26 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
ततस्तेषु प्रयातेषु कौन्तेयः सत्यसंगरः
अभ्यभाषत धर्मात्मा भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः
vaiśampāyana uvāca
tatasteṣu prayāteṣu kaunteyaḥ satyasaṃgaraḥ
abhyabhāṣata dharmātmā bhrātṝnsarvānyudhiṣṭhiraḥ
- 2
द्वादशेमाः समास्माभिर्वस्तव्यं निर्जने वने
समीक्षध्वं महारण्ये देशं बहुमृगद्विजम्
dvādaśemāḥ samāsmābhirvastavyaṃ nirjane vane
samīkṣadhvaṃ mahāraṇye deśaṃ bahumṛgadvijam
- 3
बहुपुष्पफलं रम्यं शिवं पुण्यजनोचितम्
यत्रेमाः शरदः सर्वाः सुखं प्रतिवसेमहि
bahupuṣpaphalaṃ ramyaṃ śivaṃ puṇyajanocitam
yatremāḥ śaradaḥ sarvāḥ sukhaṃ prativasemahi
- 4
एवम् उक्ते प्रत्युवाच धर्मराजं धनंजयः
गुरुवन्मानवगुरुं मानयित्वा मनस्विनम्
evam ukte pratyuvāca dharmarājaṃ dhanaṃjayaḥ
guruvanmānavaguruṃ mānayitvā manasvinam
- 5
अर्जुन उवाच
भवान् एव महर्षीणां वृद्धानां पर्युपासिता
अज्ञातं मानुषे लोके भवतो नास्ति किंचन
arjuna uvāca
bhavān eva maharṣīṇāṃ vṛddhānāṃ paryupāsitā
ajñātaṃ mānuṣe loke bhavato nāsti kiṃcana
- 6
त्वया ह्युपासिता नित्यं ब्राह्मणा भरतर्षभ
द्वैपायनप्रभृतयो नारदश्च महातपाः
tvayā hyupāsitā nityaṃ brāhmaṇā bharatarṣabha
dvaipāyanaprabhṛtayo nāradaśca mahātapāḥ
- 7
यः सर्वलोकद्वाराणि नित्यं संचरते वशी
देवलोकाद्ब्रह्मलोकं गन्धर्वाप्सरसाम् अपि
yaḥ sarvalokadvārāṇi nityaṃ saṃcarate vaśī
devalokādbrahmalokaṃ gandharvāpsarasām api
- 8
सर्वा गतीर्विजानासि ब्राह्मणानां न संशयः
प्रभावांश्चैव वेत्थ त्वं सर्वेषाम् एव पार्थिव
sarvā gatīrvijānāsi brāhmaṇānāṃ na saṃśayaḥ
prabhāvāṃścaiva vettha tvaṃ sarveṣām eva pārthiva
- 9
त्वम् एव राजञ्जानासि श्रेयःकारणम् एव च
यत्रेच्छसि महाराज निवासं तत्र कुर्महे
tvam eva rājañjānāsi śreyaḥkāraṇam eva ca
yatrecchasi mahārāja nivāsaṃ tatra kurmahe
- 10
इदं द्वैतवनं नाम सरः पुण्यजनोचितम्
बहुपुष्पफलं रम्यं नानाद्विजनिषेवितम्
idaṃ dvaitavanaṃ nāma saraḥ puṇyajanocitam
bahupuṣpaphalaṃ ramyaṃ nānādvijaniṣevitam
- 11
अत्रेमा द्वादश समा विहरेमेति रोचये
यदि ते ऽनुमतं राजन्किं वान्यन्मन्यते भवान्
atremā dvādaśa samā viharemeti rocaye
yadi te 'numataṃ rājankiṃ vānyanmanyate bhavān
- 12
युधिष्ठिर उवाच
ममाप्य् एतन्मतं पार्थ त्वया यत्समुदाहृतम्
गच्छाम पुण्यं विख्यातं महद्द्वैतवनं सरः
yudhiṣṭhira uvāca
mamāpy etanmataṃ pārtha tvayā yatsamudāhṛtam
gacchāma puṇyaṃ vikhyātaṃ mahaddvaitavanaṃ saraḥ
- 13
वैशम्पायन उवाच
ततस्ते प्रययुः सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः
ब्राह्मणैर्बहुभिः सार्धं पुण्यं द्वैतवनं सरः
vaiśampāyana uvāca
tataste prayayuḥ sarve pāṇḍavā dharmacāriṇaḥ
brāhmaṇairbahubhiḥ sārdhaṃ puṇyaṃ dvaitavanaṃ saraḥ
- 14
ब्राह्मणाः साग्निहोत्राश्च तथैव च निरग्नयः
स्वाध्यायिनो भिक्षवश्च सजपा वनवासिनः
brāhmaṇāḥ sāgnihotrāśca tathaiva ca niragnayaḥ
svādhyāyino bhikṣavaśca sajapā vanavāsinaḥ
- 15
बहवो ब्राह्मणास्तत्र परिवव्रुर्युधिष्ठिरम्
