19 shlokas
- 1
लोमश उवाच
भगीरथवचः श्रुत्वा प्रियार्थं च दिवौकसाम्
एवम् अस्त्विति राजानं भगवान्प्रत्यभाषत
lomaśa uvāca
bhagīrathavacaḥ śrutvā priyārthaṃ ca divaukasām
evam astviti rājānaṃ bhagavānpratyabhāṣata
- 2
धारयिष्ये महाबाहो गगनात्प्रच्युतां शिवाम्
दिव्यां देवनदीं पुण्यां त्वत्कृते नृपसत्तम
dhārayiṣye mahābāho gaganātpracyutāṃ śivām
divyāṃ devanadīṃ puṇyāṃ tvatkṛte nṛpasattama
- 3
एवम् उक्त्वा महाबाहो हिमवन्तम् उपागमत्
संवृतः पार्षदैर्घोरैर्नानाप्रहरणोद्यतैः
evam uktvā mahābāho himavantam upāgamat
saṃvṛtaḥ pārṣadairghorairnānāpraharaṇodyataiḥ
- 4
ततः स्थित्वा नरश्रेष्ठं भगीरथम् उवाच ह
प्रयाचस्व महाबाहो शैलराजसुतां नदीम्
पतमानां सरिच्छ्रेष्ठां धारयिष्ये त्रिविष्टपात्
tataḥ sthitvā naraśreṣṭhaṃ bhagīratham uvāca ha
prayācasva mahābāho śailarājasutāṃ nadīm
patamānāṃ saricchreṣṭhāṃ dhārayiṣye triviṣṭapāt
- 5
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा शर्वेण समुदाहृतम्
प्रयतः प्रणतो भूत्वा गङ्गां समनुचिन्तयत्
etacchrutvā vaco rājā śarveṇa samudāhṛtam
prayataḥ praṇato bhūtvā gaṅgāṃ samanucintayat
- 6
ततः पुण्यजला रम्या राज्ञा समनुचिन्तिता
ईशानं च स्थितं दृष्ट्वा गगनात्सहसा च्युता
tataḥ puṇyajalā ramyā rājñā samanucintitā
īśānaṃ ca sthitaṃ dṛṣṭvā gaganātsahasā cyutā
- 7
तां प्रच्युतां ततो दृष्ट्वा देवाः सार्धं महर्षिभिः
गन्धर्वोरगरक्षांसि समाजग्मुर्दिदृक्षया
tāṃ pracyutāṃ tato dṛṣṭvā devāḥ sārdhaṃ maharṣibhiḥ
gandharvoragarakṣāṃsi samājagmurdidṛkṣayā
- 8
ततः पपात गगनाद्गङ्गा हिमवतः सुता
समुद्भ्रान्तमहावर्ता मीनग्राहसमाकुला
tataḥ papāta gaganādgaṅgā himavataḥ sutā
samudbhrāntamahāvartā mīnagrāhasamākulā
- 9
तां दधार हरो राजन्गङ्गां गगनमेखलाम्
ललाटदेशे पतितां मालां मुक्तामयीम् इव
tāṃ dadhāra haro rājangaṅgāṃ gaganamekhalām
lalāṭadeśe patitāṃ mālāṃ muktāmayīm iva
- 10
सा बभूव विसर्पन्ती त्रिधा राजन्समुद्रगा
फेनपुञ्जाकुलजला हंसानाम् इव पङ्क्तयः
sā babhūva visarpantī tridhā rājansamudragā
phenapuñjākulajalā haṃsānām iva paṅktayaḥ
- 11
क्वचिद् आभोगकुटिला प्रस्खलन्ती क्वचित्क्वचित्
स्वफेनपटसंवीता मत्तेव प्रमदाव्रजत्
क्वचित्सा तोयनिनदैर्नदन्ती नादम् उत्तमम्
kvacid ābhogakuṭilā praskhalantī kvacitkvacit
svaphenapaṭasaṃvītā matteva pramadāvrajat
kvacitsā toyaninadairnadantī nādam uttamam
- 12
एवं प्रकारान्सुबहून्कुर्वन्ती गगनाच्च्युता
पृथिवीतलम् आसाद्य भगीरथम् अथाब्रवीत्
evaṃ prakārānsubahūnkurvantī gaganāccyutā
pṛthivītalam āsādya bhagīratham athābravīt
- 13
दर्शयस्व महाराज मार्गं केन व्रजाम्यहम्
त्वदर्थम् अवतीर्णास्मि पृथिवीं पृथिवीपते
darśayasva mahārāja mārgaṃ kena vrajāmyaham
tvadartham avatīrṇāsmi pṛthivīṃ pṛthivīpate
- 14
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा प्रातिष्ठत भगीरथः
यत्र तानि शरीराणि सागराणां महात्मनाम्
पावनार्थं नरश्रेष्ठ पुण्येन सलिलेन ह
etacchrutvā vaco rājā prātiṣṭhata bhagīrathaḥ
yatra tāni śarīrāṇi sāgarāṇāṃ mahātmanām
pāvanārthaṃ naraśreṣṭha puṇyena salilena ha
- 15
गङ्गाया धारणं कृत्वा हरो लोकनमस्कृतः
कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम त्रिदशैः सह
gaṅgāyā dhāraṇaṃ kṛtvā haro lokanamaskṛtaḥ
kailāsaṃ parvataśreṣṭhaṃ jagāma tridaśaiḥ saha
- 16
समुद्रं च समासाद्य गङ्गया सहितो नृपः
पूरयामास वेगेन समुद्रं वरुणालयम्
samudraṃ ca samāsādya gaṅgayā sahito nṛpaḥ
pūrayāmāsa vegena samudraṃ varuṇālayam
- 17
दुहितृत्वे च नृपतिर्गङ्गां समनुकल्पयत्
पितॄणां चोदकं तत्र ददौ पूर्णमनोरथः
duhitṛtve ca nṛpatirgaṅgāṃ samanukalpayat
pitṝṇāṃ codakaṃ tatra dadau pūrṇamanorathaḥ
- 18
एतत्ते सर्वम् आख्यातं गङ्गा त्रिपथगा यथा
पूरणार्थं समुद्रस्य पृथिवीम् अवतारिता
etatte sarvam ākhyātaṃ gaṅgā tripathagā yathā
pūraṇārthaṃ samudrasya pṛthivīm avatāritā
- 19
समुद्रश्च यथा पीतः कारणार्थे महात्मना
वातापिश्च यथा नीतः क्षयं स ब्रह्महा प्रभो
अगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि
samudraśca yathā pītaḥ kāraṇārthe mahātmanā
vātāpiśca yathā nītaḥ kṣayaṃ sa brahmahā prabho
agastyena mahārāja yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

