20 shlokas
- 1
लोमश उवाच
इह मर्त्यास्तपस्तप्त्वा स्वर्गं गच्छन्ति भारत
मर्तुकामा नरा राजन्न् इहायान्ति सहस्रशः
lomaśa uvāca
iha martyāstapastaptvā svargaṃ gacchanti bhārata
martukāmā narā rājann ihāyānti sahasraśaḥ
- 2
एवम् आशीः प्रयुक्ता हि दक्षेण यजता पुरा
इह ये वै मरिष्यन्ति ते वै स्वर्गजितो नराः
evam āśīḥ prayuktā hi dakṣeṇa yajatā purā
iha ye vai mariṣyanti te vai svargajito narāḥ
- 3
एषा सरस्वती पुण्या दिव्या चोघवती नदी
एतद्विनशनं नाम सरस्वत्या विशां पते
eṣā sarasvatī puṇyā divyā coghavatī nadī
etadvinaśanaṃ nāma sarasvatyā viśāṃ pate
- 4
द्वारं निषादराष्ट्रस्य येषां द्वेषात्सरस्वती
प्रविष्टा पृथिवीं वीर मा निषादा हि मां विदुः
dvāraṃ niṣādarāṣṭrasya yeṣāṃ dveṣātsarasvatī
praviṣṭā pṛthivīṃ vīra mā niṣādā hi māṃ viduḥ
- 5
एष वै चमसोद्भेदो यत्र दृश्या सरस्वती
यत्रैनाम् अभ्यवर्तन्त दिव्याः पुण्याः समुद्रगाः
eṣa vai camasodbhedo yatra dṛśyā sarasvatī
yatrainām abhyavartanta divyāḥ puṇyāḥ samudragāḥ
- 6
एतत्सिन्धोर्महत्तीर्थं यत्रागस्त्यम् अरिंदम
लोपामुद्रा समागम्य भर्तारम् अवृणीत वै
etatsindhormahattīrthaṃ yatrāgastyam ariṃdama
lopāmudrā samāgamya bhartāram avṛṇīta vai
- 7
एतत्प्रभासते तीर्थं प्रभासं भास्करद्युते
इन्द्रस्य दयितं पुण्यं पवित्रं पापनाशनम्
etatprabhāsate tīrthaṃ prabhāsaṃ bhāskaradyute
indrasya dayitaṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam
- 8
एतद्विष्णुपदं नाम दृश्यते तीर्थम् उत्तमम्
एषा रम्या विपाशा च नदी परमपावनी
etadviṣṇupadaṃ nāma dṛśyate tīrtham uttamam
eṣā ramyā vipāśā ca nadī paramapāvanī
- 9
अत्रैव पुत्रशोकेन वसिष्ठो भगवान् ऋषिः
बद्ध्वात्मानं निपतितो विपाशः पुनर् उत्थितः
atraiva putraśokena vasiṣṭho bhagavān ṛṣiḥ
baddhvātmānaṃ nipatito vipāśaḥ punar utthitaḥ
- 10
काश्मीरमण्डलं चैतत्सर्वपुण्यम् अरिंदम
महर्षिभिश्चाध्युषितं पश्येदं भ्रातृभिः सह
kāśmīramaṇḍalaṃ caitatsarvapuṇyam ariṃdama
maharṣibhiścādhyuṣitaṃ paśyedaṃ bhrātṛbhiḥ saha
- 11
अत्रोत्तराणां सर्वेषाम् ऋषीणां नाहुषस्य च
अग्नेश्चात्रैव संवादः काश्यपस्य च भारत
atrottarāṇāṃ sarveṣām ṛṣīṇāṃ nāhuṣasya ca
agneścātraiva saṃvādaḥ kāśyapasya ca bhārata
- 12
एतद्द्वारं महाराज मानसस्य प्रकाशते
वर्षम् अस्य गिरेर्मध्ये रामेण श्रीमता कृतम्
etaddvāraṃ mahārāja mānasasya prakāśate
varṣam asya girermadhye rāmeṇa śrīmatā kṛtam
- 13
एष वातिकषण्डो वै प्रख्यातः सत्यविक्रमः
नाभ्यवर्तत यद्द्वारं विदेहान् उत्तरं च यः
eṣa vātikaṣaṇḍo vai prakhyātaḥ satyavikramaḥ
nābhyavartata yaddvāraṃ videhān uttaraṃ ca yaḥ
- 14
एष उज्जानको नाम यवक्रीर्यत्र शान्तवान्
अरुन्धतीसहायश्च वसिष्ठो भगवान् ऋषिः
eṣa ujjānako nāma yavakrīryatra śāntavān
arundhatīsahāyaśca vasiṣṭho bhagavān ṛṣiḥ
- 15
ह्रदश्च कुशवान् एष यत्र पद्मं कुशेशयम्
आश्रमश्चैव रुक्मिण्या यत्राशाम्यद् अकोपना
hradaśca kuśavān eṣa yatra padmaṃ kuśeśayam
āśramaścaiva rukmiṇyā yatrāśāmyad akopanā
- 16
समाधीनां समासस्तु पाण्डवेय श्रुतस्त्वया
तं द्रक्ष्यसि महाराज भृगुतुङ्गं महागिरिम्
samādhīnāṃ samāsastu pāṇḍaveya śrutastvayā
taṃ drakṣyasi mahārāja bhṛgutuṅgaṃ mahāgirim
- 17
जलां चोपजलां चैव यमुनाम् अभितो नदीम्
उशीनरो वै यत्रेष्ट्वा वासवाद् अत्यरिच्यत
jalāṃ copajalāṃ caiva yamunām abhito nadīm
uśīnaro vai yatreṣṭvā vāsavād atyaricyata
- 18
तां देवसमितिं तस्य वासवश्च विशां पते
अभ्यगच्छत राजानं ज्ञातुम् अग्निश्च भारत
tāṃ devasamitiṃ tasya vāsavaśca viśāṃ pate
abhyagacchata rājānaṃ jñātum agniśca bhārata
- 19
जिज्ञासमानौ वरदौ महात्मानम् उशीनरम्
इन्द्रः श्येनः कपोतो ऽग्निर्भूत्वा यज्ञे ऽभिजग्मतुः
jijñāsamānau varadau mahātmānam uśīnaram
indraḥ śyenaḥ kapoto 'gnirbhūtvā yajñe 'bhijagmatuḥ
- 20
ऊरुं राज्ञः समासाद्य कपोतः श्येनजाद्भयात्
शरणार्थी तदा राजन्निलिल्ये भयपीडितः
ūruṃ rājñaḥ samāsādya kapotaḥ śyenajādbhayāt
śaraṇārthī tadā rājannililye bhayapīḍitaḥ

