45 shlokas
- 1
व्यास उवाच
तपसा कर्मभिश्चैव प्रदानेन च भारत
पुनाति पापं पुरुषः पूतश्चेन्न प्रवर्तते
vyāsa uvāca
tapasā karmabhiścaiva pradānena ca bhārata
punāti pāpaṃ puruṣaḥ pūtaścenna pravartate
- 2
एककालं तु भुञ्जानश्चरन्भैक्षं स्वकर्मकृत्
कपालपाणिः खट्वाङ्गी ब्रह्मचारी सदोत्थितः
ekakālaṃ tu bhuñjānaścaranbhaikṣaṃ svakarmakṛt
kapālapāṇiḥ khaṭvāṅgī brahmacārī sadotthitaḥ
- 3
अनसूयुर् अधःशायी कर्म लोके प्रकाशयन्
पूर्णैर्द्वादशभिर्वर्षैर्ब्रह्महा विप्रमुच्यते
anasūyur adhaḥśāyī karma loke prakāśayan
pūrṇairdvādaśabhirvarṣairbrahmahā vipramucyate
- 4
षड्भिर्वर्षैः कृच्छ्रभोजी ब्रह्महा पूयते नरः
मासे मासे समश्नंस्तु त्रिभिर्वर्षैः प्रमुच्यते
ṣaḍbhirvarṣaiḥ kṛcchrabhojī brahmahā pūyate naraḥ
māse māse samaśnaṃstu tribhirvarṣaiḥ pramucyate
- 5
संवत्सरेण मासाशी पूयते नात्र संशयः
तथैवोपरमन्राजन्स्वल्पेनापि प्रमुच्यते
saṃvatsareṇa māsāśī pūyate nātra saṃśayaḥ
tathaivoparamanrājansvalpenāpi pramucyate
- 6
क्रतुना चाश्वमेधेन पूयते नात्र संशयः
ये चास्यावभृथे स्नान्ति केचिद् एवंविधा नराः
kratunā cāśvamedhena pūyate nātra saṃśayaḥ
ye cāsyāvabhṛthe snānti kecid evaṃvidhā narāḥ
- 7
ते सर्वे पूतपाप्मानो भवन्तीति परा श्रुतिः
ब्राह्मणार्थे हतो युद्धे मुच्यते ब्रह्महत्यया
te sarve pūtapāpmāno bhavantīti parā śrutiḥ
brāhmaṇārthe hato yuddhe mucyate brahmahatyayā
- 8
गवां शतसहस्रं तु पात्रेभ्यः प्रतिपादयन्
ब्रह्महा विप्रमुच्येत सर्वपापेभ्य एव च
gavāṃ śatasahasraṃ tu pātrebhyaḥ pratipādayan
brahmahā vipramucyeta sarvapāpebhya eva ca
- 9
कपिलानां सहस्राणि यो दद्यात्पञ्चविंशतिम्
दोग्ध्रीणां स च पापेभ्यः सर्वेभ्यो विप्रमुच्यते
kapilānāṃ sahasrāṇi yo dadyātpañcaviṃśatim
dogdhrīṇāṃ sa ca pāpebhyaḥ sarvebhyo vipramucyate
- 10
गोसहस्रं सवत्सानां दोग्ध्रीणां प्राणसंशये
साधुभ्यो वै दरिद्रेभ्यो दत्त्वा मुच्येत किल्बिषात्
gosahasraṃ savatsānāṃ dogdhrīṇāṃ prāṇasaṃśaye
sādhubhyo vai daridrebhyo dattvā mucyeta kilbiṣāt
- 11
शतं तै यस्तु काम्बोजान्ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति
नियतेभ्यो महीपाल स च पापात्प्रमुच्यते
śataṃ tai yastu kāmbojānbrāhmaṇebhyaḥ prayacchati
niyatebhyo mahīpāla sa ca pāpātpramucyate
- 12
मनोरथं तु यो दद्याद् एकस्मा अपि भारत
न कीर्तयेत दत्त्वा यः स च पापात्प्रमुच्यते
manorathaṃ tu yo dadyād ekasmā api bhārata
na kīrtayeta dattvā yaḥ sa ca pāpātpramucyate
- 13
सुरापानं सकृत्पीत्वा यो ऽग्निवर्णां पिबेद्द्विजः
स पावयत्यथात्मानम् इह लोके परत्र च
surāpānaṃ sakṛtpītvā yo 'gnivarṇāṃ pibeddvijaḥ
sa pāvayatyathātmānam iha loke paratra ca
- 14
मेरुप्रपातं प्रपतञ्ज्वलनं वा समाविशन्
महाप्रस्थानम् आतिष्ठन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
meruprapātaṃ prapatañjvalanaṃ vā samāviśan
mahāprasthānam ātiṣṭhanmucyate sarvakilbiṣaiḥ
- 15
बृहस्पतिसवेनेष्ट्वा सुरापो ब्राह्मणः पुनः
समितिं ब्राह्मणैर्गच्छेद् इति वै ब्राह्मणी श्रुतिः
bṛhaspatisaveneṣṭvā surāpo brāhmaṇaḥ punaḥ
samitiṃ brāhmaṇairgacched iti vai brāhmaṇī śrutiḥ
