23 shlokas
- 1
लोमश उवाच
नृगेण यजमानेन सोमेनेह पुरंदरः
तर्पितः श्रूयते राजन्स तृप्तो मदम् अभ्यगात्
lomaśa uvāca
nṛgeṇa yajamānena someneha puraṃdaraḥ
tarpitaḥ śrūyate rājansa tṛpto madam abhyagāt
- 2
इह देवैः सहेन्द्रैर्हि प्रजापतिभिर् एव च
इष्टं बहुविधैर्यज्ञैर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः
iha devaiḥ sahendrairhi prajāpatibhir eva ca
iṣṭaṃ bahuvidhairyajñairmahadbhirbhūridakṣiṇaiḥ
- 3
आमूर्तरयसश्चेह राजा वज्रधरं प्रभुम्
तर्पयामास सोमेन हयमेधेषु सप्तसु
āmūrtarayasaśceha rājā vajradharaṃ prabhum
tarpayāmāsa somena hayamedheṣu saptasu
- 4
तस्य सप्तसु यज्ञेषु सर्वम् आसीद्धिरण्मयम्
वानस्पत्यं च भौमं च यद्द्रव्यं नियतं मखे
tasya saptasu yajñeṣu sarvam āsīddhiraṇmayam
vānaspatyaṃ ca bhaumaṃ ca yaddravyaṃ niyataṃ makhe
- 5
तेष्वेव चास्य यज्ञेषु प्रयोगाः सप्त विश्रुताः
सप्तैकैकस्य यूपस्य चषालाश्चोपरि स्थिताः
teṣveva cāsya yajñeṣu prayogāḥ sapta viśrutāḥ
saptaikaikasya yūpasya caṣālāścopari sthitāḥ
- 6
तस्य स्म यूपान्यज्ञेषु भ्राजमानान्हिरण्मयान्
स्वयम् उत्थापयामासुर्देवाः सेन्द्रा युधिष्ठिर
tasya sma yūpānyajñeṣu bhrājamānānhiraṇmayān
svayam utthāpayāmāsurdevāḥ sendrā yudhiṣṭhira
- 7
तेषु तस्य मखाग्र्येषु गयस्य पृथिवीपतेः
अमाद्यद् इन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः
teṣu tasya makhāgryeṣu gayasya pṛthivīpateḥ
amādyad indraḥ somena dakṣiṇābhirdvijātayaḥ
- 8
सिकता वा यथा लोके यथा वा दिवि तारकाः
यथा वा वर्षतो धारा असंख्येयाश्च केनचित्
sikatā vā yathā loke yathā vā divi tārakāḥ
yathā vā varṣato dhārā asaṃkhyeyāśca kenacit
- 9
तथैव तद् असंख्येयं धनं यत्प्रददौ गयः
सदस्येभ्यो महाराज तेषु यज्ञेषु सप्तसु
tathaiva tad asaṃkhyeyaṃ dhanaṃ yatpradadau gayaḥ
sadasyebhyo mahārāja teṣu yajñeṣu saptasu
- 10
भवेत्संख्येयम् एतद्वै यद् एतत्परिकीर्तितम्
न सा शक्या तु संख्यातुं दक्षिणा दक्षिणावतः
bhavetsaṃkhyeyam etadvai yad etatparikīrtitam
na sā śakyā tu saṃkhyātuṃ dakṣiṇā dakṣiṇāvataḥ
- 11
हिरण्मयीभिर्गोभिश्च कृताभिर्विश्वकर्मणा
ब्राह्मणांस्तर्पयामास नानादिग्भ्यः समागतान्
hiraṇmayībhirgobhiśca kṛtābhirviśvakarmaṇā
brāhmaṇāṃstarpayāmāsa nānādigbhyaḥ samāgatān
- 12
अल्पावशेषा पृथिवी चैत्यैर् आसीन्महात्मनः
गयस्य यजमानस्य तत्र तत्र विशां पते
alpāvaśeṣā pṛthivī caityair āsīnmahātmanaḥ
gayasya yajamānasya tatra tatra viśāṃ pate
- 13
स लोकान्प्राप्तवान् ऐन्द्रान्कर्मणा तेन भारत
