33 shlokas
- 1
नारद उवाच
कर्णस्य बाहुवीर्येण प्रश्रयेण दमेन च
तुतोष भृगुशार्दूलो गुरुशुश्रूषया तथा
nārada uvāca
karṇasya bāhuvīryeṇa praśrayeṇa damena ca
tutoṣa bhṛguśārdūlo guruśuśrūṣayā tathā
- 2
तस्मै स विधिवत्कृत्स्नं ब्रह्मास्त्रं सनिवर्तनम्
प्रोवाचाखिलम् अव्यग्रं तपस्वी सुतपस्विने
tasmai sa vidhivatkṛtsnaṃ brahmāstraṃ sanivartanam
provācākhilam avyagraṃ tapasvī sutapasvine
- 3
विदितास्त्रस्ततः कर्णो रममाणो ऽऽश्रमे भृगोः
चकार वै धनुर्वेदे यत्नम् अद्भुतविक्रमः
viditāstrastataḥ karṇo ramamāṇo ''śrame bhṛgoḥ
cakāra vai dhanurvede yatnam adbhutavikramaḥ
- 4
ततः कदाचिद्रामस्तु चरन्न् आश्रमम् अन्तिकात्
कर्णेन सहितो धीमान् उपवासेन कर्शितः
tataḥ kadācidrāmastu carann āśramam antikāt
karṇena sahito dhīmān upavāsena karśitaḥ
- 5
सुष्वाप जामदग्न्यो वै विस्रम्भोत्पन्नसौहृदः
कर्णस्योत्सङ्ग आधाय शिरः क्लान्तमना गुरुः
suṣvāpa jāmadagnyo vai visrambhotpannasauhṛdaḥ
karṇasyotsaṅga ādhāya śiraḥ klāntamanā guruḥ
- 6
अथ कृमिः श्लेष्ममयो मांसशोणितभोजनः
दारुणो दारुणस्पर्शः कर्णस्याभ्याशम् आगमत्
atha kṛmiḥ śleṣmamayo māṃsaśoṇitabhojanaḥ
dāruṇo dāruṇasparśaḥ karṇasyābhyāśam āgamat
- 7
स तस्योरुम् अथासाद्य बिभेद रुधिराशनः
न चैनम् अशकत्क्षेप्तुं हन्तुं वापि गुरोर्भयात्
sa tasyorum athāsādya bibheda rudhirāśanaḥ
na cainam aśakatkṣeptuṃ hantuṃ vāpi gurorbhayāt
- 8
संदश्यमानो ऽपि तथा कृमिणा तेन भारत
गुरुप्रबोधशङ्की च तम् उपैक्षत सूतजः
saṃdaśyamāno 'pi tathā kṛmiṇā tena bhārata
guruprabodhaśaṅkī ca tam upaikṣata sūtajaḥ
- 9
कर्णस्तु वेदनां धैर्याद् असह्यां विनिगृह्य ताम्
अकम्पन्न् अव्यथंश्चैव धारयामास भार्गवम्
karṇastu vedanāṃ dhairyād asahyāṃ vinigṛhya tām
akampann avyathaṃścaiva dhārayāmāsa bhārgavam
- 10
यदा तु रुधिरेणाङ्गे परिस्पृष्टो भृगूद्वहः
तदाबुध्यत तेजस्वी संतप्तश्चेदम् अब्रवीत्
yadā tu rudhireṇāṅge parispṛṣṭo bhṛgūdvahaḥ
tadābudhyata tejasvī saṃtaptaścedam abravīt
- 11
अहो ऽस्म्यशुचितां प्राप्तः किम् इदं क्रियते त्वया
कथयस्व भयं त्यक्त्वा याथातथ्यम् इदं मम
aho 'smyaśucitāṃ prāptaḥ kim idaṃ kriyate tvayā
kathayasva bhayaṃ tyaktvā yāthātathyam idaṃ mama
- 12
तस्य कर्णस्तदाचष्ट कृमिणा परिभक्षणम्
ददर्श रामस्तं चापि कृमिं सूकरसंनिभम्
tasya karṇastadācaṣṭa kṛmiṇā paribhakṣaṇam
dadarśa rāmastaṃ cāpi kṛmiṃ sūkarasaṃnibham
- 13
अष्टपादं तीक्ष्णदंष्ट्रं सूचीभिर् इव संवृतम्
रोमभिः संनिरुद्धाङ्गम् अलर्कं नाम नामतः
aṣṭapādaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ sūcībhir iva saṃvṛtam
romabhiḥ saṃniruddhāṅgam alarkaṃ nāma nāmataḥ
- 14
स दृष्टमात्रो रामेण कृमिः प्राणान् अवासृजत्
तस्मिन्न् एवासृक्संक्लिन्ने तद् अद्भुतम् इवाभवत्
sa dṛṣṭamātro rāmeṇa kṛmiḥ prāṇān avāsṛjat
tasminn evāsṛksaṃklinne tad adbhutam ivābhavat
- 15
ततो ऽन्तरिक्षे ददृशे विश्वरूपः करालवान्
राक्षसो लोहितग्रीवः कृष्णाङ्गो मेघवाहनः
tato 'ntarikṣe dadṛśe viśvarūpaḥ karālavān
rākṣaso lohitagrīvaḥ kṛṣṇāṅgo meghavāhanaḥ
