30 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
ततस्तां भर्तृशोकार्तां दीनां मलिनवाससम्
मणिशेषाभ्यलंकारां रुदतीं च पतिव्रताम्
mārkaṇḍeya uvāca
tatastāṃ bhartṛśokārtāṃ dīnāṃ malinavāsasam
maṇiśeṣābhyalaṃkārāṃ rudatīṃ ca pativratām
- 2
राक्षसीभिर् उपास्यन्तीं समासीनां शिलातले
रावणः कामबाणार्तो ददर्शोपससर्प च
rākṣasībhir upāsyantīṃ samāsīnāṃ śilātale
rāvaṇaḥ kāmabāṇārto dadarśopasasarpa ca
- 3
देवदानवगन्धर्वयक्षकिम्पुरुषैर्युधि
अजितो ऽशोकवनिकां ययौ कन्दर्पमोहितः
devadānavagandharvayakṣakimpuruṣairyudhi
ajito 'śokavanikāṃ yayau kandarpamohitaḥ
- 4
दिव्याम्बरधरः श्रीमान्सुमृष्टमणिकुण्डलः
विचित्रमाल्यमुकुटो वसन्त इव मूर्तिमान्
divyāmbaradharaḥ śrīmānsumṛṣṭamaṇikuṇḍalaḥ
vicitramālyamukuṭo vasanta iva mūrtimān
- 5
स कल्पवृक्षसदृशो यत्नाद् अपि विभूषितः
श्मशानचैत्यद्रुमवद्भूषितो ऽपि भयंकरः
sa kalpavṛkṣasadṛśo yatnād api vibhūṣitaḥ
śmaśānacaityadrumavadbhūṣito 'pi bhayaṃkaraḥ
- 6
स तस्यास्तनुमध्यायाः समीपे रजनीचरः
ददृशे रोहिणीम् एत्य शनैश्चर इव ग्रहः
sa tasyāstanumadhyāyāḥ samīpe rajanīcaraḥ
dadṛśe rohiṇīm etya śanaiścara iva grahaḥ
- 7
स ताम् आमन्त्र्य सुश्रोणीं पुष्पकेतुशराहतः
इदम् इत्यब्रवीद्बालां त्रस्तां रौहीम् इवाबलाम्
sa tām āmantrya suśroṇīṃ puṣpaketuśarāhataḥ
idam ityabravīdbālāṃ trastāṃ rauhīm ivābalām
- 8
सीते पर्याप्तम् एतावत्कृतो भर्तुर् अनुग्रहः
प्रसादं कुरु तन्वङ्गि क्रियतां परिकर्म ते
sīte paryāptam etāvatkṛto bhartur anugrahaḥ
prasādaṃ kuru tanvaṅgi kriyatāṃ parikarma te
- 9
भजस्व मां वरारोहे महार्हाभरणाम्बरा
भव मे सर्वनारीणाम् उत्तमा वरवर्णिनि
bhajasva māṃ varārohe mahārhābharaṇāmbarā
bhava me sarvanārīṇām uttamā varavarṇini
- 10
सन्ति मे देवकन्याश्च राजर्षीणां तथाङ्गनाः
सन्ति दानवकन्याश्च दैत्यानां चापि योषितः
santi me devakanyāśca rājarṣīṇāṃ tathāṅganāḥ
santi dānavakanyāśca daityānāṃ cāpi yoṣitaḥ
- 11
चतुर्दश पिशाचानां कोट्यो मे वचने स्थिताः
द्विस्तावत्पुरुषादानां रक्षसां भीमकर्मणाम्
caturdaśa piśācānāṃ koṭyo me vacane sthitāḥ
dvistāvatpuruṣādānāṃ rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām
- 12
ततो मे त्रिगुणा यक्षा ये मद्वचनकारिणः
केचिद् एव धनाध्यक्षं भ्रातरं मे समाश्रिताः
tato me triguṇā yakṣā ye madvacanakāriṇaḥ
kecid eva dhanādhyakṣaṃ bhrātaraṃ me samāśritāḥ
- 13
गन्धर्वाप्सरसो भद्रे माम् आपानगतं सदा
उपतिष्ठन्ति वामोरु यथैव भ्रातरं मम
gandharvāpsaraso bhadre mām āpānagataṃ sadā
upatiṣṭhanti vāmoru yathaiva bhrātaraṃ mama
- 14
पुत्रो ऽहम् अपि विप्रर्षेः साक्षाद्विश्रवसो मुनेः
पञ्चमो लोकपालानाम् इति मे प्रथितं यशः
putro 'ham api viprarṣeḥ sākṣādviśravaso muneḥ
pañcamo lokapālānām iti me prathitaṃ yaśaḥ
- 15
दिव्यानि भक्ष्यभोज्यानि पानानि विविधानि च
यथैव त्रिदशेशस्य तथैव मम भामिनि
divyāni bhakṣyabhojyāni pānāni vividhāni ca
yathaiva tridaśeśasya tathaiva mama bhāmini
- 16
