40 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
प्रभूतान्नोदके तस्मिन्बहुमूलफले वने
सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत्पर्यरक्षत
mārkaṇḍeya uvāca
prabhūtānnodake tasminbahumūlaphale vane
senāṃ niveśya kākutstho vidhivatparyarakṣata
- 2
रावणश्च विधिं चक्रे लङ्कायां शास्त्रनिर्मितम्
प्रकृत्यैव दुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा
rāvaṇaśca vidhiṃ cakre laṅkāyāṃ śāstranirmitam
prakṛtyaiva durādharṣā dṛḍhaprākāratoraṇā
- 3
अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाकुलाः
बभूवुः सप्त दुर्धर्षाः खादिरैः शङ्कुभिश्चिताः
agādhatoyāḥ parikhā mīnanakrasamākulāḥ
babhūvuḥ sapta durdharṣāḥ khādiraiḥ śaṅkubhiścitāḥ
- 4
कर्णाट्टयन्त्रदुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः
साशीविषघटायोधाः ससर्जरसपांसवः
karṇāṭṭayantradurdharṣā babhūvuḥ sahuḍopalāḥ
sāśīviṣaghaṭāyodhāḥ sasarjarasapāṃsavaḥ
- 5
मुसलालातनाराचतोमरासिपरश्वधैः
अन्विताश्च शतघ्नीभिः समधूच्छिष्टमुद्गराः
musalālātanārācatomarāsiparaśvadhaiḥ
anvitāśca śataghnībhiḥ samadhūcchiṣṭamudgarāḥ
- 6
पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्माः स्थावरजङ्गमाः
बभूवुः पत्तिबहुलाः प्रभूतगजवाजिनः
puradvāreṣu sarveṣu gulmāḥ sthāvarajaṅgamāḥ
babhūvuḥ pattibahulāḥ prabhūtagajavājinaḥ
- 7
अङ्गदस्त्वथ लङ्काया द्वारदेशम् उपागतः
विदितो राक्षसेन्द्रस्य प्रविवेश गतव्यथः
aṅgadastvatha laṅkāyā dvāradeśam upāgataḥ
vidito rākṣasendrasya praviveśa gatavyathaḥ
- 8
मध्ये राक्षसकोटीनां बह्वीनां सुमहाबलः
शुशुभे मेघमालाभिर् आदित्य इव संवृतः
madhye rākṣasakoṭīnāṃ bahvīnāṃ sumahābalaḥ
śuśubhe meghamālābhir āditya iva saṃvṛtaḥ
- 9
स समासाद्य पौलस्त्यम् अमात्यैर् अभिसंवृतम्
रामसंदेशम् आमन्त्र्य वाग्मी वक्तुं प्रचक्रमे
sa samāsādya paulastyam amātyair abhisaṃvṛtam
rāmasaṃdeśam āmantrya vāgmī vaktuṃ pracakrame
- 10
आह त्वां राघवो राजन्कोसलेन्द्रो महायशाः
प्राप्तकालम् इदं वाक्यं तद् आदत्स्व कुरुष्व च
āha tvāṃ rāghavo rājankosalendro mahāyaśāḥ
prāptakālam idaṃ vākyaṃ tad ādatsva kuruṣva ca
- 11
अकृतात्मानम् आसाद्य राजानम् अनये रतम्
विनश्यन्त्यनयाविष्टा देशाश्च नगराणि च
akṛtātmānam āsādya rājānam anaye ratam
vinaśyantyanayāviṣṭā deśāśca nagarāṇi ca
- 12
त्वयैकेनापराद्धं मे सीताम् आहरता बलात्
वधायानपराद्धानाम् अन्येषां तद्भविष्यति
tvayaikenāparāddhaṃ me sītām āharatā balāt
vadhāyānaparāddhānām anyeṣāṃ tadbhaviṣyati
- 13
ये त्वया बलदर्पाभ्याम् आविष्टेन वनेचराः
ऋषयो हिंसिताः पूर्वं देवाश्चाप्यवमानिताः
ye tvayā baladarpābhyām āviṣṭena vanecarāḥ
ṛṣayo hiṃsitāḥ pūrvaṃ devāścāpyavamānitāḥ
- 14
राजर्षयश्च निहता रुदन्त्यश्चाहृताः स्त्रियः
तद् इदं समनुप्राप्तं फलं तस्यानयस्य ते
rājarṣayaśca nihatā rudantyaścāhṛtāḥ striyaḥ
tad idaṃ samanuprāptaṃ phalaṃ tasyānayasya te
- 15
हन्तास्मि त्वां सहामात्यं युध्यस्व पुरुषो भव
पश्य मे धनुषो वीर्यं मानुषस्य निशाचर
hantāsmi tvāṃ sahāmātyaṃ yudhyasva puruṣo bhava
