58 shlokas
- 1
अर्जुन उवाच
ततस्ताम् अवसं प्रीतो रजनीं तत्र भारत
प्रसादाद्देवदेवस्य त्र्यम्बकस्य महात्मनः
arjuna uvāca
tatastām avasaṃ prīto rajanīṃ tatra bhārata
prasādāddevadevasya tryambakasya mahātmanaḥ
- 2
व्युषितो रजनीं चाहं कृत्वा पूर्वाह्णिकक्रियाम्
अपश्यं तं द्विजश्रेष्ठं दृष्टवान् अस्मि यं पुरा
vyuṣito rajanīṃ cāhaṃ kṛtvā pūrvāhṇikakriyām
apaśyaṃ taṃ dvijaśreṣṭhaṃ dṛṣṭavān asmi yaṃ purā
- 3
तस्मै चाहं यथावृत्तं सर्वम् एव न्यवेदयम्
भगवन्तं महादेवं समेतो ऽस्मीति भारत
tasmai cāhaṃ yathāvṛttaṃ sarvam eva nyavedayam
bhagavantaṃ mahādevaṃ sameto 'smīti bhārata
- 4
स माम् उवाच राजेन्द्र प्रीयमाणो द्विजोत्तमः
दृष्टस्त्वया महादेवो यथा नान्येन केनचित्
sa mām uvāca rājendra prīyamāṇo dvijottamaḥ
dṛṣṭastvayā mahādevo yathā nānyena kenacit
- 5
समेत्य लोकपालैस्तु सर्वैर्वैवस्वतादिभिः
द्रष्टास्यनघ देवेन्द्रं स च ते ऽस्त्राणि दास्यति
sametya lokapālaistu sarvairvaivasvatādibhiḥ
draṣṭāsyanagha devendraṃ sa ca te 'strāṇi dāsyati
- 6
एवम् उक्त्वा स मां राजन्न् आश्लिष्य च पुनः पुनः
अगच्छत्स यथाकामं ब्राह्मणः सूर्यसंनिभः
evam uktvā sa māṃ rājann āśliṣya ca punaḥ punaḥ
agacchatsa yathākāmaṃ brāhmaṇaḥ sūryasaṃnibhaḥ
- 7
अथापराह्णे तस्याह्नः प्रावात्पुण्यः समीरणः
पुनर्नवम् इमं लोकं कुर्वन्न् इव सपत्नहन्
athāparāhṇe tasyāhnaḥ prāvātpuṇyaḥ samīraṇaḥ
punarnavam imaṃ lokaṃ kurvann iva sapatnahan
- 8
दिव्यानि चैव माल्यानि सुगन्धीनि नवानि च
शैशिरस्य गिरेः पादे प्रादुरासन्समीपतः
divyāni caiva mālyāni sugandhīni navāni ca
śaiśirasya gireḥ pāde prādurāsansamīpataḥ
- 9
वादित्राणि च दिव्यानि सुघोषाणि समन्ततः
स्तुतयश्चेन्द्रसंयुक्ता अश्रूयन्त मनोहराः
vāditrāṇi ca divyāni sughoṣāṇi samantataḥ
stutayaścendrasaṃyuktā aśrūyanta manoharāḥ
- 10
गणाश्चाप्सरसां तत्र गन्धर्वाणां तथैव च
पुरस्ताद्देवदेवस्य जगुर्गीतानि सर्वशः
gaṇāścāpsarasāṃ tatra gandharvāṇāṃ tathaiva ca
purastāddevadevasya jagurgītāni sarvaśaḥ
- 11
मरुतां च गणास्तत्र देवयानैर् उपागमन्
महेन्द्रानुचरा ये च देवसद्मनिवासिनः
marutāṃ ca gaṇāstatra devayānair upāgaman
mahendrānucarā ye ca devasadmanivāsinaḥ
- 12
ततो मरुत्वान्हरिभिर्युक्तैर्वाहैः स्वलंकृतैः
शचीसहायस्तत्रायात्सह सर्वैस्तदामरैः
tato marutvānharibhiryuktairvāhaiḥ svalaṃkṛtaiḥ
śacīsahāyastatrāyātsaha sarvaistadāmaraiḥ
- 13
एतस्मिन्न् एव काले तु कुबेरो नरवाहनः
दर्शयामास मां राजंल्लक्ष्म्या परमया युतः
etasminn eva kāle tu kubero naravāhanaḥ
darśayāmāsa māṃ rājaṃllakṣmyā paramayā yutaḥ
- 14
दक्षिणस्यां दिशि यमं प्रत्यपश्यं व्यवस्थितम्
वरुणं देवराजं च यथास्थानम् अवस्थितम्
dakṣiṇasyāṃ diśi yamaṃ pratyapaśyaṃ vyavasthitam
varuṇaṃ devarājaṃ ca yathāsthānam avasthitam
- 15
ते माम् ऊचुर्महाराज सान्त्वयित्वा सुरर्षभाः
सव्यसाचिन्समीक्षस्व लोकपालान् अवस्थितान्
te mām ūcurmahārāja sāntvayitvā surarṣabhāḥ
savyasācinsamīkṣasva lokapālān avasthitān
- 16
सुरकार्यार्थसिद्ध्यर्थं दृष्टवान् असि शंकरम्
अस्मत्तो ऽपि गृहाण त्वम् अस्त्राणीति समन्ततः
