28 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
ततः संहृत्य विपुलं तद्वपुः कामवर्धितम्
भीमसेनं पुनर्दोर्भ्यां पर्यष्वजत वानरः
vaiśampāyana uvāca
tataḥ saṃhṛtya vipulaṃ tadvapuḥ kāmavardhitam
bhīmasenaṃ punardorbhyāṃ paryaṣvajata vānaraḥ
- 2
परिष्वक्तस्य तस्याशु भ्रात्रा भीमस्य भारत
श्रमो नाशम् उपागच्छत्सर्वं चासीत्प्रदक्षिणम्
pariṣvaktasya tasyāśu bhrātrā bhīmasya bhārata
śramo nāśam upāgacchatsarvaṃ cāsītpradakṣiṇam
- 3
ततः पुनर् अथोवाच पर्यश्रुनयनो हरिः
भीमम् आभाष्य सौहार्दाद्बाष्पगद्गदया गिरा
tataḥ punar athovāca paryaśrunayano hariḥ
bhīmam ābhāṣya sauhārdādbāṣpagadgadayā girā
- 4
गच्छ वीर स्वम् आवासं स्मर्तव्यो ऽस्मि कथान्तरे
इहस्थश्च कुरुश्रेष्ठ न निवेद्यो ऽस्मि कस्यचित्
gaccha vīra svam āvāsaṃ smartavyo 'smi kathāntare
ihasthaśca kuruśreṣṭha na nivedyo 'smi kasyacit
- 5
धनदस्यालयाच्चापि विसृष्टानां महाबल
देशकाल इहायातुं देवगन्धर्वयोषिताम्
dhanadasyālayāccāpi visṛṣṭānāṃ mahābala
deśakāla ihāyātuṃ devagandharvayoṣitām
- 6
ममापि सफलं चक्षुः स्मारितश्चास्मि राघवम्
मानुषं गात्रसंस्पर्शं गत्वा भीम त्वया सह
mamāpi saphalaṃ cakṣuḥ smāritaścāsmi rāghavam
mānuṣaṃ gātrasaṃsparśaṃ gatvā bhīma tvayā saha
- 7
तद् अस्मद्दर्शनं वीर कौन्तेयामोघम् अस्तु ते
भ्रातृत्वं त्वं पुरस्कृत्य वरं वरय भारत
tad asmaddarśanaṃ vīra kaunteyāmogham astu te
bhrātṛtvaṃ tvaṃ puraskṛtya varaṃ varaya bhārata
- 8
यदि तावन्मया क्षुद्रा गत्वा वारणसाह्वयम्
धार्तराष्ट्रा निहन्तव्या यावद् एतत्करोम्यहम्
yadi tāvanmayā kṣudrā gatvā vāraṇasāhvayam
dhārtarāṣṭrā nihantavyā yāvad etatkaromyaham
- 9
शिलया नगरं वा तन्मर्दितव्यं मया यदि
यावद् अद्य करोम्येतत्कामं तव महाबल
śilayā nagaraṃ vā tanmarditavyaṃ mayā yadi
yāvad adya karomyetatkāmaṃ tava mahābala
- 10
भीमसेनस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा तस्य महात्मनः
प्रत्युवाच हनूमन्तं प्रहृष्टेनान्तरात्मना
bhīmasenastu tadvākyaṃ śrutvā tasya mahātmanaḥ
pratyuvāca hanūmantaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā
- 11
कृतम् एव त्वया सर्वं मम वानरपुंगव
स्वस्ति ते ऽस्तु महाबाहो क्षामये त्वां प्रसीद मे
kṛtam eva tvayā sarvaṃ mama vānarapuṃgava
svasti te 'stu mahābāho kṣāmaye tvāṃ prasīda me
- 12
सनाथाः पाण्डवाः सर्वे त्वया नाथेन वीर्यवन्
तवैव तेजसा सर्वान्विजेष्यामो वयं रिपून्
sanāthāḥ pāṇḍavāḥ sarve tvayā nāthena vīryavan
tavaiva tejasā sarvānvijeṣyāmo vayaṃ ripūn
- 13
एवम् उक्तस्तु हनुमान्भीमसेनम् अभाषत
भ्रातृत्वात्सौहृदाच्चापि करिष्यामि तव प्रियम्
evam uktastu hanumānbhīmasenam abhāṣata
bhrātṛtvātsauhṛdāccāpi kariṣyāmi tava priyam
- 14
चमूं विगाह्य शत्रूणां शरशक्तिसमाकुलाम्
यदा सिंहरवं वीर करिष्यसि महाबल
तदाहं बृंहयिष्यामि स्वरवेण रवं तव