- 16
भूमिप्रदानं कुर्याद्यः सुरां पीत्वा विमत्सरः
पुनर्न च पिबेद्राजन्संस्कृतः शुध्यते नरः
bhūmipradānaṃ kuryādyaḥ surāṃ pītvā vimatsaraḥ
punarna ca pibedrājansaṃskṛtaḥ śudhyate naraḥ
- 17
गुरुतल्पी शिलां तप्ताम् आयसीम् अधिसंविशेत्
पाणावाधाय वा शेफं प्रव्रजेद् ऊर्ध्वदर्शनः
gurutalpī śilāṃ taptām āyasīm adhisaṃviśet
pāṇāvādhāya vā śephaṃ pravrajed ūrdhvadarśanaḥ
- 18
शरीरस्य विमोक्षेण मुच्यते कर्मणो ऽशुभात्
कर्मभ्यो विप्रमुच्यन्ते यत्ताः संवत्सरं स्त्रियः
śarīrasya vimokṣeṇa mucyate karmaṇo 'śubhāt
karmabhyo vipramucyante yattāḥ saṃvatsaraṃ striyaḥ
- 19
महाव्रतं चरेद्यस्तु दद्यात्सर्वस्वम् एव तु
गुर्वर्थे वा हतो युद्धे स मुच्येत्कर्मणो ऽशुभात्
mahāvrataṃ caredyastu dadyātsarvasvam eva tu
gurvarthe vā hato yuddhe sa mucyetkarmaṇo 'śubhāt
- 20
अनृतेनोपचर्ता च प्रतिरोद्धा गुरोस्तथा
उपहृत्य प्रियं तस्मै तस्मात्पापात्प्रमुच्यते
anṛtenopacartā ca pratiroddhā gurostathā
upahṛtya priyaṃ tasmai tasmātpāpātpramucyate
- 21
अवकीर्णिनिमित्तं तु ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्
खरचर्मवासाः षण्मासं तथा मुच्येत किल्बिषात्
avakīrṇinimittaṃ tu brahmahatyāvrataṃ caret
kharacarmavāsāḥ ṣaṇmāsaṃ tathā mucyeta kilbiṣāt
- 22
परदारापहारी च परस्यापहरन्वसु
संवत्सरं व्रती भूत्वा तथा मुच्येत किल्बिषात्
paradārāpahārī ca parasyāpaharanvasu
saṃvatsaraṃ vratī bhūtvā tathā mucyeta kilbiṣāt
- 23
स्तेयं तु यस्यापहरेत्तस्मै दद्यात्समं वसु
विविधेनाभ्युपायेन तेन मुच्येत किल्बिषात्
steyaṃ tu yasyāpaharettasmai dadyātsamaṃ vasu
vividhenābhyupāyena tena mucyeta kilbiṣāt
- 24
कृच्छ्राद्द्वादशरात्रेण स्वभ्यस्तेन दशावरम्
परिवेत्ता भवेत्पूतः परिवित्तिश्च भारत
kṛcchrāddvādaśarātreṇa svabhyastena daśāvaram
parivettā bhavetpūtaḥ parivittiśca bhārata
- 25
निवेश्यं तु भवेत्तेन सदा तारयिता पितॄन्
न तु स्त्रिया भवेद्दोषो न तु सा तेन लिप्यते
niveśyaṃ tu bhavettena sadā tārayitā pitṝn
na tu striyā bhaveddoṣo na tu sā tena lipyate
- 26
भजने ह्य् ऋतुना शुद्धं चातुर्मास्यं विधीयते
स्त्रियस्तेन विशुध्यन्ति इति धर्मविदो विदुः
bhajane hy ṛtunā śuddhaṃ cāturmāsyaṃ vidhīyate
striyastena viśudhyanti iti dharmavido viduḥ
- 27
स्त्रियस्त्वाशङ्किताः पापैर्नोपगम्या हि जानता
रजसा ता विशुध्यन्ते भस्मना भाजनं यथा
striyastvāśaṅkitāḥ pāpairnopagamyā hi jānatā
rajasā tā viśudhyante bhasmanā bhājanaṃ yathā
- 28
चतुष्पात्सकलो धर्मो ब्राह्मणानां विधीयते
पादावकृष्टो राजन्ये तथा धर्मो विधीयते
catuṣpātsakalo dharmo brāhmaṇānāṃ vidhīyate
pādāvakṛṣṭo rājanye tathā dharmo vidhīyate
- 29
तथा वैश्ये च शूद्रे च पादः पादो विधीयते
विद्याद् एवंविधेनैषां गुरुलाघवनिश्चयम्
tathā vaiśye ca śūdre ca pādaḥ pādo vidhīyate
vidyād evaṃvidhenaiṣāṃ gurulāghavaniścayam
- 30
तिर्यग्योनिवधं कृत्वा द्रुमांश्छित्त्वेतरान्बहून्
त्रिरात्रं वायुभक्षः स्यात्कर्म च प्रथयेन्नरः
tiryagyonivadhaṃ kṛtvā drumāṃśchittvetarānbahūn
trirātraṃ vāyubhakṣaḥ syātkarma ca prathayennaraḥ

