47 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततो राजा पाण्डुसुतो नारदं प्रत्यभाषत
भगवञ्श्रोतुम् इच्छामि सुवर्णष्ठीविसंभवम्
vaiśaṃpāyana uvāca
tato rājā pāṇḍusuto nāradaṃ pratyabhāṣata
bhagavañśrotum icchāmi suvarṇaṣṭhīvisaṃbhavam
- 2
एवम् उक्तः स च मुनिर्धर्मराजेन नारदः
आचचक्षे यथा वृत्तं सुवर्णष्ठीविनं प्रति
evam uktaḥ sa ca munirdharmarājena nāradaḥ
ācacakṣe yathā vṛttaṃ suvarṇaṣṭhīvinaṃ prati
- 3
एवम् एतन्महाराज यथायं केशवो ऽब्रवीत्
कार्यस्यास्य तु यच्छेषं तत्ते वक्ष्यामि पृच्छतः
evam etanmahārāja yathāyaṃ keśavo 'bravīt
kāryasyāsya tu yaccheṣaṃ tatte vakṣyāmi pṛcchataḥ
- 4
अहं च पर्वतश्चैव स्वस्रीयो मे महामुनिः
वस्तुकामावभिगतौ सृञ्जयं जयतां वरम्
ahaṃ ca parvataścaiva svasrīyo me mahāmuniḥ
vastukāmāvabhigatau sṛñjayaṃ jayatāṃ varam
- 5
तत्र सम्पूजितौ तेन विधिदृष्टेन कर्मणा
सर्वकामैः सुविहितौ निवसावो ऽस्य वेश्मनि
tatra sampūjitau tena vidhidṛṣṭena karmaṇā
sarvakāmaiḥ suvihitau nivasāvo 'sya veśmani
- 6
व्यतिक्रान्तासु वर्षासु समये गमनस्य च
पर्वतो माम् उवाचेदं काले वचनम् अर्थवत्
vyatikrāntāsu varṣāsu samaye gamanasya ca
parvato mām uvācedaṃ kāle vacanam arthavat
- 7
आवाम् अस्य नरेन्द्रस्य गृहे परमपूजितौ
उषितौ समये ब्रह्मंश्चिन्त्यताम् अत्र सांप्रतम्
āvām asya narendrasya gṛhe paramapūjitau
uṣitau samaye brahmaṃścintyatām atra sāṃpratam
- 8
ततो ऽहम् अब्रुवं राजन्पर्वतं शुभदर्शनम्
सर्वम् एतत्त्वयि विभो भागिनेयोपपद्यते
tato 'ham abruvaṃ rājanparvataṃ śubhadarśanam
sarvam etattvayi vibho bhāgineyopapadyate
- 9
वरेण छन्द्यतां राजा लभतां यद्यद् इच्छति
आवयोस्तपसा सिद्धिं प्राप्नोतु यदि मन्यसे
vareṇa chandyatāṃ rājā labhatāṃ yadyad icchati
āvayostapasā siddhiṃ prāpnotu yadi manyase
- 10
तत आहूय राजानं सृञ्जयं शुभदर्शनम्
पर्वतो ऽनुमतं वाक्यम् उवाच मुनिपुंगवः
tata āhūya rājānaṃ sṛñjayaṃ śubhadarśanam
parvato 'numataṃ vākyam uvāca munipuṃgavaḥ
- 11
प्रीतौ स्वो नृप सत्कारैस्तव ह्यार्जवसंभृतैः
आवाभ्याम् अभ्यनुज्ञातो वरं नृवर चिन्तय
prītau svo nṛpa satkāraistava hyārjavasaṃbhṛtaiḥ
āvābhyām abhyanujñāto varaṃ nṛvara cintaya
- 12
देवानाम् अविहिंसायां यद्भवेन्मानुषक्षमम्
तद्गृहाण महाराज पूजार्हो नौ मतो भवान्
devānām avihiṃsāyāṃ yadbhavenmānuṣakṣamam
tadgṛhāṇa mahārāja pūjārho nau mato bhavān
- 13
सृञ्जय उवाच
प्रीतौ भवन्तौ यदि मे कृतम् एतावता मम
एष एव परो लाभो निर्वृत्तो मे महाफलः
sṛñjaya uvāca
prītau bhavantau yadi me kṛtam etāvatā mama
eṣa eva paro lābho nirvṛtto me mahāphalaḥ
- 14
नारद उवाच
तम् एवंवादिनं भूयः पर्वतः प्रत्यभाषत
वृणीष्व राजन्संकल्पो यस्ते हृदि चिरं स्थितः
nārada uvāca
tam evaṃvādinaṃ bhūyaḥ parvataḥ pratyabhāṣata
vṛṇīṣva rājansaṃkalpo yaste hṛdi ciraṃ sthitaḥ
- 15
सृञ्जय उवाच
अभीप्सामि सुतं वीरं वीर्यवन्तं दृढव्रतम्
आयुष्मन्तं महाभागं देवराजसमद्युतिम्
sṛñjaya uvāca
abhīpsāmi sutaṃ vīraṃ vīryavantaṃ dṛḍhavratam
āyuṣmantaṃ mahābhāgaṃ devarājasamadyutim
- 16
पर्वत उवाच