- 16
स रामं प्राञ्जलिर्भूत्वा बभाषे पूर्णमानसः
स्वस्ति ते भृगुशार्दूल गमिष्यामि यथागतम्
sa rāmaṃ prāñjalirbhūtvā babhāṣe pūrṇamānasaḥ
svasti te bhṛguśārdūla gamiṣyāmi yathāgatam
- 17
मोक्षितो नरकाद् अस्मि भवता मुनिसत्तम
भद्रं च ते ऽस्तु नन्दिश्च प्रियं मे भवता कृतम्
mokṣito narakād asmi bhavatā munisattama
bhadraṃ ca te 'stu nandiśca priyaṃ me bhavatā kṛtam
- 18
तम् उवाच महाबाहुर्जामदग्न्यः प्रतापवान्
कस्त्वं कस्माच्च नरकं प्रतिपन्नो ब्रवीहि तत्
tam uvāca mahābāhurjāmadagnyaḥ pratāpavān
kastvaṃ kasmācca narakaṃ pratipanno bravīhi tat
- 19
सो ऽब्रवीद् अहम् आसं प्राग्गृत्सो नाम महासुरः
पुरा देवयुगे तात भृगोस्तुल्यवया इव
so 'bravīd aham āsaṃ prāggṛtso nāma mahāsuraḥ
purā devayuge tāta bhṛgostulyavayā iva
- 20
सो ऽहं भृगोः सुदयितां भार्याम् अपहरं बलात्
महर्षेर् अभिशापेन कृमिभूतो ऽपतं भुवि
so 'haṃ bhṛgoḥ sudayitāṃ bhāryām apaharaṃ balāt
maharṣer abhiśāpena kṛmibhūto 'pataṃ bhuvi
- 21
अब्रवीत्तु स मां क्रोधात्तव पूर्वपितामहः
मूत्रश्लेष्माशनः पाप निरयं प्रतिपत्स्यसे
abravīttu sa māṃ krodhāttava pūrvapitāmahaḥ
mūtraśleṣmāśanaḥ pāpa nirayaṃ pratipatsyase
- 22
शापस्यान्तो भवेद्ब्रह्मन्न् इत्येवं तम् अथाब्रुवम्
भविता भार्गवे राम इति माम् अब्रवीद्भृगुः
śāpasyānto bhavedbrahmann ityevaṃ tam athābruvam
bhavitā bhārgave rāma iti mām abravīdbhṛguḥ
- 23
सो ऽहम् एतां गतिं प्राप्तो यथा नकुशलं तथा
त्वया साधो समागम्य विमुक्तः पापयोनितः
so 'ham etāṃ gatiṃ prāpto yathā nakuśalaṃ tathā
tvayā sādho samāgamya vimuktaḥ pāpayonitaḥ
- 24
एवम् उक्त्वा नमस्कृत्य ययौ रामं महासुरः
रामः कर्णं तु सक्रोधम् इदं वचनम् अब्रवीत्
evam uktvā namaskṛtya yayau rāmaṃ mahāsuraḥ
rāmaḥ karṇaṃ tu sakrodham idaṃ vacanam abravīt
- 25
अतिदुःखम् इदं मूढ न जातु ब्राह्मणः सहेत्
क्षत्रियस्यैव ते धैर्यं कामया सत्यम् उच्यताम्
atiduḥkham idaṃ mūḍha na jātu brāhmaṇaḥ sahet
kṣatriyasyaiva te dhairyaṃ kāmayā satyam ucyatām
- 26
तम् उवाच ततः कर्णः शापभीतः प्रसादयन्
ब्रह्मक्षत्रान्तरे सूतं जातं मां विद्धि भार्गव
tam uvāca tataḥ karṇaḥ śāpabhītaḥ prasādayan
brahmakṣatrāntare sūtaṃ jātaṃ māṃ viddhi bhārgava
- 27
राधेयः कर्ण इति मां प्रवदन्ति जना भुवि
प्रसादं कुरु मे ब्रह्मन्न् अस्त्रलुब्धस्य भार्गव
rādheyaḥ karṇa iti māṃ pravadanti janā bhuvi
prasādaṃ kuru me brahmann astralubdhasya bhārgava
- 28
पिता गुरुर्न संदेहो वेदविद्याप्रदः प्रभुः
अतो भार्गव इत्युक्तं मया गोत्रं तवान्तिके
pitā gururna saṃdeho vedavidyāpradaḥ prabhuḥ
ato bhārgava ityuktaṃ mayā gotraṃ tavāntike
- 29
तम् उवाच भृगुश्रेष्ठः सरोषः प्रहसन्न् इव
भूमौ निपतितं दीनं वेपमानं कृताञ्जलिम्
tam uvāca bhṛguśreṣṭhaḥ saroṣaḥ prahasann iva
bhūmau nipatitaṃ dīnaṃ vepamānaṃ kṛtāñjalim
- 30
यस्मान्मिथ्योपचरितो ऽस्त्रलोभाद् इह त्वया
तस्माद् एतद्धि ते मूढ ब्रह्मास्त्रं प्रतिभास्यति
yasmānmithyopacarito 'stralobhād iha tvayā
tasmād etaddhi te mūḍha brahmāstraṃ pratibhāsyati

