23 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
सा तु कन्या महाराज ब्राह्मणं संशितव्रतम्
तोषयामास शुद्धेन मनसा संशितव्रता
vaiśampāyana uvāca
sā tu kanyā mahārāja brāhmaṇaṃ saṃśitavratam
toṣayāmāsa śuddhena manasā saṃśitavratā
- 2
प्रातर् आयास्य इत्युक्त्वा कदाचिद्द्विजसत्तमः
तत आयाति राजेन्द्र साये रात्रावथो पुनः
prātar āyāsya ityuktvā kadāciddvijasattamaḥ
tata āyāti rājendra sāye rātrāvatho punaḥ
- 3
तं च सर्वासु वेलासु भक्ष्यभोज्यप्रतिश्रयैः
पूजयामास सा कन्या वर्धमानैस्तु सर्वदा
taṃ ca sarvāsu velāsu bhakṣyabhojyapratiśrayaiḥ
pūjayāmāsa sā kanyā vardhamānaistu sarvadā
- 4
अन्नादिसमुदाचारः शय्यासनकृतस्तथा
दिवसे दिवसे तस्य वर्धते न तु हीयते
annādisamudācāraḥ śayyāsanakṛtastathā
divase divase tasya vardhate na tu hīyate
- 5
निर्भर्त्सनापवादैश्च तथैवाप्रियया गिरा
ब्राह्मणस्य पृथा राजन्न चकाराप्रियं तदा
nirbhartsanāpavādaiśca tathaivāpriyayā girā
brāhmaṇasya pṛthā rājanna cakārāpriyaṃ tadā
- 6
व्यस्ते काले पुनश्चैति न चैति बहुशो द्विजः
दुर्लभ्यम् अपि चैवान्नं दीयताम् इति सो ऽब्रवीत्
vyaste kāle punaścaiti na caiti bahuśo dvijaḥ
durlabhyam api caivānnaṃ dīyatām iti so 'bravīt
- 7
कृतम् एव च तत्सर्वं पृथा तस्मै न्यवेदयत्
शिष्यवत्पुत्रवच्चैव स्वसृवच्च सुसंयता
kṛtam eva ca tatsarvaṃ pṛthā tasmai nyavedayat
śiṣyavatputravaccaiva svasṛvacca susaṃyatā
- 8
यथोपजोषं राजेन्द्र द्विजातिप्रवरस्य सा
प्रीतिम् उत्पादयामास कन्या यत्नैर् अनिन्दिता
yathopajoṣaṃ rājendra dvijātipravarasya sā
prītim utpādayāmāsa kanyā yatnair aninditā
- 9
तस्यास्तु शीलवृत्तेन तुतोष द्विजसत्तमः
अवधानेन भूयो ऽस्य परं यत्नम् अथाकरोत्
tasyāstu śīlavṛttena tutoṣa dvijasattamaḥ
avadhānena bhūyo 'sya paraṃ yatnam athākarot
- 10
तां प्रभाते च साये च पिता पप्रच्छ भारत
अपि तुष्यति ते पुत्रि ब्राह्मणः परिचर्यया
tāṃ prabhāte ca sāye ca pitā papraccha bhārata
api tuṣyati te putri brāhmaṇaḥ paricaryayā
- 11
तं सा परमम् इत्येव प्रत्युवाच यशस्विनी
ततः प्रीतिम् अवापाग्र्यां कुन्तिभोजो महामनाः
taṃ sā paramam ityeva pratyuvāca yaśasvinī
tataḥ prītim avāpāgryāṃ kuntibhojo mahāmanāḥ
- 12
ततः संवत्सरे पूर्णे यदासौ जपतां वरः
नापश्यद्दुष्कृतं किंचित्पृथायाः सौहृदे रतः
tataḥ saṃvatsare pūrṇe yadāsau japatāṃ varaḥ