तपस्विनः सत्यशीलाः शतशः संशितव्रताः
bahavo brāhmaṇāstatra parivavruryudhiṣṭhiram
tapasvinaḥ satyaśīlāḥ śataśaḥ saṃśitavratāḥ
- 16
ते यात्वा पाण्डवास्तत्र बहुभिर्ब्राह्मणैः सह
पुण्यं द्वैतवनं रम्यं विविशुर्भरतर्षभाः
te yātvā pāṇḍavāstatra bahubhirbrāhmaṇaiḥ saha
puṇyaṃ dvaitavanaṃ ramyaṃ viviśurbharatarṣabhāḥ
- 17
तच्छालतालाम्रमधूकनीपकदम्बसर्जार्जुनकर्णिकारैः
तपात्यये पुष्पधरैर् उपेतं महावनं राष्ट्रपतिर्ददर्श
tacchālatālāmramadhūkanīpakadambasarjārjunakarṇikāraiḥ
tapātyaye puṣpadharair upetaṃ mahāvanaṃ rāṣṭrapatirdadarśa
- 18
महाद्रुमाणां शिखरेषु तस्थुर्मनोरमां वाचम् उदीरयन्तः
मयूरदात्यूहचकोरसंघास्तस्मिन्वने काननकोकिलाश्च
mahādrumāṇāṃ śikhareṣu tasthurmanoramāṃ vācam udīrayantaḥ
mayūradātyūhacakorasaṃghāstasminvane kānanakokilāśca
- 19
करेणुयूथैः सह यूथपानां मदोत्कटानाम् अचलप्रभाणाम्
महान्ति यूथानि महाद्विपानां तस्मिन्वने राष्ट्रपतिर्ददर्श
kareṇuyūthaiḥ saha yūthapānāṃ madotkaṭānām acalaprabhāṇām
mahānti yūthāni mahādvipānāṃ tasminvane rāṣṭrapatirdadarśa
- 20
मनोरमां भोगवतीम् उपेत्य धृतात्मनां चीरजटाधराणाम्
तस्मिन्वने धर्मभृतां निवासे ददर्श सिद्धर्षिगणान् अनेकान्
manoramāṃ bhogavatīm upetya dhṛtātmanāṃ cīrajaṭādharāṇām
tasminvane dharmabhṛtāṃ nivāse dadarśa siddharṣigaṇān anekān
- 21
ततः स यानाद् अवरुह्य राजा सभ्रातृकः सजनः काननं तत्
विवेश धर्मात्मवतां वरिष्ठस्त्रिविष्टपं शक्र इवामितौजाः
tataḥ sa yānād avaruhya rājā sabhrātṛkaḥ sajanaḥ kānanaṃ tat
viveśa dharmātmavatāṃ variṣṭhastriviṣṭapaṃ śakra ivāmitaujāḥ
- 22
तं सत्यसंधं सहिताभिपेतुर्दिदृक्षवश्चारणसिद्धसंघाः
वनौकसश्चापि नरेन्द्रसिंहं मनस्विनं संपरिवार्य तस्थुः
taṃ satyasaṃdhaṃ sahitābhipeturdidṛkṣavaścāraṇasiddhasaṃghāḥ
vanaukasaścāpi narendrasiṃhaṃ manasvinaṃ saṃparivārya tasthuḥ
- 23
स तत्र सिद्धान् अभिवाद्य सर्वान्प्रत्यर्चितो राजवद्देववच्च
विवेश सर्वैः सहितो द्विजाग्र्यैः कृताञ्जलिर्धर्मभृतां वरिष्ठः
sa tatra siddhān abhivādya sarvānpratyarcito rājavaddevavacca
viveśa sarvaiḥ sahito dvijāgryaiḥ kṛtāñjalirdharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥ
- 24
स पुण्यशीलः पितृवन्महात्मा तपस्विभिर्धर्मपरैर् उपेत्य
प्रत्यर्चितः पुष्पधरस्य मूले महाद्रुमस्योपविवेश राजा
sa puṇyaśīlaḥ pitṛvanmahātmā tapasvibhirdharmaparair upetya
pratyarcitaḥ puṣpadharasya mūle mahādrumasyopaviveśa rājā
- 25
भीमश्च कृष्णा च धनंजयश्च यमौ च ते चानुचरा नरेन्द्रम्
विमुच्य वाहान् अवरुह्य सर्वे तत्रोपतस्थुर्भरतप्रबर्हाः
bhīmaśca kṛṣṇā ca dhanaṃjayaśca yamau ca te cānucarā narendram
vimucya vāhān avaruhya sarve tatropatasthurbharataprabarhāḥ
- 26
लतावतानावनतः स पाण्डवैर्महाद्रुमः पञ्चभिर् उग्रधन्विभिः
बभौ निवासोपगतैर्महात्मभिर्महागिरिर्वारणयूथपैर् इव
latāvatānāvanataḥ sa pāṇḍavairmahādrumaḥ pañcabhir ugradhanvibhiḥ
babhau nivāsopagatairmahātmabhirmahāgirirvāraṇayūthapair iva

