20 shlokas
- 1
लोमश उवाच
ततो जगाम कौरव्य सो ऽगस्त्यो भिक्षितुं वसु
श्रुतर्वाणं महीपालं यं वेदाभ्यधिकं नृपैः
lomaśa uvāca
tato jagāma kauravya so 'gastyo bhikṣituṃ vasu
śrutarvāṇaṃ mahīpālaṃ yaṃ vedābhyadhikaṃ nṛpaiḥ
- 2
स विदित्वा तु नृपतिः कुम्भयोनिम् उपागमत्
विषयान्ते सहामात्यः प्रत्यगृह्णात्सुसत्कृतम्
sa viditvā tu nṛpatiḥ kumbhayonim upāgamat
viṣayānte sahāmātyaḥ pratyagṛhṇātsusatkṛtam
- 3
तस्मै चार्घ्यं यथान्यायम् आनीय पृथिवीपतिः
प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वा पप्रच्छागमने ऽर्थिताम्
tasmai cārghyaṃ yathānyāyam ānīya pṛthivīpatiḥ
prāñjaliḥ prayato bhūtvā papracchāgamane 'rthitām
- 4
अगस्त्य उवाच
वित्तार्थिनम् अनुप्राप्तं विद्धि मां पृथिवीपते
यथाशक्त्य् अविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ मे
agastya uvāca
vittārthinam anuprāptaṃ viddhi māṃ pṛthivīpate
yathāśakty avihiṃsyānyānsaṃvibhāgaṃ prayaccha me
- 5
लोमश उवाच
तत आयव्ययौ पूर्णौ तस्मै राजा न्यवेदयत्
अतो विद्वन्न् उपादत्स्व यद् अत्र वसु मन्यसे
lomaśa uvāca
tata āyavyayau pūrṇau tasmai rājā nyavedayat
ato vidvann upādatsva yad atra vasu manyase
- 6
तत आयव्ययौ दृष्ट्वा समौ सममतिर्द्विजः
सर्वथा प्राणिनां पीडाम् उपादानाद् अमन्यत
tata āyavyayau dṛṣṭvā samau samamatirdvijaḥ
sarvathā prāṇināṃ pīḍām upādānād amanyata
- 7
स श्रुतर्वाणम् आदाय वध्र्यश्वम् अगमत्ततः
स च तौ विषयस्यान्ते प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि
sa śrutarvāṇam ādāya vadhryaśvam agamattataḥ
sa ca tau viṣayasyānte pratyagṛhṇādyathāvidhi
- 8
तयोर् अर्घ्यं च पाद्यं च वध्र्यश्वः प्रत्यवेदयत्
अनुज्ञाप्य च पप्रच्छ प्रयोजनम् उपक्रमे
tayor arghyaṃ ca pādyaṃ ca vadhryaśvaḥ pratyavedayat
anujñāpya ca papraccha prayojanam upakrame
- 9
अगस्त्य उवाच
वित्तकामाविह प्राप्तौ विद्ध्यावां पृथिवीपते
यथाशक्त्य् अविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नौ
agastya uvāca
vittakāmāviha prāptau viddhyāvāṃ pṛthivīpate
yathāśakty avihiṃsyānyānsaṃvibhāgaṃ prayaccha nau
- 10
लोमश उवाच
तत आयव्ययौ पूर्णौ ताभ्यां राजा न्यवेदयत्
ततो ज्ञात्वा समादत्तां यद् अत्र व्यतिरिच्यते
lomaśa uvāca
tata āyavyayau pūrṇau tābhyāṃ rājā nyavedayat
tato jñātvā samādattāṃ yad atra vyatiricyate
- 11
तत आयव्ययौ दृष्ट्वा समौ सममतिर्द्विजः
सर्वथा प्राणिनां पीडाम् उपादानाद् अमन्यत
tata āyavyayau dṛṣṭvā samau samamatirdvijaḥ
sarvathā prāṇināṃ pīḍām upādānād amanyata
- 12
पौरुकुत्सं ततो जग्मुस्त्रसदस्युं महाधनम्
अगस्त्यश्च श्रुतर्वा च वध्र्यश्वश्च महीपतिः
paurukutsaṃ tato jagmustrasadasyuṃ mahādhanam
agastyaśca śrutarvā ca vadhryaśvaśca mahīpatiḥ
- 13
त्रसदस्युश्च तान्सर्वान्प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि
अभिगम्य महाराज विषयान्ते सवाहनः
trasadasyuśca tānsarvānpratyagṛhṇādyathāvidhi
abhigamya mahārāja viṣayānte savāhanaḥ
- 14
अर्चयित्वा यथान्यायम् इक्ष्वाकू राजसत्तमः
समाश्वस्तांस्ततो ऽपृच्छत्प्रयोजनम् उपक्रमे
arcayitvā yathānyāyam ikṣvākū rājasattamaḥ
samāśvastāṃstato 'pṛcchatprayojanam upakrame
- 15
अगस्त्य उवाच
वित्तकामान् इह प्राप्तान्विद्धि नः पृथिवीपते
यथाशक्त्य् अविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नः
agastya uvāca
vittakāmān iha prāptānviddhi naḥ pṛthivīpate
yathāśakty avihiṃsyānyānsaṃvibhāgaṃ prayaccha naḥ
- 16
लोमश उवाच
तत आयव्ययौ पूर्णौ तेषां राजा न्यवेदयत्
अतो ज्ञात्वा समादद्ध्वं यद् अत्र व्यतिरिच्यते
lomaśa uvāca
tata āyavyayau pūrṇau teṣāṃ rājā nyavedayat
ato jñātvā samādaddhvaṃ yad atra vyatiricyate
- 17
तत आयव्ययौ दृष्ट्वा समौ सममतिर्द्विजः
सर्वथा प्राणिनां पीडाम् उपादानाद् अमन्यत
tata āyavyayau dṛṣṭvā samau samamatirdvijaḥ
sarvathā prāṇināṃ pīḍām upādānād amanyata
- 18
ततः सर्वे समेत्याथ ते नृपास्तं महामुनिम्
इदम् ऊचुर्महाराज समवेक्ष्य परस्परम्
tataḥ sarve sametyātha te nṛpāstaṃ mahāmunim
idam ūcurmahārāja samavekṣya parasparam
- 19
अयं वै दानवो ब्रह्मन्न् इल्वलो वसुमान्भुवि
तम् अभिक्रम्य सर्वे ऽद्य वयं याचामहे वसु
ayaṃ vai dānavo brahmann ilvalo vasumānbhuvi
tam abhikramya sarve 'dya vayaṃ yācāmahe vasu
- 20
तेषां तदासीद्रुचितम् इल्वलस्योपभिक्षणम्
ततस्ते सहिता राजन्न् इल्वलं समुपाद्रवन्
teṣāṃ tadāsīdrucitam ilvalasyopabhikṣaṇam
tataste sahitā rājann ilvalaṃ samupādravan

