41 shlokas
- 1
नारद उवाच
विनीय दुःखम् अबला सा त्वतीवायतेक्षणा
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा लतेवावर्जिता तदा
nārada uvāca
vinīya duḥkham abalā sā tvatīvāyatekṣaṇā
uvāca prāñjalirbhūtvā latevāvarjitā tadā
- 2
त्वया सृष्टा कथं नारी मादृशी वदतां वर
रौद्रकर्माभिजायेत सर्वप्राणिभयंकरी
tvayā sṛṣṭā kathaṃ nārī mādṛśī vadatāṃ vara
raudrakarmābhijāyeta sarvaprāṇibhayaṃkarī
- 3
बिभेम्यहम् अधर्मस्य धर्म्यम् आदिश कर्म मे
त्वं मां भीताम् अवेक्षस्व शिवेनेश्वर चक्षुषा
bibhemyaham adharmasya dharmyam ādiśa karma me
tvaṃ māṃ bhītām avekṣasva śiveneśvara cakṣuṣā
- 4
बालान्वृद्धान्वयःस्थांश्च न हरेयम् अनागसः
प्राणिनः प्राणिनाम् ईश नमस्ते ऽभिप्रसीद मे
bālānvṛddhānvayaḥsthāṃśca na hareyam anāgasaḥ
prāṇinaḥ prāṇinām īśa namaste 'bhiprasīda me
- 5
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भ्रातॄन्मातॄः पितॄन् अपि
अपध्यास्यन्ति यद्देव मृतांस्तेषां बिभेम्यहम्
priyānputrānvayasyāṃśca bhrātṝnmātṝḥ pitṝn api
apadhyāsyanti yaddeva mṛtāṃsteṣāṃ bibhemyaham
- 6
कृपणाश्रुपरिक्लेदो दहेन्मां शाश्वतीः समाः
तेभ्यो ऽहं बलवद्भीता शरणं त्वाम् उपागता
kṛpaṇāśruparikledo dahenmāṃ śāśvatīḥ samāḥ
tebhyo 'haṃ balavadbhītā śaraṇaṃ tvām upāgatā
- 7
यमस्य भवने देव यात्यन्ते पापकर्मिणः
प्रसादये त्वा वरद प्रसादं कुरु मे प्रभो
yamasya bhavane deva yātyante pāpakarmiṇaḥ
prasādaye tvā varada prasādaṃ kuru me prabho
- 8
एतम् इच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह
इच्छेयं त्वत्प्रसादाच्च तपस्तप्तुं सुरेश्वर
etam icchāmyahaṃ kāmaṃ tvatto lokapitāmaha
iccheyaṃ tvatprasādācca tapastaptuṃ sureśvara
- 9
पितामह उवाच
मृत्यो संकल्पिता मे त्वं प्रजासंहारहेतुना
गच्छ संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा च विचारय
pitāmaha uvāca
mṛtyo saṃkalpitā me tvaṃ prajāsaṃhārahetunā
gaccha saṃhara sarvāstvaṃ prajā mā ca vicāraya
- 10
एतद् एवम् अवश्यं हि भविता नैतद् अन्यथा
क्रियताम् अनवद्याङ्गि यथोक्तं मद्वचो ऽनघे
etad evam avaśyaṃ hi bhavitā naitad anyathā
kriyatām anavadyāṅgi yathoktaṃ madvaco 'naghe
- 11
नारद उवाच
एवम् उक्ता महाबाहो मृत्युः परपुरंजय
न व्याजहार तस्थौ च प्रह्वा भगवदुन्मुखी
nārada uvāca
evam uktā mahābāho mṛtyuḥ parapuraṃjaya
na vyājahāra tasthau ca prahvā bhagavadunmukhī
- 12
पुनः पुनर् अथोक्ता सा गतसत्त्वेव भामिनी
तूष्णीम् आसीत्ततो देवो देवानाम् ईश्वरेश्वरः
punaḥ punar athoktā sā gatasattveva bhāminī
tūṣṇīm āsīttato devo devānām īśvareśvaraḥ
- 13
प्रससाद किल ब्रह्मा स्वयम् एवात्मनात्मवान्
स्मयमानश्च लोकेशो लोकान्सर्वान् अवैक्षत
prasasāda kila brahmā svayam evātmanātmavān
smayamānaśca lokeśo lokānsarvān avaikṣata
- 14
निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते
सा कन्यापजगामास्य समीपाद् इति नः श्रुतम्
nivṛttaroṣe tasmiṃstu bhagavatyaparājite
sā kanyāpajagāmāsya samīpād iti naḥ śrutam
- 15
अपसृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा
त्वरमाणेव राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकम् अभ्ययात्
apasṛtyāpratiśrutya prajāsaṃharaṇaṃ tadā
