29 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
स एवम् उक्तस्तु मुनिर्नारदो वदतां वरः
कथयामास तत्सर्वं यथा शप्तः स सूतजः
vaiśaṃpāyana uvāca
sa evam uktastu munirnārado vadatāṃ varaḥ
kathayāmāsa tatsarvaṃ yathā śaptaḥ sa sūtajaḥ
- 2
एवम् एतन्महाबाहो यथा वदसि भारत
न कर्णार्जुनयोः किंचिद् अविषह्यं भवेद्रणे
evam etanmahābāho yathā vadasi bhārata
na karṇārjunayoḥ kiṃcid aviṣahyaṃ bhavedraṇe
- 3
गुह्यम् एतत्तु देवानां कथयिष्यामि ते नृप
तन्निबोध महाराज यथा वृत्तम् इदं पुरा
guhyam etattu devānāṃ kathayiṣyāmi te nṛpa
tannibodha mahārāja yathā vṛttam idaṃ purā
- 4
क्षत्रं स्वर्गं कथं गच्छेच्छस्त्रपूतम् इति प्रभो
संघर्षजननस्तस्मात्कन्यागर्भो विनिर्मितः
kṣatraṃ svargaṃ kathaṃ gacchecchastrapūtam iti prabho
saṃgharṣajananastasmātkanyāgarbho vinirmitaḥ
- 5
स बालस्तेजसा युक्तः सूतपुत्रत्वम् आगतः
चकाराङ्गिरसां श्रेष्ठे धनुर्वेदं गुरौ तव
sa bālastejasā yuktaḥ sūtaputratvam āgataḥ
cakārāṅgirasāṃ śreṣṭhe dhanurvedaṃ gurau tava
- 6
स बलं भीमसेनस्य फल्गुनस्य च लाघवम्
बुद्धिं च तव राजेन्द्र यमयोर्विनयं तथा
sa balaṃ bhīmasenasya phalgunasya ca lāghavam
buddhiṃ ca tava rājendra yamayorvinayaṃ tathā
- 7
सख्यं च वासुदेवेन बाल्ये गाण्डिवधन्वनः
प्रजानाम् अनुरागं च चिन्तयानो व्यदह्यत
sakhyaṃ ca vāsudevena bālye gāṇḍivadhanvanaḥ
prajānām anurāgaṃ ca cintayāno vyadahyata
- 8
स सख्यम् अगमद्बाल्ये राज्ञा दुर्योधनेन वै
युष्माभिर्नित्यसंद्विष्टो दैवाच्चापि स्वभावतः
sa sakhyam agamadbālye rājñā duryodhanena vai
yuṣmābhirnityasaṃdviṣṭo daivāccāpi svabhāvataḥ
- 9
विद्याधिकम् अथालक्ष्य धनुर्वेदे धनंजयम्
द्रोणं रहस्युपागम्य कर्णो वचनम् अब्रवीत्
vidyādhikam athālakṣya dhanurvede dhanaṃjayam
droṇaṃ rahasyupāgamya karṇo vacanam abravīt
- 10
ब्रह्मास्त्रं वेत्तुम् इच्छामि सरहस्यनिवर्तनम्
अर्जुनेन समो युद्धे भवेयम् इति मे मतिः
brahmāstraṃ vettum icchāmi sarahasyanivartanam
arjunena samo yuddhe bhaveyam iti me matiḥ
- 11
समः पुत्रेषु च स्नेहः शिष्येषु च तव ध्रुवम्
त्वत्प्रसादान्न मां ब्रूयुर् अकृतास्त्रं विचक्षणाः
samaḥ putreṣu ca snehaḥ śiṣyeṣu ca tava dhruvam
tvatprasādānna māṃ brūyur akṛtāstraṃ vicakṣaṇāḥ
- 12
द्रोणस्तथोक्तः कर्णेन सापेक्षः फल्गुनं प्रति
दौरात्म्यं चापि कर्णस्य विदित्वा तम् उवाच ह
droṇastathoktaḥ karṇena sāpekṣaḥ phalgunaṃ prati
daurātmyaṃ cāpi karṇasya viditvā tam uvāca ha
- 13
ब्रह्मास्त्रं ब्राह्मणो विद्याद्यथावच्चरितव्रतः
क्षत्रियो वा तपस्वी यो नान्यो विद्यात्कथंचन
brahmāstraṃ brāhmaṇo vidyādyathāvaccaritavrataḥ
kṣatriyo vā tapasvī yo nānyo vidyātkathaṃcana
- 14
इत्युक्तो ऽङ्गिरसां श्रेष्ठम् आमन्त्र्य प्रतिपूज्य च
जगाम सहसा रामं महेन्द्रं पर्वतं प्रति
ityukto 'ṅgirasāṃ śreṣṭham āmantrya pratipūjya ca
jagāma sahasā rāmaṃ mahendraṃ parvataṃ prati
- 15
स तु रामम् उपागम्य शिरसाभिप्रणम्य च
ब्राह्मणो भार्गवो ऽस्मीति गौरवेणाभ्यगच्छत
