24 shlokas
- 1
लोमश उवाच
धनंजयेन चाप्युक्तं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर
युधिष्ठिरं भ्रातरं मे योजयेर्धर्म्यया श्रिया
lomaśa uvāca
dhanaṃjayena cāpyuktaṃ yattacchṛṇu yudhiṣṭhira
yudhiṣṭhiraṃ bhrātaraṃ me yojayerdharmyayā śriyā
- 2
त्वं हि धर्मान्परान्वेत्थ तपांसि च तपोधन
श्रीमतां चापि जानासि राज्ञां धर्मं सनातनम्
tvaṃ hi dharmānparānvettha tapāṃsi ca tapodhana
śrīmatāṃ cāpi jānāsi rājñāṃ dharmaṃ sanātanam
- 3
स भवान्यत्परं वेद पावनं पुरुषान्प्रति
तेन संयोजयेथास्त्वं तीर्थपुण्येन पाण्डवम्
sa bhavānyatparaṃ veda pāvanaṃ puruṣānprati
tena saṃyojayethāstvaṃ tīrthapuṇyena pāṇḍavam
- 4
यथा तीर्थानि गच्छेत गाश्च दद्यात्स पार्थिवः
तथा सर्वात्मना कार्यम् इति मां विजयो ऽब्रवीत्
yathā tīrthāni gaccheta gāśca dadyātsa pārthivaḥ
tathā sarvātmanā kāryam iti māṃ vijayo 'bravīt
- 5
भवता चानुगुप्तो ऽसौ चरेत्तीर्थानि सर्वशः
रक्षोभ्यो रक्षितव्यश्च दुर्गेषु विषमेषु च
bhavatā cānugupto 'sau carettīrthāni sarvaśaḥ
rakṣobhyo rakṣitavyaśca durgeṣu viṣameṣu ca
- 6
दधीच इव देवेन्द्रं यथा चाप्यङ्गिरा रविम्
तथा रक्षस्व कौन्तेयं राक्षसेभ्यो द्विजोत्तम
dadhīca iva devendraṃ yathā cāpyaṅgirā ravim
tathā rakṣasva kaunteyaṃ rākṣasebhyo dvijottama
- 7
यातुधाना हि बहवो राक्षसाः पर्वतोपमाः
त्वयाभिगुप्तान्कौन्तेयान्नातिवर्तेयुर् अन्तिकात्
yātudhānā hi bahavo rākṣasāḥ parvatopamāḥ
tvayābhiguptānkaunteyānnātivarteyur antikāt
- 8
सो ऽहम् इन्द्रस्य वचनान्नियोगाद् अर्जुनस्य च
रक्षमाणो भयेभ्यस्त्वां चरिष्यामि त्वया सह
so 'ham indrasya vacanānniyogād arjunasya ca
rakṣamāṇo bhayebhyastvāṃ cariṣyāmi tvayā saha
- 9
द्विस्तीर्थानि मया पूर्वं दृष्टानि कुरुनन्दन
इदं तृतीयं द्रक्ष्यामि तान्य् एव भवता सह
dvistīrthāni mayā pūrvaṃ dṛṣṭāni kurunandana
idaṃ tṛtīyaṃ drakṣyāmi tāny eva bhavatā saha
- 10
इयं राजर्षिभिर्याता पुण्यकृद्भिर्युधिष्ठिर
मन्वादिभिर्महाराज तीर्थयात्रा भयापहा
iyaṃ rājarṣibhiryātā puṇyakṛdbhiryudhiṣṭhira
manvādibhirmahārāja tīrthayātrā bhayāpahā
- 11
नानृजुर्नाकृतात्मा च नावैद्यो न च पापकृत्
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः
nānṛjurnākṛtātmā ca nāvaidyo na ca pāpakṛt
snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatirnaraḥ
- 12
त्वं तु धर्ममतिर्नित्यं धर्मज्ञः सत्यसंगरः
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो भूय एव भविष्यसि
tvaṃ tu dharmamatirnityaṃ dharmajñaḥ satyasaṃgaraḥ
vimuktaḥ sarvapāpebhyo bhūya eva bhaviṣyasi
