24 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
प्रविशन्तं महाराज सूतास्तुष्टुवुर् अच्युतम्
जनाश्चापि महेष्वासं तुष्टुवू राजसत्तमम्
vaiśampāyana uvāca
praviśantaṃ mahārāja sūtāstuṣṭuvur acyutam
janāścāpi maheṣvāsaṃ tuṣṭuvū rājasattamam
- 2
लाजैश्चन्दनचूर्णैश्चाप्यवकीर्य जनास्तदा
ऊचुर्दिष्ट्या नृपाविघ्नात्समाप्तो ऽयं क्रतुस्तव
lājaiścandanacūrṇaiścāpyavakīrya janāstadā
ūcurdiṣṭyā nṛpāvighnātsamāpto 'yaṃ kratustava
- 3
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र वातिकास्तं महीपतिम्
युधिष्ठिरस्य यज्ञेन न समो ह्येष तु क्रतुः
नैव तस्य क्रतोर् एष कलाम् अर्हति षोडशीम्
apare tvabruvaṃstatra vātikāstaṃ mahīpatim
yudhiṣṭhirasya yajñena na samo hyeṣa tu kratuḥ
naiva tasya krator eṣa kalām arhati ṣoḍaśīm
- 4
एवं तत्राब्रुवन्केचिद्वातिकास्तं नरेश्वरम्
सुहृदस्त्वब्रुवंस्तत्र अति सर्वान् अयं क्रतुः
evaṃ tatrābruvankecidvātikāstaṃ nareśvaram
suhṛdastvabruvaṃstatra ati sarvān ayaṃ kratuḥ
- 5
ययातिर्नहुषश्चापि मान्धाता भरतस्तथा
क्रतुम् एनं समाहृत्य पूताः सर्वे दिवं गताः
yayātirnahuṣaścāpi māndhātā bharatastathā
kratum enaṃ samāhṛtya pūtāḥ sarve divaṃ gatāḥ
- 6
एता वाचः शुभाः शृण्वन्सुहृदां भरतर्षभ
प्रविवेश पुरं हृष्टः स्ववेश्म च नराधिपः
etā vācaḥ śubhāḥ śṛṇvansuhṛdāṃ bharatarṣabha
praviveśa puraṃ hṛṣṭaḥ svaveśma ca narādhipaḥ
- 7
अभिवाद्य ततः पादौ मातापित्रोर्विशां पते
भीष्मद्रोणकृपाणां च विदुरस्य च धीमतः
abhivādya tataḥ pādau mātāpitrorviśāṃ pate
bhīṣmadroṇakṛpāṇāṃ ca vidurasya ca dhīmataḥ
- 8
अभिवादितः कनीयोभिर्भ्रातृभिर्भ्रातृवत्सलः
निषसादासने मुख्ये भ्रातृभिः परिवारितः
abhivāditaḥ kanīyobhirbhrātṛbhirbhrātṛvatsalaḥ
niṣasādāsane mukhye bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ
- 9
तम् उत्थाय महाराज सूतपुत्रो ऽब्रवीद्वचः
दिष्ट्या ते भरतश्रेष्ठ समाप्तो ऽयं महाक्रतुः
tam utthāya mahārāja sūtaputro 'bravīdvacaḥ
diṣṭyā te bharataśreṣṭha samāpto 'yaṃ mahākratuḥ
- 10
हतेषु युधि पार्थेषु राजसूये तथा त्वया
आहृते ऽहं नरश्रेष्ठ त्वां सभाजयिता पुनः
hateṣu yudhi pārtheṣu rājasūye tathā tvayā
āhṛte 'haṃ naraśreṣṭha tvāṃ sabhājayitā punaḥ
- 11
तम् अब्रवीन्महाराजो धार्तराष्ट्रो महायशाः
सत्यम् एतत्त्वया वीर पाण्डवेषु दुरात्मसु
tam abravīnmahārājo dhārtarāṣṭro mahāyaśāḥ
satyam etattvayā vīra pāṇḍaveṣu durātmasu
- 12
निहतेषु नरश्रेष्ठ प्राप्ते चापि महाक्रतौ
राजसूये पुनर्वीर त्वं मां संवर्धयिष्यसि
nihateṣu naraśreṣṭha prāpte cāpi mahākratau
rājasūye punarvīra tvaṃ māṃ saṃvardhayiṣyasi
- 13
एवम् उक्त्वा महाप्राज्ञः कर्णम् आश्लिष्य भारत
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास कौरवः
evam uktvā mahāprājñaḥ karṇam āśliṣya bhārata
rājasūyaṃ kratuśreṣṭhaṃ cintayāmāsa kauravaḥ