sa tu rāmam upāgamya śirasābhipraṇamya ca
brāhmaṇo bhārgavo 'smīti gauraveṇābhyagacchata
- 16
रामस्तं प्रतिजग्राह पृष्ट्वा गोत्रादि सर्वशः
उष्यतां स्वागतं चेति प्रीतिमांश्चाभवद्भृशम्
rāmastaṃ pratijagrāha pṛṣṭvā gotrādi sarvaśaḥ
uṣyatāṃ svāgataṃ ceti prītimāṃścābhavadbhṛśam
- 17
तत्र कर्णस्य वसतो महेन्द्रे पर्वतोत्तमे
गन्धर्वै राक्षसैर्यक्षैर्देवैश्चासीत्समागमः
tatra karṇasya vasato mahendre parvatottame
gandharvai rākṣasairyakṣairdevaiścāsītsamāgamaḥ
- 18
स तत्रेष्वस्त्रम् अकरोद्भृगुश्रेष्ठाद्यथाविधि
प्रियश्चाभवद् अत्यर्थं देवगन्धर्वरक्षसाम्
sa tatreṣvastram akarodbhṛguśreṣṭhādyathāvidhi
priyaścābhavad atyarthaṃ devagandharvarakṣasām
- 19
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्न् आश्रमान्तिके
एकः खड्गधनुष्पाणिः परिचक्राम सूतजः
sa kadācitsamudrānte vicarann āśramāntike
ekaḥ khaḍgadhanuṣpāṇiḥ paricakrāma sūtajaḥ
- 20
सो ऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य कस्यचिद्ब्रह्मवादिनः
जघानाज्ञानतः पार्थ होमधेनुं यदृच्छया
so 'gnihotraprasaktasya kasyacidbrahmavādinaḥ
jaghānājñānataḥ pārtha homadhenuṃ yadṛcchayā
- 21
तद् अज्ञानकृतं मत्वा ब्राह्मणाय न्यवेदयत्
कर्णः प्रसादयंश्चैनम् इदम् इत्यब्रवीद्वचः
tad ajñānakṛtaṃ matvā brāhmaṇāya nyavedayat
karṇaḥ prasādayaṃścainam idam ityabravīdvacaḥ
- 22
अबुद्धिपूर्वं भगवन्धेनुर् एषा हता तव
मया तत्र प्रसादं मे कुरुष्वेति पुनः पुनः
abuddhipūrvaṃ bhagavandhenur eṣā hatā tava
mayā tatra prasādaṃ me kuruṣveti punaḥ punaḥ
- 23
तं स विप्रो ऽब्रवीत्क्रुद्धो वाचा निर्भर्त्सयन्न् इव
दुराचार वधार्हस्त्वं फलं प्राप्नुहि दुर्मते
taṃ sa vipro 'bravītkruddho vācā nirbhartsayann iva
durācāra vadhārhastvaṃ phalaṃ prāpnuhi durmate
- 24
येन विस्पर्धसे नित्यं यदर्थं घटसे ऽनिशम्
युध्यतस्तेन ते पाप भूमिश्चक्रं ग्रसिष्यति
yena vispardhase nityaṃ yadarthaṃ ghaṭase 'niśam
yudhyatastena te pāpa bhūmiścakraṃ grasiṣyati
- 25
ततश्चक्रे महीग्रस्ते मूर्धानं ते विचेतसः
पातयिष्यति विक्रम्य शत्रुर्गच्छ नराधम
tataścakre mahīgraste mūrdhānaṃ te vicetasaḥ
pātayiṣyati vikramya śatrurgaccha narādhama
- 26
यथेयं गौर्हता मूढ प्रमत्तेन त्वया मम
प्रमत्तस्यैवम् एवान्यः शिरस्ते पातयिष्यति
yatheyaṃ gaurhatā mūḍha pramattena tvayā mama
pramattasyaivam evānyaḥ śiraste pātayiṣyati
- 27
ततः प्रसादयामास पुनस्तं द्विजसत्तमम्
गोभिर्धनैश्च रत्नैश्च स चैनं पुनर् अब्रवीत्
tataḥ prasādayāmāsa punastaṃ dvijasattamam
gobhirdhanaiśca ratnaiśca sa cainaṃ punar abravīt
- 28
नेदं मद्व्याहृतं कुर्यात्सर्वलोको ऽपि वै मृषा
गच्छ वा तिष्ठ वा यद्वा कार्यं ते तत्समाचर
nedaṃ madvyāhṛtaṃ kuryātsarvaloko 'pi vai mṛṣā
gaccha vā tiṣṭha vā yadvā kāryaṃ te tatsamācara
- 29
इत्युक्तो ब्राह्मणेनाथ कर्णो दैन्याद् अधोमुखः
रामम् अभ्यागमद्भीतस्तद् एव मनसा स्मरन्
ityukto brāhmaṇenātha karṇo dainyād adhomukhaḥ
rāmam abhyāgamadbhītastad eva manasā smaran