camūṃ vigāhya śatrūṇāṃ śaraśaktisamākulām
yadā siṃharavaṃ vīra kariṣyasi mahābala
tadāhaṃ bṛṃhayiṣyāmi svaraveṇa ravaṃ tava
- 15
विजयस्य ध्वजस्थश्च नादान्मोक्ष्यामि दारुणान्
शत्रूणां ते प्राणहरान् इत्युक्त्वान्तरधीयत
vijayasya dhvajasthaśca nādānmokṣyāmi dāruṇān
śatrūṇāṃ te prāṇaharān ityuktvāntaradhīyata
- 16
गते तस्मिन्हरिवरे भीमो ऽपि बलिनां वरः
तेन मार्गेण विपुलं व्यचरद्गन्धमादनम्
gate tasminharivare bhīmo 'pi balināṃ varaḥ
tena mārgeṇa vipulaṃ vyacaradgandhamādanam
- 17
अनुस्मरन्वपुस्तस्य श्रियं चाप्रतिमां भुवि
माहात्म्यम् अनुभावं च स्मरन्दाशरथेर्ययौ
anusmaranvapustasya śriyaṃ cāpratimāṃ bhuvi
māhātmyam anubhāvaṃ ca smarandāśaratheryayau
- 18
स तानि रमणीयानि वनान्युपवनानि च
विलोडयामास तदा सौगन्धिकवनेप्सया
sa tāni ramaṇīyāni vanānyupavanāni ca
viloḍayāmāsa tadā saugandhikavanepsayā
- 19
फुल्लपद्मविचित्राणि पुष्पितानि वनानि च
मत्तवारणयूथानि पङ्कक्लिन्नानि भारत
वर्षताम् इव मेघानां वृन्दानि ददृशे तदा
phullapadmavicitrāṇi puṣpitāni vanāni ca
mattavāraṇayūthāni paṅkaklinnāni bhārata
varṣatām iva meghānāṃ vṛndāni dadṛśe tadā
- 20
हरिणैश्चञ्चलापाङ्गैर्हरिणीसहितैर्वने
सशष्पकवलैः श्रीमान्पथि दृष्टो द्रुतं ययौ
hariṇaiścañcalāpāṅgairhariṇīsahitairvane
saśaṣpakavalaiḥ śrīmānpathi dṛṣṭo drutaṃ yayau
- 21
महिषैश्च वराहैश्च शार्दूलैश्च निषेवितम्
व्यपेतभीर्गिरिं शौर्याद्भीमसेनो व्यगाहत
mahiṣaiśca varāhaiśca śārdūlaiśca niṣevitam
vyapetabhīrgiriṃ śauryādbhīmaseno vyagāhata
- 22
कुसुमानतशाखैश्च ताम्रपल्लवकोमलैः
याच्यमान इवारण्ये द्रुमैर्मारुतकम्पितैः
kusumānataśākhaiśca tāmrapallavakomalaiḥ
yācyamāna ivāraṇye drumairmārutakampitaiḥ
- 23
कृतपद्माञ्जलिपुटा मत्तषट्पदसेविताः
प्रियतीर्थवना मार्गे पद्मिनीः समतिक्रमन्
kṛtapadmāñjalipuṭā mattaṣaṭpadasevitāḥ
priyatīrthavanā mārge padminīḥ samatikraman
- 24
सज्जमानमनोदृष्टिः फुल्लेषु गिरिसानुषु
द्रौपदीवाक्यपाथेयो भीमः शीघ्रतरं ययौ
sajjamānamanodṛṣṭiḥ phulleṣu girisānuṣu
draupadīvākyapātheyo bhīmaḥ śīghrataraṃ yayau
- 25
परिवृत्ते ऽहनि ततः प्रकीर्णहरिणे वने
काञ्चनैर्विमलैः पद्मैर्ददर्श विपुलां नदीम्
parivṛtte 'hani tataḥ prakīrṇahariṇe vane
kāñcanairvimalaiḥ padmairdadarśa vipulāṃ nadīm
- 26
मत्तकारण्डवयुतां चक्रवाकोपशोभिताम्
रचिताम् इव तस्याद्रेर्मालां विमलपङ्कजाम्
mattakāraṇḍavayutāṃ cakravākopaśobhitām
racitām iva tasyādrermālāṃ vimalapaṅkajām
- 27
तस्यां नद्यां महासत्त्वः सौगन्धिकवनं महत्
अपश्यत्प्रीतिजननं बालार्कसदृशद्युति
tasyāṃ nadyāṃ mahāsattvaḥ saugandhikavanaṃ mahat
apaśyatprītijananaṃ bālārkasadṛśadyuti
- 28
तद्दृष्ट्वा लब्धकामः स मनसा पाण्डुनन्दनः
वनवासपरिक्लिष्टां जगाम मनसा प्रियाम्
taddṛṣṭvā labdhakāmaḥ sa manasā pāṇḍunandanaḥ
vanavāsaparikliṣṭāṃ jagāma manasā priyām