paśya me dhanuṣo vīryaṃ mānuṣasya niśācara
- 16
मुच्यतां जानकी सीता न मे मोक्ष्यसि कर्हिचित्
अराक्षसम् इमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः
mucyatāṃ jānakī sītā na me mokṣyasi karhicit
arākṣasam imaṃ lokaṃ kartāsmi niśitaiḥ śaraiḥ
- 17
इति तस्य ब्रुवाणस्य दूतस्य परुषं वचः
श्रुत्वा न ममृषे राजा रावणः क्रोधमूर्छितः
iti tasya bruvāṇasya dūtasya paruṣaṃ vacaḥ
śrutvā na mamṛṣe rājā rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ
- 18
इङ्गितज्ञास्ततो भर्तुश्चत्वारो रजनीचराः
चतुर्ष्वङ्गेषु जगृहुः शार्दूलम् इव पक्षिणः
iṅgitajñāstato bhartuścatvāro rajanīcarāḥ
caturṣvaṅgeṣu jagṛhuḥ śārdūlam iva pakṣiṇaḥ
- 19
तास्तथाङ्गेषु संसक्तान् अङ्गदो रजनीचरान्
आदायैव खम् उत्पत्य प्रासादतलम् आविशत्
tāstathāṅgeṣu saṃsaktān aṅgado rajanīcarān
ādāyaiva kham utpatya prāsādatalam āviśat
- 20
वेगेनोत्पततस्तस्य पेतुस्ते रजनीचराः
भुवि संभिन्नहृदयाः प्रहारपरिपीडिताः
vegenotpatatastasya petuste rajanīcarāḥ
bhuvi saṃbhinnahṛdayāḥ prahāraparipīḍitāḥ
- 21
स मुक्तो हर्म्यशिखरात्तस्मात्पुनर् अवापतत्
लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां स्वबलस्य समीपतः
sa mukto harmyaśikharāttasmātpunar avāpatat
laṅghayitvā purīṃ laṅkāṃ svabalasya samīpataḥ
- 22
कोसलेन्द्रम् अथाभ्येत्य सर्वम् आवेद्य चाङ्गदः
विशश्राम स तेजस्वी राघवेणाभिनन्दितः
kosalendram athābhyetya sarvam āvedya cāṅgadaḥ
viśaśrāma sa tejasvī rāghaveṇābhinanditaḥ
- 23
ततः सर्वाभिसारेण हरीणां वातरंहसाम्
भेदयामास लङ्कायाः प्राकारं रघुनन्दनः
tataḥ sarvābhisāreṇa harīṇāṃ vātaraṃhasām
bhedayāmāsa laṅkāyāḥ prākāraṃ raghunandanaḥ
- 24
विभीषणर्क्षाधिपती पुरस्कृत्याथ लक्ष्मणः
दक्षिणं नगरद्वारम् अवामृद्नाद्दुरासदम्
vibhīṣaṇarkṣādhipatī puraskṛtyātha lakṣmaṇaḥ
dakṣiṇaṃ nagaradvāram avāmṛdnāddurāsadam
- 25
करभारुणगात्राणां हरीणां युद्धशालिनाम्
कोटीशतसहस्रेण लङ्काम् अभ्यपतत्तदा
karabhāruṇagātrāṇāṃ harīṇāṃ yuddhaśālinām
koṭīśatasahasreṇa laṅkām abhyapatattadā
- 26
उत्पतद्भिः पतद्भिश्च निपतद्भिश्च वानरैः
नादृश्यत तदा सूर्यो रजसा नाशितप्रभः
utpatadbhiḥ patadbhiśca nipatadbhiśca vānaraiḥ
nādṛśyata tadā sūryo rajasā nāśitaprabhaḥ
- 27
शालिप्रसूनसदृशैः शिरीषकुसुमप्रभैः
तरुणादित्यसदृशैः शरगौरैश्च वानरैः
śāliprasūnasadṛśaiḥ śirīṣakusumaprabhaiḥ
taruṇādityasadṛśaiḥ śaragauraiśca vānaraiḥ
- 28
प्राकारं ददृशुस्ते तु समन्तात्कपिलीकृतम्
राक्षसा विस्मिता राजन्सस्त्रीवृद्धाः समन्ततः
prākāraṃ dadṛśuste tu samantātkapilīkṛtam
rākṣasā vismitā rājansastrīvṛddhāḥ samantataḥ
- 29
बिभिदुस्ते मणिस्तम्भान्कर्णाट्टशिखराणि च
भग्नोन्मथितवेगानि यन्त्राणि च विचिक्षिपुः
bibhiduste maṇistambhānkarṇāṭṭaśikharāṇi ca
bhagnonmathitavegāni yantrāṇi ca vicikṣipuḥ
- 30
परिगृह्य शतघ्नीश्च सचक्राः सहुडोपलाः
चिक्षिपुर्भुजवेगेन लङ्कामध्ये महाबलाः
parigṛhya śataghnīśca sacakrāḥ sahuḍopalāḥ
cikṣipurbhujavegena laṅkāmadhye mahābalāḥ