- 13
यथा भगीरथो राजा राजानश्च गयादयः
यथा ययातिः कौन्तेय तथा त्वम् अपि पाण्डव
yathā bhagīratho rājā rājānaśca gayādayaḥ
yathā yayātiḥ kaunteya tathā tvam api pāṇḍava
- 14
युधिष्ठिर उवाच
न हर्षात्सम्प्रपश्यामि वाक्यस्यास्योत्तरं क्वचित्
स्मरेद्धि देवराजो यं किं नामाभ्यधिकं ततः
yudhiṣṭhira uvāca
na harṣātsamprapaśyāmi vākyasyāsyottaraṃ kvacit
smareddhi devarājo yaṃ kiṃ nāmābhyadhikaṃ tataḥ
- 15
भवता संगमो यस्य भ्राता यस्य धनंजयः
वासवः स्मरते यस्य को नामाभ्यधिकस्ततः
bhavatā saṃgamo yasya bhrātā yasya dhanaṃjayaḥ
vāsavaḥ smarate yasya ko nāmābhyadhikastataḥ
- 16
यच्च मां भगवान् आह तीर्थानां दर्शनं प्रति
धौम्यस्य वचनाद् एषा बुद्धिः पूर्वं कृतैव मे
yacca māṃ bhagavān āha tīrthānāṃ darśanaṃ prati
dhaumyasya vacanād eṣā buddhiḥ pūrvaṃ kṛtaiva me
- 17
तद्यदा मन्यसे ब्रह्मन्गमनं तीर्थदर्शने
तदैव गन्तास्मि दृढम् एष मे निश्चयः परः
tadyadā manyase brahmangamanaṃ tīrthadarśane
tadaiva gantāsmi dṛḍham eṣa me niścayaḥ paraḥ
- 18
वैशम्पायन उवाच
गमने कृतबुद्धिं तं पाण्डवं लोमशो ऽब्रवीत्
लघुर्भव महाराज लघुः स्वैरं गमिष्यसि
vaiśampāyana uvāca
gamane kṛtabuddhiṃ taṃ pāṇḍavaṃ lomaśo 'bravīt
laghurbhava mahārāja laghuḥ svairaṃ gamiṣyasi
- 19
युधिष्ठिर उवाच
भिक्षाभुजो निवर्तन्तां ब्राह्मणा यतयश्च ये
ये चाप्यनुगताः पौरा राजभक्तिपुरस्कृताः
yudhiṣṭhira uvāca
bhikṣābhujo nivartantāṃ brāhmaṇā yatayaśca ye
ye cāpyanugatāḥ paurā rājabhaktipuraskṛtāḥ
- 20
धृतराष्ट्रं महाराजम् अभिगच्छन्तु चैव ते
स दास्यति यथाकालम् उचिता यस्य या भृतिः
dhṛtarāṣṭraṃ mahārājam abhigacchantu caiva te
sa dāsyati yathākālam ucitā yasya yā bhṛtiḥ
- 21
स चेद्यथोचितां वृत्तिं न दद्यान्मनुजेश्वरः
अस्मत्प्रियहितार्थाय पाञ्चाल्यो वः प्रदास्यति
sa cedyathocitāṃ vṛttiṃ na dadyānmanujeśvaraḥ
asmatpriyahitārthāya pāñcālyo vaḥ pradāsyati
- 22
वैशम्पायन उवाच
ततो भूयिष्ठशः पौरा गुरुभारसमाहिताः
विप्राश्च यतयो युक्ता जग्मुर्नागपुरं प्रति
vaiśampāyana uvāca
tato bhūyiṣṭhaśaḥ paurā gurubhārasamāhitāḥ
viprāśca yatayo yuktā jagmurnāgapuraṃ prati
- 23
तान्सर्वान्धर्मराजस्य प्रेम्णा राजाम्बिकासुतः
प्रतिजग्राह विधिवद्धनैश्च समतर्पयत्
tānsarvāndharmarājasya premṇā rājāmbikāsutaḥ
pratijagrāha vidhivaddhanaiśca samatarpayat
- 24
ततः कुन्तीसुतो राजा लघुभिर्ब्राह्मणैः सह
लोमशेन च सुप्रीतस्त्रिरात्रं काम्यके ऽवसत्
tataḥ kuntīsuto rājā laghubhirbrāhmaṇaiḥ saha
lomaśena ca suprītastrirātraṃ kāmyake 'vasat

