27 shlokas
- 1
वासुदेव उवाच
एवम् उक्तस्तु कौन्तेय सूतपुत्रस्तदा मृधे
प्रद्युम्नम् अब्रवीच्छ्लक्ष्णं मधुरं वाक्यम् अञ्जसा
vāsudeva uvāca
evam uktastu kaunteya sūtaputrastadā mṛdhe
pradyumnam abravīcchlakṣṇaṃ madhuraṃ vākyam añjasā
- 2
न मे भयं रौक्मिणेय संग्रामे यच्छतो हयान्
युद्धज्ञश्चास्मि वृष्णीनां नात्र किंचिद् अतो ऽन्यथा
na me bhayaṃ raukmiṇeya saṃgrāme yacchato hayān
yuddhajñaścāsmi vṛṣṇīnāṃ nātra kiṃcid ato 'nyathā
- 3
आयुष्मन्न् उपदेशस्तु सारथ्ये वर्ततां स्मृतः
सर्वार्थेषु रथी रक्ष्यस्त्वं चापि भृशपीडितः
āyuṣmann upadeśastu sārathye vartatāṃ smṛtaḥ
sarvārtheṣu rathī rakṣyastvaṃ cāpi bhṛśapīḍitaḥ
- 4
त्वं हि शाल्वप्रयुक्तेन पत्त्रिणाभिहतो भृशम्
कश्मलाभिहतो वीर ततो ऽहम् अपयातवान्
tvaṃ hi śālvaprayuktena pattriṇābhihato bhṛśam
kaśmalābhihato vīra tato 'ham apayātavān
- 5
स त्वं सात्वतमुख्याद्य लब्धसंज्ञो यदृच्छया
पश्य मे हयसंयाने शिक्षां केशवनन्दन
sa tvaṃ sātvatamukhyādya labdhasaṃjño yadṛcchayā
paśya me hayasaṃyāne śikṣāṃ keśavanandana
- 6
दारुकेणाहम् उत्पन्नो यथावच्चैव शिक्षितः
वीतभीः प्रविशाम्येतां शाल्वस्य महतीं चमूम्
dārukeṇāham utpanno yathāvaccaiva śikṣitaḥ
vītabhīḥ praviśāmyetāṃ śālvasya mahatīṃ camūm
- 7
एवम् उक्त्वा ततो वीर हयान्संचोद्य संगरे
रश्मिभिश्च समुद्यम्य जवेनाभ्यपतत्तदा
evam uktvā tato vīra hayānsaṃcodya saṃgare
raśmibhiśca samudyamya javenābhyapatattadā
- 8
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च
सव्यानि च विचित्राणि दक्षिणानि च सर्वशः
maṇḍalāni vicitrāṇi yamakānītarāṇi ca
savyāni ca vicitrāṇi dakṣiṇāni ca sarvaśaḥ
- 9
प्रतोदेनाहता राजन्रश्मिभिश्च समुद्यताः
उत्पतन्त इवाकाशं विबभुस्ते हयोत्तमाः
pratodenāhatā rājanraśmibhiśca samudyatāḥ
utpatanta ivākāśaṃ vibabhuste hayottamāḥ
- 10
ते हस्तलाघवोपेतं विज्ञाय नृप दारुकिम्
दह्यमाना इव तदा पस्पृशुश्चरणैर्महीम्
te hastalāghavopetaṃ vijñāya nṛpa dārukim
dahyamānā iva tadā paspṛśuścaraṇairmahīm
- 11
सो ऽपसव्यां चमूं तस्य शाल्वस्य भरतर्षभ
चकार नातियत्नेन तद् अद्भुतम् इवाभवत्
so 'pasavyāṃ camūṃ tasya śālvasya bharatarṣabha
cakāra nātiyatnena tad adbhutam ivābhavat
- 12
अमृष्यमाणो ऽपसव्यं प्रद्युम्नेन स सौभराट्
यन्तारम् अस्य सहसा त्रिभिर्बाणैः समर्पयत्
amṛṣyamāṇo 'pasavyaṃ pradyumnena sa saubharāṭ
yantāram asya sahasā tribhirbāṇaiḥ samarpayat
- 13
दारुकस्य सुतस्तं तु बाणवेगम् अचिन्तयन्
भूय एव महाबाहो प्रययौ हयसंमतः
dārukasya sutastaṃ tu bāṇavegam acintayan
bhūya eva mahābāho prayayau hayasaṃmataḥ
- 14
ततो बाणान्बहुविधान्पुनर् एव स सौभराट्
मुमोच तनये वीरे मम रुक्मिणिनन्दने
tato bāṇānbahuvidhānpunar eva sa saubharāṭ