भविष्यत्येष ते कामो न त्वायुष्मान्भविष्यति
देवराजाभिभूत्यर्थं संकल्पो ह्येष ते हृदि
parvata uvāca
bhaviṣyatyeṣa te kāmo na tvāyuṣmānbhaviṣyati
devarājābhibhūtyarthaṃ saṃkalpo hyeṣa te hṛdi
- 17
सुवर्णष्ठीवनाच्चैव स्वर्णष्ठीवी भविष्यति
रक्ष्यश्च देवराजात्स देवराजसमद्युतिः
suvarṇaṣṭhīvanāccaiva svarṇaṣṭhīvī bhaviṣyati
rakṣyaśca devarājātsa devarājasamadyutiḥ
- 18
नारद उवाच
तच्छ्रुत्वा सृञ्जयो वाक्यं पर्वतस्य महात्मनः
प्रसादयामास तदा नैतद् एवं भवेद् इति
nārada uvāca
tacchrutvā sṛñjayo vākyaṃ parvatasya mahātmanaḥ
prasādayāmāsa tadā naitad evaṃ bhaved iti
- 19
आयुष्मान्मे भवेत्पुत्रो भवतस्तपसा मुने
न च तं पर्वतः किंचिद् उवाचेन्द्रव्यपेक्षया
āyuṣmānme bhavetputro bhavatastapasā mune
na ca taṃ parvataḥ kiṃcid uvācendravyapekṣayā
- 20
तम् अहं नृपतिं दीनम् अब्रुवं पुनर् एव तु
स्मर्तव्यो ऽहं महाराज दर्शयिष्यामि ते स्मृतः
tam ahaṃ nṛpatiṃ dīnam abruvaṃ punar eva tu
smartavyo 'haṃ mahārāja darśayiṣyāmi te smṛtaḥ
- 21
अहं ते दयितं पुत्रं प्रेतराजवशं गतम्
पुनर्दास्यामि तद्रूपं मा शुचः पृथिवीपते
ahaṃ te dayitaṃ putraṃ pretarājavaśaṃ gatam
punardāsyāmi tadrūpaṃ mā śucaḥ pṛthivīpate
- 22
एवम् उक्त्वा तु नृपतिं प्रयातौ स्वो यथेप्सितम्
सृञ्जयश्च यथाकामं प्रविवेश स्वमन्दिरम्
evam uktvā tu nṛpatiṃ prayātau svo yathepsitam
sṛñjayaśca yathākāmaṃ praviveśa svamandiram
- 23
सृञ्जयस्याथ राजर्षेः कस्मिंश्चित्कालपर्यये
जज्ञे पुत्रो महावीर्यस्तेजसा प्रज्वलन्न् इव
sṛñjayasyātha rājarṣeḥ kasmiṃścitkālaparyaye
jajñe putro mahāvīryastejasā prajvalann iva
- 24
ववृधे स यथाकालं सरसीव महोत्पलम्
बभूव काञ्चनष्ठीवी यथार्थं नाम तस्य तत्
vavṛdhe sa yathākālaṃ sarasīva mahotpalam
babhūva kāñcanaṣṭhīvī yathārthaṃ nāma tasya tat
- 25
तद् अद्भुततमं लोके पप्रथे कुरुसत्तम
बुबुधे तच्च देवेन्द्रो वरदानं महात्मनोः
tad adbhutatamaṃ loke paprathe kurusattama
bubudhe tacca devendro varadānaṃ mahātmanoḥ
- 26
ततस्त्वभिभवाद्भीतो बृहस्पतिमते स्थितः
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी बभूव बलवृत्रहा
tatastvabhibhavādbhīto bṛhaspatimate sthitaḥ
kumārasyāntaraprekṣī babhūva balavṛtrahā
- 27
चोदयामास वज्रं स दिव्यास्त्रं मूर्तिसंस्थितम्
व्याघ्रो भूत्वा जहीमं त्वं राजपुत्रम् इति प्रभो
codayāmāsa vajraṃ sa divyāstraṃ mūrtisaṃsthitam
vyāghro bhūtvā jahīmaṃ tvaṃ rājaputram iti prabho
- 28
विवृद्धः किल वीर्येण माम् एषो ऽभिभविष्यति
सृञ्जयस्य सुतो वज्र यथैनं पर्वतो ददौ
vivṛddhaḥ kila vīryeṇa mām eṣo 'bhibhaviṣyati
sṛñjayasya suto vajra yathainaṃ parvato dadau
- 29
एवम् उक्तस्तु शक्रेण वज्रः परपुरंजयः
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी नित्यम् एवान्वपद्यत
evam uktastu śakreṇa vajraḥ parapuraṃjayaḥ
kumārasyāntaraprekṣī nityam evānvapadyata
- 30
सृञ्जयो ऽपि सुतं प्राप्य देवराजसमद्युतिम्
हृष्टः सान्तःपुरो राजा वननित्यो ऽभवत्तदा
sṛñjayo 'pi sutaṃ prāpya devarājasamadyutim
hṛṣṭaḥ sāntaḥpuro rājā vananityo 'bhavattadā