सलोकतां तस्य गच्छेत्पयोष्ण्यां य उपस्पृशेत्
sa lokānprāptavān aindrānkarmaṇā tena bhārata
salokatāṃ tasya gacchetpayoṣṇyāṃ ya upaspṛśet
- 14
तस्मात्त्वम् अत्र राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितो ऽनघ
उपस्पृश्य महीपाल धूतपाप्मा भविष्यसि
tasmāttvam atra rājendra bhrātṛbhiḥ sahito 'nagha
upaspṛśya mahīpāla dhūtapāpmā bhaviṣyasi
- 15
वैशम्पायन उवाच
स पयोष्ण्यां नरश्रेष्ठः स्नात्वा वै भ्रातृभिः सह
वैडूर्यपर्वतं चैव नर्मदां च महानदीम्
समाजगाम तेजस्वी भ्रातृभिः सहितो ऽनघः
vaiśampāyana uvāca
sa payoṣṇyāṃ naraśreṣṭhaḥ snātvā vai bhrātṛbhiḥ saha
vaiḍūryaparvataṃ caiva narmadāṃ ca mahānadīm
samājagāma tejasvī bhrātṛbhiḥ sahito 'naghaḥ
- 16
ततो ऽस्य सर्वाण्याचख्यौ लोमशो भगवान् ऋषिः
तीर्थानि रमणीयानि तत्र तत्र विशां पते
tato 'sya sarvāṇyācakhyau lomaśo bhagavān ṛṣiḥ
tīrthāni ramaṇīyāni tatra tatra viśāṃ pate
- 17
यथायोगं यथाप्रीति प्रययौ भ्रातृभिः सह
ददमानो ऽसकृद्वित्तं ब्राह्मणेभ्यः सहस्रशः
yathāyogaṃ yathāprīti prayayau bhrātṛbhiḥ saha
dadamāno 'sakṛdvittaṃ brāhmaṇebhyaḥ sahasraśaḥ
- 18
लोमश उवाच
देवानाम् एति कौन्तेय तथा राज्ञां सलोकताम्
वैडूर्यपर्वतं दृष्ट्वा नर्मदाम् अवतीर्य च
lomaśa uvāca
devānām eti kaunteya tathā rājñāṃ salokatām
vaiḍūryaparvataṃ dṛṣṭvā narmadām avatīrya ca
- 19
संधिर् एष नरश्रेष्ठ त्रेताया द्वापरस्य च
एतम् आसाद्य कौन्तेय सर्वपापैः प्रमुच्यते
saṃdhir eṣa naraśreṣṭha tretāyā dvāparasya ca
etam āsādya kaunteya sarvapāpaiḥ pramucyate
- 20
एष शर्यातियज्ञस्य देशस्तात प्रकाशते
साक्षाद्यत्रापिबत्सोमम् अश्विभ्यां सह कौशिकः
eṣa śaryātiyajñasya deśastāta prakāśate
sākṣādyatrāpibatsomam aśvibhyāṃ saha kauśikaḥ
- 21
चुकोप भार्गवश्चापि महेन्द्रस्य महातपाः
संस्तम्भयामास च तं वासवं च्यवनः प्रभुः
सुकन्यां चापि भार्यां स राजपुत्रीम् इवाप्तवान्
cukopa bhārgavaścāpi mahendrasya mahātapāḥ
saṃstambhayāmāsa ca taṃ vāsavaṃ cyavanaḥ prabhuḥ
sukanyāṃ cāpi bhāryāṃ sa rājaputrīm ivāptavān
- 22
युधिष्ठिर उवाच
कथं विष्टम्भितस्तेन भगवान्पाकशासनः
किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः
yudhiṣṭhira uvāca
kathaṃ viṣṭambhitastena bhagavānpākaśāsanaḥ
kimarthaṃ bhārgavaścāpi kopaṃ cakre mahātapāḥ
- 23
नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृतवान्सोमपीथिनौ
एतत्सर्वं यथावृत्तम् आख्यातु भगवान्मम
nāsatyau ca kathaṃ brahmankṛtavānsomapīthinau
etatsarvaṃ yathāvṛttam ākhyātu bhagavānmama

