32 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
किम् उत्तरं तदा तौ स्म चक्रतुस्तेन भाषिते
ब्राह्मणो वाथ वा राजा तन्मे ब्रूहि पितामह
yudhiṣṭhira uvāca
kim uttaraṃ tadā tau sma cakratustena bhāṣite
brāhmaṇo vātha vā rājā tanme brūhi pitāmaha
- 2
अथवा तौ गतौ तत्र यद् एतत्कीर्तितं त्वया
संवादो वा तयोः को ऽभूत्किं वा तौ तत्र चक्रतुः
athavā tau gatau tatra yad etatkīrtitaṃ tvayā
saṃvādo vā tayoḥ ko 'bhūtkiṃ vā tau tatra cakratuḥ
- 3
भीष्म उवाच
तथेत्येवं प्रतिश्रुत्य धर्मं सम्पूज्य चाभिभो
यमं कालं च मृत्युं च स्वर्गं सम्पूज्य चार्हतः
bhīṣma uvāca
tathetyevaṃ pratiśrutya dharmaṃ sampūjya cābhibho
yamaṃ kālaṃ ca mṛtyuṃ ca svargaṃ sampūjya cārhataḥ
- 4
पूर्वं ये चापरे तत्र समेता ब्राह्मणर्षभाः
सर्वान्सम्पूज्य शिरसा राजानं सो ऽब्रवीद्वचः
pūrvaṃ ye cāpare tatra sametā brāhmaṇarṣabhāḥ
sarvānsampūjya śirasā rājānaṃ so 'bravīdvacaḥ
- 5
फलेनानेन संयुक्तो राजर्षे गच्छ पुण्यताम्
भवता चाभ्यनुज्ञातो जपेयं भूय एव हि
phalenānena saṃyukto rājarṣe gaccha puṇyatām
bhavatā cābhyanujñāto japeyaṃ bhūya eva hi
- 6
वरश्च मम पूर्वं हि देव्या दत्तो महाबल
श्रद्धा ते जपतो नित्यं भवितेति विशां पते
varaśca mama pūrvaṃ hi devyā datto mahābala
śraddhā te japato nityaṃ bhaviteti viśāṃ pate
- 7
राजोवाच
यद्येवम् अफला सिद्धिः श्रद्धा च जपितुं तव
गच्छ विप्र मया सार्धं जापकं फलम् आप्नुहि
rājovāca
yadyevam aphalā siddhiḥ śraddhā ca japituṃ tava
gaccha vipra mayā sārdhaṃ jāpakaṃ phalam āpnuhi
- 8
ब्राह्मण उवाच
कृतः प्रयत्नः सुमहान्सर्वेषां संनिधाविह
सह तुल्यफलौ चावां गच्छावो यत्र नौ गतिः
brāhmaṇa uvāca
kṛtaḥ prayatnaḥ sumahānsarveṣāṃ saṃnidhāviha
saha tulyaphalau cāvāṃ gacchāvo yatra nau gatiḥ
- 9
भीष्म उवाच
व्यवसायं तयोस्तत्र विदित्वा त्रिदशेश्वरः
सह देवैर् उपययौ लोकपालैस्तथैव च
bhīṣma uvāca
vyavasāyaṃ tayostatra viditvā tridaśeśvaraḥ
saha devair upayayau lokapālaistathaiva ca
- 10
साध्या विश्वे ऽथ मरुतो ज्योतींषि सुमहान्ति च
नद्यः शैलाः समुद्राश्च तीर्थानि विविधानि च
sādhyā viśve 'tha maruto jyotīṃṣi sumahānti ca
nadyaḥ śailāḥ samudrāśca tīrthāni vividhāni ca
- 11
तपांसि संयोगविधिर्वेदाः स्तोभाः सरस्वती
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहा हुहूः
tapāṃsi saṃyogavidhirvedāḥ stobhāḥ sarasvatī
nāradaḥ parvataścaiva viśvāvasurhahā huhūḥ
- 12
गन्धर्वश्चित्रसेनश्च परिवारगणैर्युतः
नागाः सिद्धाश्च मुनयो देवदेवः प्रजापतिः
विष्णुः सहस्रशीर्षश्च देवो ऽचिन्त्यः समागमत्
gandharvaścitrasenaśca parivāragaṇairyutaḥ
nāgāḥ siddhāśca munayo devadevaḥ prajāpatiḥ
viṣṇuḥ sahasraśīrṣaśca devo 'cintyaḥ samāgamat
- 13
अवाद्यन्तान्तरिक्षे च भेर्यस्तूर्याणि चाभिभो
पुष्पवर्षाणि दिव्यानि तत्र तेषां महात्मनाम्
ननृतुश्चाप्सरःसंघास्तत्र तत्र समन्ततः
avādyantāntarikṣe ca bheryastūryāṇi cābhibho
puṣpavarṣāṇi divyāni tatra teṣāṃ mahātmanām
nanṛtuścāpsaraḥsaṃghāstatra tatra samantataḥ
- 14
अथ स्वर्गस्तथा रूपी ब्राह्मणं वाक्यम् अब्रवीत्
संसिद्धस्त्वं महाभाग त्वं च सिद्धस्तथा नृप
atha svargastathā rūpī brāhmaṇaṃ vākyam abravīt
saṃsiddhastvaṃ mahābhāga tvaṃ ca siddhastathā nṛpa
- 15
अथ तौ सहितौ राजन्न् अन्योन्येन विधानतः
विषयप्रतिसंहारम् उभावेव प्रचक्रतुः
