtam
dvābhyāṃ muktaṃ tribhirmuktam aṣṭābhistribhir eva ca
- 8
चतुर्लक्षणवर्जं तु चतुष्कारणवर्जितम्
अप्रहर्षम् अनानन्दम् अशोकं विगतक्लमम्
caturlakṣaṇavarjaṃ tu catuṣkāraṇavarjitam
apraharṣam anānandam aśokaṃ vigataklamam
- 9
कालः संपच्यते तत्र न कालस्तत्र वै प्रभुः
स कालस्य प्रभू राजन्स्वर्गस्यापि तथेश्वरः
kālaḥ saṃpacyate tatra na kālastatra vai prabhuḥ
sa kālasya prabhū rājansvargasyāpi tatheśvaraḥ
- 10
आत्मकेवलतां प्राप्तस्तत्र गत्वा न शोचति
ईदृशं परमं स्थानं निरयास्ते च तादृशाः
ātmakevalatāṃ prāptastatra gatvā na śocati
īdṛśaṃ paramaṃ sthānaṃ nirayāste ca tādṛśāḥ
- 11
एते ते निरयाः प्रोक्ताः सर्व एव यथातथम्
तस्य स्थानवरस्येह सर्वे निरयसंज्ञिताः
ete te nirayāḥ proktāḥ sarva eva yathātatham
tasya sthānavarasyeha sarve nirayasaṃjñitāḥ