surakāryārthasiddhyarthaṃ dṛṣṭavān asi śaṃkaram
asmatto 'pi gṛhāṇa tvam astrāṇīti samantataḥ
- 17
ततो ऽहं प्रयतो भूत्वा प्रणिपत्य सुरर्षभान्
प्रत्यगृह्णं तदास्त्राणि महान्ति विधिवत्प्रभो
tato 'haṃ prayato bhūtvā praṇipatya surarṣabhān
pratyagṛhṇaṃ tadāstrāṇi mahānti vidhivatprabho
- 18
गृहीतास्त्रस्ततो देवैर् अनुज्ञातो ऽस्मि भारत
अथ देवा ययुः सर्वे यथागतम् अरिंदम
gṛhītāstrastato devair anujñāto 'smi bhārata
atha devā yayuḥ sarve yathāgatam ariṃdama
- 19
मघवान् अपि देवेशो रथम् आरुह्य सुप्रभम्
उवाच भगवान्वाक्यं स्मयन्न् इव सुरारिहा
maghavān api deveśo ratham āruhya suprabham
uvāca bhagavānvākyaṃ smayann iva surārihā
- 20
पुरैवागमनाद् अस्माद्वेदाहं त्वां धनंजय
अतः परं त्वहं वै त्वां दर्शये भरतर्षभ
puraivāgamanād asmādvedāhaṃ tvāṃ dhanaṃjaya
ataḥ paraṃ tvahaṃ vai tvāṃ darśaye bharatarṣabha
- 21
त्वया हि तीर्थेषु पुरा समाप्लावः कृतो ऽसकृत्
तपश्चेदं पुरा तप्तं स्वर्गं गन्तासि पाण्डव
tvayā hi tīrtheṣu purā samāplāvaḥ kṛto 'sakṛt
tapaścedaṃ purā taptaṃ svargaṃ gantāsi pāṇḍava
- 22
भूयश्चैव तु तप्तव्यं तपः परमदारुणम्
उवाच भगवान्सर्वं तपसश्चोपपादनम्
bhūyaścaiva tu taptavyaṃ tapaḥ paramadāruṇam
uvāca bhagavānsarvaṃ tapasaścopapādanam
- 23
मातलिर्मन्नियोगात्त्वां त्रिदिवं प्रापयिष्यति
विदितस्त्वं हि देवानाम् ऋषीणां च महात्मनाम्
mātalirmanniyogāttvāṃ tridivaṃ prāpayiṣyati
viditastvaṃ hi devānām ṛṣīṇāṃ ca mahātmanām
- 24
ततो ऽहम् अब्रुवं शक्रं प्रसीद भगवन्मम
आचार्यं वरये त्वाहम् अस्त्रार्थं त्रिदशेश्वर
tato 'ham abruvaṃ śakraṃ prasīda bhagavanmama
ācāryaṃ varaye tvāham astrārthaṃ tridaśeśvara
- 25
इन्द्र उवाच
क्रूरं कर्मास्त्रवित्तात करिष्यसि परंतप
यदर्थम् अस्त्राणीप्सुस्त्वं तं कामं पाण्डवाप्नुहि
indra uvāca
krūraṃ karmāstravittāta kariṣyasi paraṃtapa
yadartham astrāṇīpsustvaṃ taṃ kāmaṃ pāṇḍavāpnuhi
- 26
अर्जुन उवाच
ततो ऽहम् अब्रुवं नाहं दिव्यान्यस्त्राणि शत्रुहन्
मानुषेषु प्रयोक्ष्यामि विनास्त्रप्रतिघातनम्
arjuna uvāca
tato 'ham abruvaṃ nāhaṃ divyānyastrāṇi śatruhan
mānuṣeṣu prayokṣyāmi vināstrapratighātanam
- 27
तानि दिव्यानि मे ऽस्त्राणि प्रयच्छ विबुधाधिप
लोकांश्चास्त्रजितान्पश्चाल्लभेयं सुरपुंगव
tāni divyāni me 'strāṇi prayaccha vibudhādhipa
lokāṃścāstrajitānpaścāllabheyaṃ surapuṃgava
- 28
इन्द्र उवाच
परीक्षार्थं मयैतत्ते वाक्यम् उक्तं धनंजय
ममात्मजस्य वचनं सूपपन्नम् इदं तव
indra uvāca
parīkṣārthaṃ mayaitatte vākyam uktaṃ dhanaṃjaya
mamātmajasya vacanaṃ sūpapannam idaṃ tava
- 29
शिक्ष मे भवनं गत्वा सर्वाण्यस्त्राणि भारत
वायोर् अग्नेर्वसुभ्यो ऽथ वरुणात्समरुद्गणात्
śikṣa me bhavanaṃ gatvā sarvāṇyastrāṇi bhārata
vāyor agnervasubhyo 'tha varuṇātsamarudgaṇāt
- 30
साध्यं पैतामहं चैव गन्धर्वोरगरक्षसाम्
वैष्णवानि च सर्वाणि नैरृतानि तथैव च
मद्गतानि च यानीह सर्वास्त्राणि कुरूद्वह
sādhyaṃ paitāmahaṃ caiva gandharvoragarakṣasām
vaiṣṇavāni ca sarvāṇi nairṛtāni tathaiva ca
madgatāni ca yānīha sarvāstrāṇi kurūdvaha

