29 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
स एवम् उक्तो राजर्षिर् उत्तङ्केनापराजितः
उत्तङ्कं कौरवश्रेष्ठ कृताञ्जलिर् अथाब्रवीत्
mārkaṇḍeya uvāca
sa evam ukto rājarṣir uttaṅkenāparājitaḥ
uttaṅkaṃ kauravaśreṣṭha kṛtāñjalir athābravīt
- 2
न ते ऽभिगमनं ब्रह्मन्मोघम् एतद्भविष्यति
पुत्रो ममायं भगवन्कुवलाश्व इति स्मृतः
na te 'bhigamanaṃ brahmanmogham etadbhaviṣyati
putro mamāyaṃ bhagavankuvalāśva iti smṛtaḥ
- 3
धृतिमान्क्षिप्रकारी च वीर्येणाप्रतिमो भुवि
प्रियं वै सर्वम् एतत्ते करिष्यति न संशयः
dhṛtimānkṣiprakārī ca vīryeṇāpratimo bhuvi
priyaṃ vai sarvam etatte kariṣyati na saṃśayaḥ
- 4
पुत्रैः परिवृतः सर्वैः शूरैः परिघबाहुभिः
विसर्जयस्व मां ब्रह्मन्न्यस्तशस्त्रो ऽस्मि साम्प्रतम्
putraiḥ parivṛtaḥ sarvaiḥ śūraiḥ parighabāhubhiḥ
visarjayasva māṃ brahmannyastaśastro 'smi sāmpratam
- 5
तथास्त्विति च तेनोक्तो मुनिनामिततेजसा
स तम् आदिश्य तनयम् उत्तङ्काय महात्मने
क्रियताम् इति राजर्षिर्जगाम वनम् उत्तमम्
tathāstviti ca tenokto munināmitatejasā
sa tam ādiśya tanayam uttaṅkāya mahātmane
kriyatām iti rājarṣirjagāma vanam uttamam
- 6
युधिष्ठिर उवाच
क एष भगवन्दैत्यो महावीर्यस्तपोधन
कस्य पुत्रो ऽथ नप्ता वा एतद् इच्छामि वेदितुम्
yudhiṣṭhira uvāca
ka eṣa bhagavandaityo mahāvīryastapodhana
kasya putro 'tha naptā vā etad icchāmi veditum
- 7
एवं महाबलो दैत्यो न श्रुतो मे तपोधन
एतद् इच्छामि भगवन्याथातथ्येन वेदितुम्
सर्वम् एव महाप्राज्ञ विस्तरेण तपोधन
evaṃ mahābalo daityo na śruto me tapodhana
etad icchāmi bhagavanyāthātathyena veditum
sarvam eva mahāprājña vistareṇa tapodhana
- 8
मार्कण्डेय उवाच
शृणु राजन्न् इदं सर्वं यथावृत्तं नराधिप
एकार्णवे तदा घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे
प्रनष्टेषु च भूतेषु सर्वेषु भरतर्षभ
mārkaṇḍeya uvāca
śṛṇu rājann idaṃ sarvaṃ yathāvṛttaṃ narādhipa
ekārṇave tadā ghore naṣṭe sthāvarajaṅgame
pranaṣṭeṣu ca bhūteṣu sarveṣu bharatarṣabha
- 9
प्रभवः सर्वभूतानां शाश्वतः पुरुषो ऽव्ययः
सुष्वाप भगवान्विष्णुर् अप्शय्याम् एक एव ह
नागस्य भोगे महति शेषस्यामिततेजसः
prabhavaḥ sarvabhūtānāṃ śāśvataḥ puruṣo 'vyayaḥ
suṣvāpa bhagavānviṣṇur apśayyām eka eva ha
nāgasya bhoge mahati śeṣasyāmitatejasaḥ
- 10
लोककर्ता महाभाग भगवान् अच्युतो हरिः
नागभोगेन महता परिरभ्य महीम् इमाम्
lokakartā mahābhāga bhagavān acyuto hariḥ
nāgabhogena mahatā parirabhya mahīm imām
- 11
स्वपतस्तस्य देवस्य पद्मं सूर्यसमप्रभम्
नाभ्यां विनिःसृतं तत्र यत्रोत्पन्नः पितामहः
साक्षाल्लोकगुरुर्ब्रह्मा पद्मे सूर्येन्दुसप्रभे
svapatastasya devasya padmaṃ sūryasamaprabham
nābhyāṃ viniḥsṛtaṃ tatra yatrotpannaḥ pitāmahaḥ
sākṣāllokagururbrahmā padme sūryendusaprabhe
- 12
चतुर्वेदश्चतुर्मूर्तिस्तथैव च चतुर्मुखः
स्वप्रभावाद्दुराधर्षो महाबलपराक्रमः
caturvedaścaturmūrtistathaiva ca caturmukhaḥ
svaprabhāvāddurādharṣo mahābalaparākramaḥ
- 13
कस्यचित्त्वथ कालस्य दानवौ वीर्यवत्तरौ
मधुश्च कैटभश्चैव दृष्टवन्तौ हरिं प्रभुम्
kasyacittvatha kālasya dānavau vīryavattarau
madhuśca kaiṭabhaścaiva dṛṣṭavantau hariṃ prabhum
- 14
शयानं शयने दिव्ये नागभोगे महाद्युतिम्
बहुयोजनविस्तीर्णे बहुयोजनम् आयते
śayānaṃ śayane divye nāgabhoge mahādyutim
bahuyojanavistīrṇe bahuyojanam āyate
- 15
किरीटकौस्तुभधरं पीतकौशेयवाससम्
