26 shlokas
- 1
भगवान् उवाच
नरस्त्वं पूर्वदेहे वै नारायणसहायवान्
बदर्यां तप्तवान् उग्रं तपो वर्षायुतान्बहून्
bhagavān uvāca
narastvaṃ pūrvadehe vai nārāyaṇasahāyavān
badaryāṃ taptavān ugraṃ tapo varṣāyutānbahūn
- 2
त्वयि वा परमं तेजो विष्णौ वा पुरुषोत्तमे
युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां तेजसा धार्यते जगत्
tvayi vā paramaṃ tejo viṣṇau vā puruṣottame
yuvābhyāṃ puruṣāgryābhyāṃ tejasā dhāryate jagat
- 3
शक्राभिषेके सुमहद्धनुर्जलदनिस्वनम्
प्रगृह्य दानवाः शस्तास्त्वया कृष्णेन च प्रभो
śakrābhiṣeke sumahaddhanurjaladanisvanam
pragṛhya dānavāḥ śastāstvayā kṛṣṇena ca prabho
- 4
एतत्तद् एव गाण्डीवं तव पार्थ करोचितम्
मायाम् आस्थाय यद्ग्रस्तं मया पुरुषसत्तम
तूणौ चाप्य् अक्षयौ भूयस्तव पार्थ यथोचितौ
etattad eva gāṇḍīvaṃ tava pārtha karocitam
māyām āsthāya yadgrastaṃ mayā puruṣasattama
tūṇau cāpy akṣayau bhūyastava pārtha yathocitau
- 5
प्रीतिमान् अस्मि वै पार्थ तव सत्यपराक्रम
गृहाण वरम् अस्मत्तः काङ्क्षितं यन्नरर्षभ
prītimān asmi vai pārtha tava satyaparākrama
gṛhāṇa varam asmattaḥ kāṅkṣitaṃ yannararṣabha
- 6
न त्वया सदृशः कश्चित्पुमान्मर्त्येषु मानद
दिवि वा विद्यते क्षत्रं त्वत्प्रधानम् अरिंदम
na tvayā sadṛśaḥ kaścitpumānmartyeṣu mānada
divi vā vidyate kṣatraṃ tvatpradhānam ariṃdama
- 7
अर्जुन उवाच
भगवन्ददासि चेन्मह्यं कामं प्रीत्या वृषध्वज
कामये दिव्यम् अस्त्रं तद्घोरं पाशुपतं प्रभो
arjuna uvāca
bhagavandadāsi cenmahyaṃ kāmaṃ prītyā vṛṣadhvaja
kāmaye divyam astraṃ tadghoraṃ pāśupataṃ prabho
- 8
यत्तद्ब्रह्मशिरो नाम रौद्रं भीमपराक्रमम्
युगान्ते दारुणे प्राप्ते कृत्स्नं संहरते जगत्
yattadbrahmaśiro nāma raudraṃ bhīmaparākramam
yugānte dāruṇe prāpte kṛtsnaṃ saṃharate jagat
- 9
दहेयं येन संग्रामे दानवान्राक्षसांस्तथा
भूतानि च पिशाचांश्च गन्धर्वान् अथ पन्नगान्
daheyaṃ yena saṃgrāme dānavānrākṣasāṃstathā
bhūtāni ca piśācāṃśca gandharvān atha pannagān
- 10
यतः शूलसहस्राणि गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
शराश्चाशीविषाकाराः सम्भवन्त्यनुमन्त्रिताः
yataḥ śūlasahasrāṇi gadāścograpradarśanāḥ
śarāścāśīviṣākārāḥ sambhavantyanumantritāḥ
- 11
युध्येयं येन भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च
सूतपुत्रेण च रणे नित्यं कटुकभाषिणा
yudhyeyaṃ yena bhīṣmeṇa droṇena ca kṛpeṇa ca
sūtaputreṇa ca raṇe nityaṃ kaṭukabhāṣiṇā
- 12
एष मे प्रथमः कामो भगवन्भगनेत्रहन्
त्वत्प्रसादाद्विनिर्वृत्तः समर्थः स्याम् अहं यथा
eṣa me prathamaḥ kāmo bhagavanbhaganetrahan
tvatprasādādvinirvṛttaḥ samarthaḥ syām ahaṃ yathā
- 13
भगवान् उवाच
ददानि ते ऽस्त्रं दयितम् अहं पाशुपतं महत्
समर्थो धारणे मोक्षे संहारे चापि पाण्डव
bhagavān uvāca
dadāni te 'straṃ dayitam ahaṃ pāśupataṃ mahat
samartho dhāraṇe mokṣe saṃhāre cāpi pāṇḍava