mumoca tanaye vīre mama rukmiṇinandane
- 15
तान् अप्राप्ताञ्शितैर्बाणैश्चिछेद परवीरहा
रौक्मिणेयः स्मितं कृत्वा दर्शयन्हस्तलाघवम्
tān aprāptāñśitairbāṇaiścicheda paravīrahā
raukmiṇeyaḥ smitaṃ kṛtvā darśayanhastalāghavam
- 16
छिन्नान्दृष्ट्वा तु तान्बाणान्प्रद्युम्नेन स सौभराट्
आसुरीं दारुणीं मायाम् आस्थाय व्यसृजच्छरान्
chinnāndṛṣṭvā tu tānbāṇānpradyumnena sa saubharāṭ
āsurīṃ dāruṇīṃ māyām āsthāya vyasṛjaccharān
- 17
प्रयुज्यमानम् आज्ञाय दैतेयास्त्रं महाबलः
ब्रह्मास्त्रेणान्तरा छित्त्वा मुमोचान्यान्पतत्रिणः
prayujyamānam ājñāya daiteyāstraṃ mahābalaḥ
brahmāstreṇāntarā chittvā mumocānyānpatatriṇaḥ
- 18
ते तद् अस्त्रं विधूयाशु विव्यधू रुधिराशनाः
शिरस्युरसि वक्त्रे च स मुमोह पपात च
te tad astraṃ vidhūyāśu vivyadhū rudhirāśanāḥ
śirasyurasi vaktre ca sa mumoha papāta ca
- 19
तस्मिन्निपतिते क्षुद्रे शाल्वे बाणप्रपीडिते
रौक्मिणेयो ऽपरं बाणं संदधे शत्रुनाशनम्
tasminnipatite kṣudre śālve bāṇaprapīḍite
raukmiṇeyo 'paraṃ bāṇaṃ saṃdadhe śatrunāśanam
- 20
तम् अर्चितं सर्वदाशार्हपूगैर् आशीर्भिर् अर्कज्वलनप्रकाशम्
दृष्ट्वा शरं ज्याम् अभिनीयमानं बभूव हाहाकृतम् अन्तरिक्षम्
tam arcitaṃ sarvadāśārhapūgair āśīrbhir arkajvalanaprakāśam
dṛṣṭvā śaraṃ jyām abhinīyamānaṃ babhūva hāhākṛtam antarikṣam
- 21
ततो देवगणाः सर्वे सेन्द्राः सह धनेश्वराः
नारदं प्रेषयामासुः श्वसनं च महाबलम्
tato devagaṇāḥ sarve sendrāḥ saha dhaneśvarāḥ
nāradaṃ preṣayāmāsuḥ śvasanaṃ ca mahābalam
- 22
तौ रौक्मिणेयम् आगम्य वचो ऽब्रूतां दिवौकसाम्
नैष वध्यस्त्वया वीर शाल्वराजः कथंचन
tau raukmiṇeyam āgamya vaco 'brūtāṃ divaukasām
naiṣa vadhyastvayā vīra śālvarājaḥ kathaṃcana
- 23
संहरस्व पुनर्बाणम् अवध्यो ऽयं त्वया रणे
एतस्य हि शरस्याजौ नावध्यो ऽस्ति पुमान्क्वचित्
saṃharasva punarbāṇam avadhyo 'yaṃ tvayā raṇe
etasya hi śarasyājau nāvadhyo 'sti pumānkvacit
- 24
मृत्युर् अस्य महाबाहो रणे देवकिनन्दनः
कृष्णः संकल्पितो धात्रा तन्न मिथ्या भवेद् इति
mṛtyur asya mahābāho raṇe devakinandanaḥ
kṛṣṇaḥ saṃkalpito dhātrā tanna mithyā bhaved iti
- 25
ततः परमसंहृष्टः प्रद्युम्नः शरम् उत्तमम्
संजहार धनुःश्रेष्ठात्तूणे चैव न्यवेशयत्
tataḥ paramasaṃhṛṣṭaḥ pradyumnaḥ śaram uttamam
saṃjahāra dhanuḥśreṣṭhāttūṇe caiva nyaveśayat
- 26
तत उत्थाय राजेन्द्र शाल्वः परमदुर्मनाः
व्यपायात्सबलस्तूर्णं प्रद्युम्नशरपीडितः
tata utthāya rājendra śālvaḥ paramadurmanāḥ
vyapāyātsabalastūrṇaṃ pradyumnaśarapīḍitaḥ
- 27
स द्वारकां परित्यज्य क्रूरो वृष्णिभिर् अर्दितः
सौभम् आस्थाय राजेन्द्र दिवम् आचक्रमे तदा
sa dvārakāṃ parityajya krūro vṛṣṇibhir arditaḥ
saubham āsthāya rājendra divam ācakrame tadā