nāpaśyadduṣkṛtaṃ kiṃcitpṛthāyāḥ sauhṛde rataḥ
- 13
ततः प्रीतमना भूत्वा स एनां ब्राह्मणो ऽब्रवीत्
प्रीतो ऽस्मि परमं भद्रे परिचारेण ते शुभे
tataḥ prītamanā bhūtvā sa enāṃ brāhmaṇo 'bravīt
prīto 'smi paramaṃ bhadre paricāreṇa te śubhe
- 14
वरान्वृणीष्व कल्याणि दुरापान्मानुषैर् इह
यैस्त्वं सीमन्तिनीः सर्वा यशसाभिभविष्यसि
varānvṛṇīṣva kalyāṇi durāpānmānuṣair iha
yaistvaṃ sīmantinīḥ sarvā yaśasābhibhaviṣyasi
- 15
कुन्त्युवाच
कृतानि मम सर्वाणि यस्या मे वेदवित्तम
त्वं प्रसन्नः पिता चैव कृतं विप्र वरैर्मम
kuntyuvāca
kṛtāni mama sarvāṇi yasyā me vedavittama
tvaṃ prasannaḥ pitā caiva kṛtaṃ vipra varairmama
- 16
ब्राह्मण उवाच
यदि नेच्छसि भद्रे त्वं वरं मत्तः शुचिस्मिते
इमं मन्त्रं गृहाण त्वम् आह्वानाय दिवौकसाम्
brāhmaṇa uvāca
yadi necchasi bhadre tvaṃ varaṃ mattaḥ śucismite
imaṃ mantraṃ gṛhāṇa tvam āhvānāya divaukasām
- 17
यं यं देवं त्वम् एतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि
तेन तेन वशे भद्रे स्थातव्यं ते भविष्यति
yaṃ yaṃ devaṃ tvam etena mantreṇāvāhayiṣyasi
tena tena vaśe bhadre sthātavyaṃ te bhaviṣyati
- 18
अकामो वा सकामो वा न स नैष्यति ते वशम्
विबुधो मन्त्रसंशान्तो वाक्ये भृत्य इवानतः
akāmo vā sakāmo vā na sa naiṣyati te vaśam
vibudho mantrasaṃśānto vākye bhṛtya ivānataḥ
- 19
वैशम्पायन उवाच
न शशाक द्वितीयं सा प्रत्याख्यातुम् अनिन्दिता
तं वै द्विजातिप्रवरं तदा शापभयान्नृप
vaiśampāyana uvāca
na śaśāka dvitīyaṃ sā pratyākhyātum aninditā
taṃ vai dvijātipravaraṃ tadā śāpabhayānnṛpa
- 20
ततस्ताम् अनवद्याङ्गीं ग्राहयामास वै द्विजः
मन्त्रग्रामं तदा राजन्न् अथर्वशिरसि श्रुतम्
tatastām anavadyāṅgīṃ grāhayāmāsa vai dvijaḥ
mantragrāmaṃ tadā rājann atharvaśirasi śrutam
- 21
तं प्रदाय तु राजेन्द्र कुन्तिभोजम् उवाच ह
उषितो ऽस्मि सुखं राजन्कन्यया परितोषितः
taṃ pradāya tu rājendra kuntibhojam uvāca ha
uṣito 'smi sukhaṃ rājankanyayā paritoṣitaḥ
- 22
तव गेहे सुविहितः सदा सुप्रतिपूजितः
साधयिष्यामहे तावद् इत्युक्त्वान्तरधीयत
tava gehe suvihitaḥ sadā supratipūjitaḥ
sādhayiṣyāmahe tāvad ityuktvāntaradhīyata
- 23
स तु राजा द्विजं दृष्ट्वा तत्रैवान्तर्हितं तदा
बभूव विस्मयाविष्टः पृथां च समपूजयत्
sa tu rājā dvijaṃ dṛṣṭvā tatraivāntarhitaṃ tadā
babhūva vismayāviṣṭaḥ pṛthāṃ ca samapūjayat