- 14
नैतद्वेद महेन्द्रोऽपि न यमो न च यक्षराट्
वरुणो वाथ वा वायुः कुतो वेत्स्यन्ति मानवाः
naitadveda mahendro'pi na yamo na ca yakṣarāṭ
varuṇo vātha vā vāyuḥ kuto vetsyanti mānavāḥ
- 15
न त्वेतत्सहसा पार्थ मोक्तव्यं पुरुषे क्वचित्
जगद्विनिर्दहेत्सर्वम् अल्पतेजसि पातितम्
na tvetatsahasā pārtha moktavyaṃ puruṣe kvacit
jagadvinirdahetsarvam alpatejasi pātitam
- 16
अवध्यो नाम नास्त्यस्य त्रैलोक्ये सचराचरे
मनसा चक्षुषा वाचा धनुषा च निपात्यते
avadhyo nāma nāstyasya trailokye sacarācare
manasā cakṣuṣā vācā dhanuṣā ca nipātyate
- 17
वैशम्पायन उवाच
तच्छ्रुत्वा त्वरितः पार्थः शुचिर्भूत्वा समाहितः
उपसंगृह्य विश्वेशम् अधीष्वेति च सो ऽब्रवीत्
vaiśampāyana uvāca
tacchrutvā tvaritaḥ pārthaḥ śucirbhūtvā samāhitaḥ
upasaṃgṛhya viśveśam adhīṣveti ca so 'bravīt
- 18
ततस्त्वध्यापयामास सरहस्यनिवर्तनम्
तद् अस्त्रं पाण्डवश्रेष्ठं मूर्तिमन्तम् इवान्तकम्
tatastvadhyāpayāmāsa sarahasyanivartanam
tad astraṃ pāṇḍavaśreṣṭhaṃ mūrtimantam ivāntakam
- 19
उपतस्थे महात्मानं यथा त्र्यक्षम् उमापतिम्
प्रतिजग्राह तच्चापि प्रीतिमान् अर्जुनस्तदा
upatasthe mahātmānaṃ yathā tryakṣam umāpatim
pratijagrāha taccāpi prītimān arjunastadā
- 20
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा
ससागरवनोद्देशा सग्रामनगराकरा
tataścacāla pṛthivī saparvatavanadrumā
sasāgaravanoddeśā sagrāmanagarākarā
- 21
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च भेरीणां च सहस्रशः
तस्मिन्मुहूर्ते सम्प्राप्ते निर्घातश्च महान् अभूत्
śaṅkhadundubhighoṣāśca bherīṇāṃ ca sahasraśaḥ
tasminmuhūrte samprāpte nirghātaśca mahān abhūt
- 22
अथास्त्रं जाज्वलद्घोरं पाण्डवस्यामितौजसः
मूर्तिमद्विष्ठितं पार्श्वे ददृशुर्देवदानवाः
athāstraṃ jājvaladghoraṃ pāṇḍavasyāmitaujasaḥ
mūrtimadviṣṭhitaṃ pārśve dadṛśurdevadānavāḥ
- 23
स्पृष्टस्य च त्र्यम्बकेन फल्गुनस्यामितौजसः
यत्किंचिद् अशुभं देहे तत्सर्वं नाशम् एयिवत्
spṛṣṭasya ca tryambakena phalgunasyāmitaujasaḥ
yatkiṃcid aśubhaṃ dehe tatsarvaṃ nāśam eyivat
- 24
स्वर्गं गच्छेत्यनुज्ञातस्त्र्यम्बकेन तदार्जुनः
प्रणम्य शिरसा पार्थः प्राञ्जलिर्देवम् ऐक्षत
svargaṃ gacchetyanujñātastryambakena tadārjunaḥ
praṇamya śirasā pārthaḥ prāñjalirdevam aikṣata
- 25
ततः प्रभुस्त्रिदिवनिवासिनां वशी महामतिर्गिरिश उमापतिः शिवः
धनुर्महद्दितिजपिशाचसूदनं ददौ भवः पुरुषवराय गाण्डिवम्
tataḥ prabhustridivanivāsināṃ vaśī mahāmatirgiriśa umāpatiḥ śivaḥ
dhanurmahadditijapiśācasūdanaṃ dadau bhavaḥ puruṣavarāya gāṇḍivam
- 26
ततः शुभं गिरिवरम् ईश्वरस्तदा सहोमया सिततटसानुकन्दरम्
विहाय तं पतगमहर्षिसेवितं जगाम खं पुरुषवरस्य पश्यतः
tataḥ śubhaṃ girivaram īśvarastadā sahomayā sitataṭasānukandaram
vihāya taṃ patagamaharṣisevitaṃ jagāma khaṃ puruṣavarasya paśyataḥ