दीप्यमानं श्रिया राजंस्तेजसा वपुषा तथा
सहस्रसूर्यप्रतिमम् अद्भुतोपमदर्शनम्
kirīṭakaustubhadharaṃ pītakauśeyavāsasam
dīpyamānaṃ śriyā rājaṃstejasā vapuṣā tathā
sahasrasūryapratimam adbhutopamadarśanam
- 16
विस्मयः सुमहान् आसीन्मधुकैटभयोस्तदा
दृष्ट्वा पितामहं चैव पद्मे पद्मनिभेक्षणम्
vismayaḥ sumahān āsīnmadhukaiṭabhayostadā
dṛṣṭvā pitāmahaṃ caiva padme padmanibhekṣaṇam
- 17
वित्रासयेताम् अथ तौ ब्रह्माणम् अमितौजसम्
वित्रास्यमानो बहुशो ब्रह्मा ताभ्यां महायशाः
अकम्पयत्पद्मनालं ततो ऽबुध्यत केशवः
vitrāsayetām atha tau brahmāṇam amitaujasam
vitrāsyamāno bahuśo brahmā tābhyāṃ mahāyaśāḥ
akampayatpadmanālaṃ tato 'budhyata keśavaḥ
- 18
अथापश्यत गोविन्दो दानवौ वीर्यवत्तरौ
दृष्ट्वा तावब्रवीद्देवः स्वागतं वां महाबलौ
ददानि वां वरं श्रेष्ठं प्रीतिर्हि मम जायते
athāpaśyata govindo dānavau vīryavattarau
dṛṣṭvā tāvabravīddevaḥ svāgataṃ vāṃ mahābalau
dadāni vāṃ varaṃ śreṣṭhaṃ prītirhi mama jāyate
- 19
तौ प्रहस्य हृषीकेशं महावीर्यौ महासुरौ
प्रत्यब्रूतां महाराज सहितौ मधुसूदनम्
tau prahasya hṛṣīkeśaṃ mahāvīryau mahāsurau
pratyabrūtāṃ mahārāja sahitau madhusūdanam
- 20
आवां वरय देव त्वं वरदौ स्वः सुरोत्तम
दातारौ स्वो वरं तुभ्यं तद्ब्रवीह्यविचारयन्
āvāṃ varaya deva tvaṃ varadau svaḥ surottama
dātārau svo varaṃ tubhyaṃ tadbravīhyavicārayan
- 21
भगवान् उवाच
प्रतिगृह्णे वरं वीरावीप्सितश्च वरो मम
युवां हि वीर्यसम्पन्नौ न वाम् अस्ति समः पुमान्
bhagavān uvāca
pratigṛhṇe varaṃ vīrāvīpsitaśca varo mama
yuvāṃ hi vīryasampannau na vām asti samaḥ pumān
- 22
वध्यत्वम् उपगच्छेतां मम सत्यपराक्रमौ
एतद् इच्छाम्यहं कामं प्राप्तुं लोकहिताय वै
vadhyatvam upagacchetāṃ mama satyaparākramau
etad icchāmyahaṃ kāmaṃ prāptuṃ lokahitāya vai
- 23
मधुकैटभावूचतुः
अनृतं नोक्तपूर्वं नौ स्वैरेष्वपि कुतो ऽन्यथा
सत्ये धर्मे च निरतौ विद्ध्यावां पुरुषोत्तम
madhukaiṭabhāvūcatuḥ
anṛtaṃ noktapūrvaṃ nau svaireṣvapi kuto 'nyathā
satye dharme ca niratau viddhyāvāṃ puruṣottama
- 24
बले रूपे च वीर्ये च शमे च न समो ऽस्ति नौ
धर्मे तपसि दाने च शीलसत्त्वदमेषु च
bale rūpe ca vīrye ca śame ca na samo 'sti nau
dharme tapasi dāne ca śīlasattvadameṣu ca
- 25
उपप्लवो महान् अस्मान् उपावर्तत केशव
उक्तं प्रतिकुरुष्व त्वं कालो हि दुरतिक्रमः
upaplavo mahān asmān upāvartata keśava
uktaṃ pratikuruṣva tvaṃ kālo hi duratikramaḥ
- 26
आवाम् इच्छावहे देव कृतम् एकं त्वया विभो
अनावृते ऽस्मिन्न् आकाशे वधं सुरवरोत्तम
āvām icchāvahe deva kṛtam ekaṃ tvayā vibho
anāvṛte 'sminn ākāśe vadhaṃ suravarottama
- 27
पुत्रत्वम् अभिगच्छाव तव चैव सुलोचन
वर एष वृतो देव तद्विद्धि सुरसत्तम
putratvam abhigacchāva tava caiva sulocana
vara eṣa vṛto deva tadviddhi surasattama
- 28
भगवान् उवाच
बाढम् एवं करिष्यामि सर्वम् एतद्भविष्यति
मार्कण्डेय उवाच
विचिन्त्य त्वथ गोविन्दो नापश्यद्यद् अनावृतम्
अवकाशं पृथिव्यां वा दिवि वा मधुसूदनः
bhagavān uvāca
bāḍham evaṃ kariṣyāmi sarvam etadbhaviṣyati
mārkaṇḍeya uvāca
vicintya tvatha govindo nāpaśyadyad anāvṛtam
avakāśaṃ pṛthivyāṃ vā divi vā madhusūdanaḥ
- 29
स्वकावनावृतावूरू दृष्ट्वा देववरस्तदा
मधुकैटभयो राजञ्शिरसी मधुसूदनः
चक्रेण शितधारेण न्यकृन्तत महायशाः
svakāvanāvṛtāvūrū dṛṣṭvā devavarastadā
madhukaiṭabhayo rājañśirasī madhusūdanaḥ
cakreṇa śitadhāreṇa nyakṛntata mahāyaśāḥ