atha tau sahitau rājann anyonyena vidhānataḥ
viṣayapratisaṃhāram ubhāveva pracakratuḥ
- 16
प्राणापानौ तथोदानं समानं व्यानम् एव च
एवं तान्मनसि स्थाप्य दधतुः प्राणयोर्मनः
prāṇāpānau tathodānaṃ samānaṃ vyānam eva ca
evaṃ tānmanasi sthāpya dadhatuḥ prāṇayormanaḥ
- 17
उपस्थितकृतौ तत्र नासिकाग्रम् अधो भ्रुवौ
कुङ्कुण्यां चैव मनसा शनैर्धारयतः स्म तौ
upasthitakṛtau tatra nāsikāgram adho bhruvau
kuṅkuṇyāṃ caiva manasā śanairdhārayataḥ sma tau
- 18
निश्चेष्टाभ्यां शरीराभ्यां स्थिरदृष्टी समाहितौ
जितासनौ तथाधाय मूर्धन्यात्मानम् एव च
niśceṣṭābhyāṃ śarīrābhyāṃ sthiradṛṣṭī samāhitau
jitāsanau tathādhāya mūrdhanyātmānam eva ca
- 19
तालुदेशम् अथोद्दाल्य ब्राह्मणस्य महात्मनः
ज्योतिर्ज्वाला सुमहती जगाम त्रिदिवं तदा
tāludeśam athoddālya brāhmaṇasya mahātmanaḥ
jyotirjvālā sumahatī jagāma tridivaṃ tadā
- 20
हाहाकारस्ततो दिक्षु सर्वासु सुमहान् अभूत्
तज्ज्योतिः स्तूयमानं स्म ब्रह्माणं प्राविशत्तदा
hāhākārastato dikṣu sarvāsu sumahān abhūt
tajjyotiḥ stūyamānaṃ sma brahmāṇaṃ prāviśattadā
- 21
ततः स्वागतम् इत्याह तत्तेजः स पितामहः
प्रादेशमात्रं पुरुषं प्रत्युद्गम्य विशां पते
tataḥ svāgatam ityāha tattejaḥ sa pitāmahaḥ
prādeśamātraṃ puruṣaṃ pratyudgamya viśāṃ pate
- 22
भूयश्चैवापरं प्राह वचनं मधुरं स्म सः
जापकैस्तुल्यफलता योगानां नात्र संशयः
bhūyaścaivāparaṃ prāha vacanaṃ madhuraṃ sma saḥ
jāpakaistulyaphalatā yogānāṃ nātra saṃśayaḥ
- 23
योगस्य तावद् एतेभ्यः फलं प्रत्यक्षदर्शनम्
जापकानां विशिष्टं तु प्रत्युत्थानं समाधिकम्
yogasya tāvad etebhyaḥ phalaṃ pratyakṣadarśanam
jāpakānāṃ viśiṣṭaṃ tu pratyutthānaṃ samādhikam
- 24
उष्यतां मयि चेत्युक्त्वाचेतयत्स ततः पुनः
अथास्य प्रविवेशास्यं ब्राह्मणो विगतज्वरः
uṣyatāṃ mayi cetyuktvācetayatsa tataḥ punaḥ
athāsya praviveśāsyaṃ brāhmaṇo vigatajvaraḥ
- 25
राजाप्येतेन विधिना भगवन्तं पितामहम्
यथैव द्विजशार्दूलस्तथैव प्राविशत्तदा
rājāpyetena vidhinā bhagavantaṃ pitāmaham
yathaiva dvijaśārdūlastathaiva prāviśattadā
- 26
स्वयंभुवम् अथो देवा अभिवाद्य ततो ऽब्रुवन्
जापकार्थम् अयं यत्नस्तदर्थं वयम् आगताः
svayaṃbhuvam atho devā abhivādya tato 'bruvan
jāpakārtham ayaṃ yatnastadarthaṃ vayam āgatāḥ
- 27
कृतपूजाविमौ तुल्यं त्वया तुल्यफलाविमौ
योगजापकयोर्दृष्टं फलं सुमहद् अद्य वै
सर्वांल्लोकान् अतीत्यैतौ गच्छेतां यत्र वाञ्छितम्
kṛtapūjāvimau tulyaṃ tvayā tulyaphalāvimau
yogajāpakayordṛṣṭaṃ phalaṃ sumahad adya vai
sarvāṃllokān atītyaitau gacchetāṃ yatra vāñchitam
- 28
ब्रह्मोवाच
महास्मृतिं पठेद्यस्तु तथैवानुस्मृतिं शुभाम्
तावप्येतेन विधिना गच्छेतां मत्सलोकताम्
brahmovāca
mahāsmṛtiṃ paṭhedyastu tathaivānusmṛtiṃ śubhām
tāvapyetena vidhinā gacchetāṃ matsalokatām
- 29
यश्च योगे भवेद्भक्तः सो ऽपि नास्त्यत्र संशयः
विधिनानेन देहान्ते मम लोकान् अवाप्नुयात्
गम्यतां साधयिष्यामि यथास्थानानि सिद्धये
yaśca yoge bhavedbhaktaḥ so 'pi nāstyatra saṃśayaḥ
vidhinānena dehānte mama lokān avāpnuyāt
gamyatāṃ sādhayiṣyāmi yathāsthānāni siddhaye
- 30
भीष्म उवाच
इत्युक्त्वा स तदा देवस्तत्रैवान्तरधीयत
आमन्त्र्य तं ततो देवा ययुः स्वं स्वं निवेशनम्
bhīṣma uvāca
ityuktvā sa tadā devastatraivāntaradhīyata
āmantrya taṃ tato devā yayuḥ svaṃ svaṃ niveśanam