- 14
सो ऽब्रवीत्सुहृदश्चापि पार्श्वस्थान्नृपसत्तमः
कदा तु तं क्रतुवरं राजसूयं महाधनम्
निहत्य पाण्डवान्सर्वान् आहरिष्यामि कौरवाः
so 'bravītsuhṛdaścāpi pārśvasthānnṛpasattamaḥ
kadā tu taṃ kratuvaraṃ rājasūyaṃ mahādhanam
nihatya pāṇḍavānsarvān āhariṣyāmi kauravāḥ
- 15
तम् अब्रवीत्तदा कर्णः शृणु मे राजकुञ्जर
पादौ न धावये तावद्यावन्न निहतो ऽर्जुनः
tam abravīttadā karṇaḥ śṛṇu me rājakuñjara
pādau na dhāvaye tāvadyāvanna nihato 'rjunaḥ
- 16
अथोत्क्रुष्टं महेष्वासैर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः
प्रतिज्ञाते फल्गुनस्य वधे कर्णेन संयुगे
विजितांश्चाप्यमन्यन्त पाण्डवान्धृतराष्ट्रजाः
athotkruṣṭaṃ maheṣvāsairdhārtarāṣṭrairmahārathaiḥ
pratijñāte phalgunasya vadhe karṇena saṃyuge
vijitāṃścāpyamanyanta pāṇḍavāndhṛtarāṣṭrajāḥ
- 17
दुर्योधनो ऽपि राजेन्द्र विसृज्य नरपुंगवान्
प्रविवेश गृहं श्रीमान्यथा चैत्ररथं प्रभुः
ते ऽपि सर्वे महेष्वासा जग्मुर्वेश्मानि भारत
duryodhano 'pi rājendra visṛjya narapuṃgavān
praviveśa gṛhaṃ śrīmānyathā caitrarathaṃ prabhuḥ
te 'pi sarve maheṣvāsā jagmurveśmāni bhārata
- 18
पाण्डवाश्च महेष्वासा दूतवाक्यप्रचोदिताः
चिन्तयन्तस्तम् एवार्थं नालभन्त सुखं क्वचित्
pāṇḍavāśca maheṣvāsā dūtavākyapracoditāḥ
cintayantastam evārthaṃ nālabhanta sukhaṃ kvacit
- 19
भूयश्च चारै राजेन्द्र प्रवृत्तिर् उपपादिता
प्रतिज्ञा सूतपुत्रस्य विजयस्य वधं प्रति
bhūyaśca cārai rājendra pravṛttir upapāditā
pratijñā sūtaputrasya vijayasya vadhaṃ prati
- 20
एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतः समुद्विग्नो नराधिप
अभेद्यकवचं मत्वा कर्णम् अद्भुतविक्रमम्
अनुस्मरंश्च संक्लेशान्न शान्तिम् उपयाति सः
etacchrutvā dharmasutaḥ samudvigno narādhipa
abhedyakavacaṃ matvā karṇam adbhutavikramam
anusmaraṃśca saṃkleśānna śāntim upayāti saḥ
- 21
तस्य चिन्तापरीतस्य बुद्धिर्जज्ञे महात्मनः
बहुव्यालमृगाकीर्णं त्यक्तुं द्वैतवनं वनम्
tasya cintāparītasya buddhirjajñe mahātmanaḥ
bahuvyālamṛgākīrṇaṃ tyaktuṃ dvaitavanaṃ vanam
- 22
धार्तराष्ट्रो ऽपि नृपतिः प्रशशास वसुंधराम्
भ्रातृभिः सहितो वीरैर्भीष्मद्रोणकृपैस्तथा
dhārtarāṣṭro 'pi nṛpatiḥ praśaśāsa vasuṃdharām
bhrātṛbhiḥ sahito vīrairbhīṣmadroṇakṛpaistathā
- 23
संगम्य सूतपुत्रेण कर्णेनाहवशोभिना
दुर्योधनः प्रिये नित्यं वर्तमानो महीपतिः
पूजयामास विप्रेन्द्रान्क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः
saṃgamya sūtaputreṇa karṇenāhavaśobhinā
duryodhanaḥ priye nityaṃ vartamāno mahīpatiḥ
pūjayāmāsa viprendrānkratubhirbhūridakṣiṇaiḥ
- 24
भ्रातॄणां च प्रियं राजन्स चकार परंतपः
निश्चित्य मनसा वीरो दत्तभुक्तफलं धनम्
bhrātṝṇāṃ ca priyaṃ rājansa cakāra paraṃtapaḥ
niścitya manasā vīro dattabhuktaphalaṃ dhanam