tvaramāṇeva rājendra mṛtyurdhenukam abhyayāt
- 16
सा तत्र परमं देवी तपो ऽचरत दुश्चरम्
समा ह्येकपदे तस्थौ दश पद्मानि पञ्च च
sā tatra paramaṃ devī tapo 'carata duścaram
samā hyekapade tasthau daśa padmāni pañca ca
- 17
तां तथा कुर्वतीं तत्र तपः परमदुश्चरम्
पुनर् एव महातेजा ब्रह्मा वचनम् अब्रवीत्
tāṃ tathā kurvatīṃ tatra tapaḥ paramaduścaram
punar eva mahātejā brahmā vacanam abravīt
- 18
कुरुष्व मे वचो मृत्यो तद् अनादृत्य सत्वरा
तथैवैकपदे तात पुनर् अन्यानि सप्त सा
kuruṣva me vaco mṛtyo tad anādṛtya satvarā
tathaivaikapade tāta punar anyāni sapta sā
- 19
तस्थौ पद्मानि षट्चैव पञ्च द्वे चैव मानद
भूयः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा
tasthau padmāni ṣaṭcaiva pañca dve caiva mānada
bhūyaḥ padmāyutaṃ tāta mṛgaiḥ saha cacāra sā
- 20
पुनर्गत्वा ततो राजन्मौनम् आतिष्ठद् उत्तमम्
अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च पार्थिव
punargatvā tato rājanmaunam ātiṣṭhad uttamam
apsu varṣasahasrāṇi sapta caikaṃ ca pārthiva
- 21
ततो जगाम सा कन्या कौशिकीं भरतर्षभ
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः
tato jagāma sā kanyā kauśikīṃ bharatarṣabha
tatra vāyujalāhārā cacāra niyamaṃ punaḥ
- 22
ततो ययौ महाभागा गङ्गां मेरुं च केवलम्
तस्थौ दार्विव निश्चेष्टा भूतानां हितकाम्यया
tato yayau mahābhāgā gaṅgāṃ meruṃ ca kevalam
tasthau dārviva niśceṣṭā bhūtānāṃ hitakāmyayā
- 23
ततो हिमवतो मूर्ध्नि यत्र देवाः समीजिरे
तत्राङ्गुष्ठेन राजेन्द्र निखर्वम् अपरं ततः
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास यत्नतः
tato himavato mūrdhni yatra devāḥ samījire
tatrāṅguṣṭhena rājendra nikharvam aparaṃ tataḥ
tasthau pitāmahaṃ caiva toṣayāmāsa yatnataḥ
- 24
ततस्ताम् अब्रवीत्तत्र लोकानां प्रभवाप्ययः
किम् इदं वर्तते पुत्रि क्रियतां तद्वचो मम
tatastām abravīttatra lokānāṃ prabhavāpyayaḥ
kim idaṃ vartate putri kriyatāṃ tadvaco mama
- 25
ततो ऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम्
न हरेयं प्रजा देव पुनस्त्वाहं प्रसादये
tato 'bravītpunarmṛtyurbhagavantaṃ pitāmaham
na hareyaṃ prajā deva punastvāhaṃ prasādaye
- 26
ताम् अधर्मभयत्रस्तां पुनर् एव च याचतीम्
तदाब्रवीद्देवदेवो निगृह्येदं वचस्ततः
tām adharmabhayatrastāṃ punar eva ca yācatīm
tadābravīddevadevo nigṛhyedaṃ vacastataḥ
- 27
अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संयच्छेमाः प्रजाः शुभे
मया ह्युक्तं मृषा भद्रे भविता नेह किंचन
adharmo nāsti te mṛtyo saṃyacchemāḥ prajāḥ śubhe
mayā hyuktaṃ mṛṣā bhadre bhavitā neha kiṃcana
- 28
धर्मः सनातनश्च त्वाम् इहैवानुप्रवेक्ष्यते
अहं च विबुधाश्चैव त्वद्धिते निरताः सदा
dharmaḥ sanātanaśca tvām ihaivānupravekṣyate
ahaṃ ca vibudhāścaiva tvaddhite niratāḥ sadā
- 29
इमम् अन्यं च ते कामं ददामि मनसेप्सितम्
न त्वा दोषेण यास्यन्ति व्याधिसंपीडिताः प्रजाः
imam anyaṃ ca te kāmaṃ dadāmi manasepsitam
na tvā doṣeṇa yāsyanti vyādhisaṃpīḍitāḥ prajāḥ
- 30
पुरुषेषु च रूपेण पुरुषस्त्वं भविष्यसि
स्त्रीषु स्त्रीरूपिणी चैव तृतीयेषु नपुंसकम्
puruṣeṣu ca rūpeṇa puruṣastvaṃ bhaviṣyasi
strīṣu strīrūpiṇī caiva tṛtīyeṣu napuṃsakam

