13 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
एवम् एतन्महाबाहो रामेणामिततेजसा
प्राप्तं व्यसनम् अत्युग्रं वनवासकृतं पुरा
mārkaṇḍeya uvāca
evam etanmahābāho rāmeṇāmitatejasā
prāptaṃ vyasanam atyugraṃ vanavāsakṛtaṃ purā
- 2
मा शुचः पुरुषव्याघ्र क्षत्रियो ऽसि परंतप
बाहुवीर्याश्रये मार्गे वर्तसे दीप्तनिर्णये
mā śucaḥ puruṣavyāghra kṣatriyo 'si paraṃtapa
bāhuvīryāśraye mārge vartase dīptanirṇaye
- 3
न हि ते वृजिनं किंचिद्दृश्यते परम् अण्वपि
अस्मिन्मार्गे विषीदेयुः सेन्द्रा अपि सुरासुराः
na hi te vṛjinaṃ kiṃciddṛśyate param aṇvapi
asminmārge viṣīdeyuḥ sendrā api surāsurāḥ
- 4
संहत्य निहतो वृत्रो मरुद्भिर्वज्रपाणिना
नमुचिश्चैव दुर्धर्षो दीर्घजिह्वा च राक्षसी
saṃhatya nihato vṛtro marudbhirvajrapāṇinā
namuciścaiva durdharṣo dīrghajihvā ca rākṣasī
- 5
सहायवति सर्वार्थाः संतिष्ठन्तीह सर्वशः
किं नु तस्याजितं संख्ये भ्राता यस्य धनंजयः
sahāyavati sarvārthāḥ saṃtiṣṭhantīha sarvaśaḥ
kiṃ nu tasyājitaṃ saṃkhye bhrātā yasya dhanaṃjayaḥ
- 6
अयं च बलिनां श्रेष्ठो भीमो भीमपराक्रमः
युवानौ च महेष्वासौ यमौ माद्रवतीसुतौ
एभिः सहायैः कस्मात्त्वं विषीदसि परंतप
ayaṃ ca balināṃ śreṣṭho bhīmo bhīmaparākramaḥ
yuvānau ca maheṣvāsau yamau mādravatīsutau
ebhiḥ sahāyaiḥ kasmāttvaṃ viṣīdasi paraṃtapa
- 7
य इमे वज्रिणः सेनां जयेयुः समरुद्गणाम्
त्वम् अप्येभिर्महेष्वासैः सहायैर्देवरूपिभिः
विजेष्यसि रणे सर्वान् अमित्रान्भरतर्षभ
ya ime vajriṇaḥ senāṃ jayeyuḥ samarudgaṇām
tvam apyebhirmaheṣvāsaiḥ sahāyairdevarūpibhiḥ
vijeṣyasi raṇe sarvān amitrānbharatarṣabha
- 8
इतश्च त्वम् इमां पश्य सैन्धवेन दुरात्मना
बलिना वीर्यमत्तेन हृताम् एभिर्महात्मभिः
itaśca tvam imāṃ paśya saindhavena durātmanā
balinā vīryamattena hṛtām ebhirmahātmabhiḥ
- 9
आनीतां द्रौपदीं कृष्णां कृत्वा कर्म सुदुष्करम्
जयद्रथं च राजानं विजितं वशम् आगतम्
ānītāṃ draupadīṃ kṛṣṇāṃ kṛtvā karma suduṣkaram
jayadrathaṃ ca rājānaṃ vijitaṃ vaśam āgatam
- 10
असहायेन रामेण वैदेही पुनर् आहृता
हत्वा संख्ये दशग्रीवं राक्षसं भीमविक्रमम्
asahāyena rāmeṇa vaidehī punar āhṛtā
hatvā saṃkhye daśagrīvaṃ rākṣasaṃ bhīmavikramam
- 11
यस्य शाखामृगा मित्रा ऋक्षाः कालमुखास्तथा
जात्यन्तरगता राजन्नेतद्बुद्ध्यानुचिन्तय
yasya śākhāmṛgā mitrā ṛkṣāḥ kālamukhāstathā
jātyantaragatā rājannetadbuddhyānucintaya
- 12
तस्मात्त्वं कुरुशार्दूल मा शुचो भरतर्षभ
त्वद्विधा हि महात्मानो न शोचन्ति परंतप
tasmāttvaṃ kuruśārdūla mā śuco bharatarṣabha
tvadvidhā hi mahātmāno na śocanti paraṃtapa
- 13
वैशम्पायन उवाच
एवम् आश्वासितो राजा मार्कण्डेयेन धीमता
त्यक्त्वा दुःखम् अदीनात्मा पुनर् एवेदम् अब्रवीत्
vaiśampāyana uvāca
evam āśvāsito rājā mārkaṇḍeyena dhīmatā
tyaktvā duḥkham adīnātmā punar evedam abravīt