क्षीयतां दुष्कृतं कर्म वनवासकृतं तव
भार्या मे भव सुश्रोणि यथा मन्दोदरी तथा
kṣīyatāṃ duṣkṛtaṃ karma vanavāsakṛtaṃ tava
bhāryā me bhava suśroṇi yathā mandodarī tathā
- 17
इत्युक्ता तेन वैदेही परिवृत्य शुभानना
तृणम् अन्तरतः कृत्वा तम् उवाच निशाचरम्
ityuktā tena vaidehī parivṛtya śubhānanā
tṛṇam antarataḥ kṛtvā tam uvāca niśācaram
- 18
अशिवेनातिवामोरूर् अजस्रं नेत्रवारिणा
स्तनाव् अपतितौ बाला सहितावभिवर्षती
उवाच वाक्यं तं क्षुद्रं वैदेही पतिदेवता
aśivenātivāmorūr ajasraṃ netravāriṇā
stanāv apatitau bālā sahitāvabhivarṣatī
uvāca vākyaṃ taṃ kṣudraṃ vaidehī patidevatā
- 19
असकृद्वदतो वाक्यम् ईदृशं राक्षसेश्वर
विषादयुक्तम् एतत्ते मया श्रुतम् अभाग्यया
asakṛdvadato vākyam īdṛśaṃ rākṣaseśvara
viṣādayuktam etatte mayā śrutam abhāgyayā
- 20
तद्भद्रसुख भद्रं ते मानसं विनिवर्त्यताम्
परदारास्म्यलभ्या च सततं च पतिव्रता
tadbhadrasukha bhadraṃ te mānasaṃ vinivartyatām
paradārāsmyalabhyā ca satataṃ ca pativratā
- 21
न चैवोपयिकी भार्या मानुषी कृपणा तव
विवशां धर्षयित्वा च कां त्वं प्रीतिम् अवाप्स्यसि
na caivopayikī bhāryā mānuṣī kṛpaṇā tava
vivaśāṃ dharṣayitvā ca kāṃ tvaṃ prītim avāpsyasi
- 22
प्रजापतिसमो विप्रो ब्रह्मयोनिः पिता तव
न च पालयसे धर्मं लोकपालसमः कथम्
prajāpatisamo vipro brahmayoniḥ pitā tava
na ca pālayase dharmaṃ lokapālasamaḥ katham
- 23
भ्रातरं राजराजानं महेश्वरसखं प्रभुम्
धनेश्वरं व्यपदिशन्कथं त्विह न लज्जसे
bhrātaraṃ rājarājānaṃ maheśvarasakhaṃ prabhum
dhaneśvaraṃ vyapadiśankathaṃ tviha na lajjase
- 24
इत्युक्त्वा प्रारुदत्सीता कम्पयन्ती पयोधरौ
शिरोधरां च तन्वङ्गी मुखं प्रच्छाद्य वाससा
ityuktvā prārudatsītā kampayantī payodharau
śirodharāṃ ca tanvaṅgī mukhaṃ pracchādya vāsasā
- 25
तस्या रुदत्या भामिन्या दीर्घा वेणी सुसंयता
ददृशे स्वसिता स्निग्धा काली व्यालीव मूर्धनि
tasyā rudatyā bhāminyā dīrghā veṇī susaṃyatā
dadṛśe svasitā snigdhā kālī vyālīva mūrdhani
- 26
तच्छ्रुत्वा रावणो वाक्यं सीतयोक्तं सुनिष्ठुरम्
प्रत्याख्यातो ऽपि दुर्मेधाः पुनर् एवाब्रवीद्वचः
tacchrutvā rāvaṇo vākyaṃ sītayoktaṃ suniṣṭhuram
pratyākhyāto 'pi durmedhāḥ punar evābravīdvacaḥ
- 27
कामम् अङ्गानि मे सीते दुनोतु मकरध्वजः
न त्वाम् अकामां सुश्रोणीं समेष्ये चारुहासिनीम्
kāmam aṅgāni me sīte dunotu makaradhvajaḥ
na tvām akāmāṃ suśroṇīṃ sameṣye cāruhāsinīm
- 28
किं नु शक्यं मया कर्तुं यत्त्वम् अद्यापि मानुषम्
आहारभूतम् अस्माकं रामम् एवानुरुध्यसे
kiṃ nu śakyaṃ mayā kartuṃ yattvam adyāpi mānuṣam
āhārabhūtam asmākaṃ rāmam evānurudhyase
- 29
इत्युक्त्वा ताम् अनिन्द्याङ्गीं स राक्षसगणेश्वरः
तत्रैवान्तर्हितो भूत्वा जगामाभिमतां दिशम्
ityuktvā tām anindyāṅgīṃ sa rākṣasagaṇeśvaraḥ
tatraivāntarhito bhūtvā jagāmābhimatāṃ diśam
- 30
राक्षसीभिः परिवृता वैदेही शोककर्शिता
सेव्यमाना त्रिजटया तत्रैव न्यवसत्तदा
rākṣasībhiḥ parivṛtā vaidehī śokakarśitā
sevyamānā trijaṭayā tatraiva nyavasattadā

