27 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
ते तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्र तत्र ह
क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यम् आगताः
vaiśampāyana uvāca
te tathā sahitā vīrā vasantastatra tatra ha
krameṇa pṛthivīpāla naimiṣāraṇyam āgatāḥ
- 2
ततस्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप
कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत
tatastīrtheṣu puṇyeṣu gomatyāḥ pāṇḍavā nṛpa
kṛtābhiṣekāḥ pradadurgāśca vittaṃ ca bhārata
- 3
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनः पुनः
कन्यातीर्थे ऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च कौरवाः
tatra devānpitṝnviprāṃstarpayitvā punaḥ punaḥ
kanyātīrthe 'śvatīrthe ca gavāṃ tīrthe ca kauravāḥ
- 4
वालकोट्यां वृषप्रस्थे गिरावुष्य च पाण्डवाः
बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वे ऽभिषेचनम्
vālakoṭyāṃ vṛṣaprasthe girāvuṣya ca pāṇḍavāḥ
bāhudāyāṃ mahīpāla cakruḥ sarve 'bhiṣecanam
- 5
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते
ऊषुर् आप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुर् उत्तमम्
prayāge devayajane devānāṃ pṛthivīpate
ūṣur āplutya gātrāṇi tapaścātasthur uttamam
- 6
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः
विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु
gaṅgāyamunayoścaiva saṃgame satyasaṃgarāḥ
vipāpmāno mahātmāno viprebhyaḥ pradadurvasu
- 7
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः
जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत
tapasvijanajuṣṭāṃ ca tato vedīṃ prajāpateḥ
jagmuḥ pāṇḍusutā rājanbrāhmaṇaiḥ saha bhārata
- 8
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुर् उत्तमम्
संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान्
tatra te nyavasanvīrāstapaścātasthur uttamam
saṃtarpayantaḥ satataṃ vanyena haviṣā dvijān
- 9
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम्
राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते
tato mahīdharaṃ jagmurdharmajñenābhisatkṛtam
rājarṣiṇā puṇyakṛtā gayenānupamadyute
- 10
सरो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी
ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोत्तमम्
saro gayaśiro yatra puṇyā caiva mahānadī
ṛṣijuṣṭaṃ supuṇyaṃ tattīrthaṃ brahmasarottamam
- 11
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति
उवास च स्वयं यत्र धर्मो राजन्सनातनः
agastyo bhagavānyatra gato vaivasvataṃ prati
uvāsa ca svayaṃ yatra dharmo rājansanātanaḥ
- 12
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशां पते
यत्र संनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक्
sarvāsāṃ saritāṃ caiva samudbhedo viśāṃ pate
yatra saṃnihito nityaṃ mahādevaḥ pinākadhṛk
- 13
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे
ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्
tatra te pāṇḍavā vīrāścāturmāsyaistadejire
ṛṣiyajñena mahatā yatrākṣayavaṭo mahān
- 14
ब्राह्मणास्तत्र शतशः समाजग्मुस्तपोधनाः
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा
brāhmaṇāstatra śataśaḥ samājagmustapodhanāḥ
cāturmāsyenāyajanta ārṣeṇa vidhinā tadā
- 15
तत्र विद्यातपोनित्या ब्राह्मणा वेदपारगाः
कथाः प्रचक्रिरे पुण्याः सदसिस्था महात्मनाम्
tatra vidyātaponityā brāhmaṇā vedapāragāḥ
kathāḥ pracakrire puṇyāḥ sadasisthā mahātmanām
- 16
तत्र विद्याव्रतस्नातः कौमारं व्रतम् आस्थितः
शमठो ऽकथयद्राजन्न् आमूर्तरयसं गयम्
tatra vidyāvratasnātaḥ kaumāraṃ vratam āsthitaḥ
śamaṭho 'kathayadrājann āmūrtarayasaṃ gayam
- 17
अमूर्तरयसः पुत्रो गयो राजर्षिसत्तमः
पुण्यानि यस्य कर्माणि तानि मे शृणु भारत
amūrtarayasaḥ putro gayo rājarṣisattamaḥ
puṇyāni yasya karmāṇi tāni me śṛṇu bhārata
- 18
यस्य यज्ञो बभूवेह बह्वन्नो बहुदक्षिणः
यत्रान्नपर्वता राजञ्शतशो ऽथ सहस्रशः
yasya yajño babhūveha bahvanno bahudakṣiṇaḥ
yatrānnaparvatā rājañśataśo 'tha sahasraśaḥ
- 19
घृतकुल्याश्च दध्नश्च नद्यो बहुशतास्तथा
व्यञ्जनानां प्रवाहाश्च महार्हाणां सहस्रशः
ghṛtakulyāśca dadhnaśca nadyo bahuśatāstathā
vyañjanānāṃ pravāhāśca mahārhāṇāṃ sahasraśaḥ
- 20
अहन्यहनि चाप्येतद्याचतां सम्प्रदीयते
अन्यत्तु ब्राह्मणा राजन्भुञ्जते ऽन्नं सुसंस्कृतम्
ahanyahani cāpyetadyācatāṃ sampradīyate
anyattu brāhmaṇā rājanbhuñjate 'nnaṃ susaṃskṛtam
- 21
तत्र वै दक्षिणाकाले ब्रह्मघोषो दिवं गतः
न स्म प्रज्ञायते किंचिद्ब्रह्मशब्देन भारत
tatra vai dakṣiṇākāle brahmaghoṣo divaṃ gataḥ
na sma prajñāyate kiṃcidbrahmaśabdena bhārata
- 22
पुण्येन चरता राजन्भूर्दिशः खं नभस्तथा
आपूर्णम् आसीच्छब्देन तद् अप्यासीन्महाद्भुतम्
puṇyena caratā rājanbhūrdiśaḥ khaṃ nabhastathā
āpūrṇam āsīcchabdena tad apyāsīnmahādbhutam
- 23
तत्र स्म गाथा गायन्ति मनुष्या भरतर्षभ
अन्नपानैः शुभैस्तृप्ता देशे देशे सुवर्चसः
tatra sma gāthā gāyanti manuṣyā bharatarṣabha
annapānaiḥ śubhaistṛptā deśe deśe suvarcasaḥ
- 24
गयस्य यज्ञे के त्वद्य प्राणिनो भोक्तुम् ईप्सवः
यत्र भोजनशिष्टस्य पर्वताः पञ्चविंशतिः
gayasya yajñe ke tvadya prāṇino bhoktum īpsavaḥ
yatra bhojanaśiṣṭasya parvatāḥ pañcaviṃśatiḥ
- 25
न स्म पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे
गयो यद् अकरोद्यज्ञे राजर्षिर् अमितद्युतिः
na sma pūrve janāścakrurna kariṣyanti cāpare
gayo yad akarodyajñe rājarṣir amitadyutiḥ
- 26
कथं नु देवा हविषा गयेन परितर्पिताः
पुनः शक्ष्यन्त्युपादातुम् अन्यैर्दत्तानि कानिचित्
kathaṃ nu devā haviṣā gayena paritarpitāḥ
punaḥ śakṣyantyupādātum anyairdattāni kānicit
- 27
एवंविधाः सुबहवस्तस्य यज्ञे महात्मनः
बभूवुर् अस्य सरसः समीपे कुरुनन्दन
evaṃvidhāḥ subahavastasya yajñe mahātmanaḥ
babhūvur asya sarasaḥ samīpe kurunandana

