12 shlokas
- 1
व्यास उवाच
धृतराष्ट्र महाप्राज्ञ निबोध वचनं मम
वक्ष्यामि त्वा कौरवाणां सर्वेषां हितम् उत्तमम्
vyāsa uvāca
dhṛtarāṣṭra mahāprājña nibodha vacanaṃ mama
vakṣyāmi tvā kauravāṇāṃ sarveṣāṃ hitam uttamam
- 2
न मे प्रियं महाबाहो यद्गताः पाण्डवा वनम्
निकृत्या निर्जिताश्चैव दुर्योधनवशानुगैः
na me priyaṃ mahābāho yadgatāḥ pāṇḍavā vanam
nikṛtyā nirjitāścaiva duryodhanavaśānugaiḥ
- 3
ते स्मरन्तः परिक्लेशान्वर्षे पूर्णे त्रयोदशे
विमोक्ष्यन्ति विषं क्रुद्धाः कौरवेयेषु भारत
te smarantaḥ parikleśānvarṣe pūrṇe trayodaśe
vimokṣyanti viṣaṃ kruddhāḥ kauraveyeṣu bhārata
- 4
तद् अयं किं नु पापात्मा तव पुत्रः सुमन्दधीः
पाण्डवान्नित्यसंक्रुद्धो राज्यहेतोर्जिघांसति
tad ayaṃ kiṃ nu pāpātmā tava putraḥ sumandadhīḥ
pāṇḍavānnityasaṃkruddho rājyahetorjighāṃsati
- 5
वार्यतां साध्वयं मूढः शमं गच्छतु ते सुतः
वनस्थांस्तान् अयं हन्तुम् इच्छन्प्राणैर्विमोक्ष्यते
vāryatāṃ sādhvayaṃ mūḍhaḥ śamaṃ gacchatu te sutaḥ
vanasthāṃstān ayaṃ hantum icchanprāṇairvimokṣyate
- 6
यथाह विदुरः प्राज्ञो यथा भीष्मो यथा वयम्
यथा कृपश्च द्रोणश्च तथा साधु विधीयताम्
yathāha viduraḥ prājño yathā bhīṣmo yathā vayam
yathā kṛpaśca droṇaśca tathā sādhu vidhīyatām
- 7
विग्रहो हि महाप्राज्ञ स्वजनेन विगर्हितः
अधर्म्यम् अयशस्यं च मा राजन्प्रतिपद्यथाः
vigraho hi mahāprājña svajanena vigarhitaḥ
adharmyam ayaśasyaṃ ca mā rājanpratipadyathāḥ
- 8
समीक्षा यादृशी ह्य् अस्य पाण्डवान्प्रति भारत
उपेक्ष्यमाणा सा राजन्महान्तम् अनयं स्पृशेत्
samīkṣā yādṛśī hy asya pāṇḍavānprati bhārata
upekṣyamāṇā sā rājanmahāntam anayaṃ spṛśet
- 9
अथ वायं सुमन्दात्मा वनं गच्छतु ते सुतः
पाण्डवैः सहितो राजन्न् एक एवासहायवान्
atha vāyaṃ sumandātmā vanaṃ gacchatu te sutaḥ
pāṇḍavaiḥ sahito rājann eka evāsahāyavān
- 10
ततः संसर्गजः स्नेहः पुत्रस्य तव पाण्डवैः
यदि स्यात्कृतकार्यो ऽद्य भवेस्त्वं मनुजेश्वर
tataḥ saṃsargajaḥ snehaḥ putrasya tava pāṇḍavaiḥ
yadi syātkṛtakāryo 'dya bhavestvaṃ manujeśvara
- 11
अथवा जायमानस्य यच्छीलम् अनुजायते
श्रूयते तन्महाराज नामृतस्यापसर्पति
athavā jāyamānasya yacchīlam anujāyate
śrūyate tanmahārāja nāmṛtasyāpasarpati
- 12
कथं वा मन्यते भीष्मो द्रोणो वा विदुरो ऽपि वा
भवान्वात्र क्षमं कार्यं पुरा चार्थो ऽतिवर्तते
kathaṃ vā manyate bhīṣmo droṇo vā viduro 'pi vā
bhavānvātra kṣamaṃ kāryaṃ purā cārtho 'tivartate

