18 shlokas
- 1
यवक्रीर् उवाच
प्रतिभास्यन्ति वै वेदा मम तातस्य चोभयोः
अति चान्यान्भविष्यावो वरा लब्धास्तथा मया
yavakrīr uvāca
pratibhāsyanti vai vedā mama tātasya cobhayoḥ
ati cānyānbhaviṣyāvo varā labdhāstathā mayā
- 2
भरद्वाज उवाच
दर्पस्ते भविता तात वरांल्लब्ध्वा यथेप्सितान्
स दर्पपूर्णः कृपणः क्षिप्रम् एव विनश्यसि
bharadvāja uvāca
darpaste bhavitā tāta varāṃllabdhvā yathepsitān
sa darpapūrṇaḥ kṛpaṇaḥ kṣipram eva vinaśyasi
- 3
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा देवैर् उदाहृताः
ऋषिर् आसीत्पुरा पुत्र बालधिर्नाम वीर्यवान्
atrāpyudāharantīmā gāthā devair udāhṛtāḥ
ṛṣir āsītpurā putra bāladhirnāma vīryavān
- 4
स पुत्रशोकाद् उद्विग्नस्तपस्तेपे सुदुश्चरम्
भवेन्मम सुतो ऽमर्त्य इति तं लब्धवांश्च सः
sa putraśokād udvignastapastepe suduścaram
bhavenmama suto 'martya iti taṃ labdhavāṃśca saḥ
- 5
तस्य प्रसादो देवैश्च कृतो न त्वमरैः समः
नामर्त्यो विद्यते मर्त्यो निमित्तायुर्भविष्यति
tasya prasādo devaiśca kṛto na tvamaraiḥ samaḥ
nāmartyo vidyate martyo nimittāyurbhaviṣyati
- 6
बालधिर् उवाच
यथेमे पर्वताः शश्वत्तिष्ठन्ति सुरसत्तमाः
अक्षयास्तन्निमित्तं मे सुतस्यायुर्भवेद् इति
bāladhir uvāca
yatheme parvatāḥ śaśvattiṣṭhanti surasattamāḥ
akṣayāstannimittaṃ me sutasyāyurbhaved iti
- 7
भरद्वाज उवाच
तस्य पुत्रस्तदा जज्ञे मेधावी क्रोधनः सदा
स तच्छ्रुत्वाकरोद्दर्पम् ऋषींश्चैवावमन्यत
bharadvāja uvāca
tasya putrastadā jajñe medhāvī krodhanaḥ sadā
sa tacchrutvākaroddarpam ṛṣīṃścaivāvamanyata
- 8
विकुर्वाणो मुनीनां तु चरमाणो महीम् इमाम्
आससाद महावीर्यं धनुषाक्षं मनीषिणम्
vikurvāṇo munīnāṃ tu caramāṇo mahīm imām
āsasāda mahāvīryaṃ dhanuṣākṣaṃ manīṣiṇam
- 9
तस्यापचक्रे मेधावी तं शशाप स वीर्यवान्
भव भस्मेति चोक्तः स न भस्म समपद्यत
tasyāpacakre medhāvī taṃ śaśāpa sa vīryavān
bhava bhasmeti coktaḥ sa na bhasma samapadyata
- 10
धनुषाक्षस्तु तं दृष्ट्वा मेधाविनम् अनामयम्
निमित्तम् अस्य महिषैर्भेदयामास वीर्यवान्
dhanuṣākṣastu taṃ dṛṣṭvā medhāvinam anāmayam
nimittam asya mahiṣairbhedayāmāsa vīryavān
- 11
स निमित्ते विनष्टे तु ममार सहसा शिशुः
तं मृतं पुत्रम् आदाय विललाप ततः पिता
sa nimitte vinaṣṭe tu mamāra sahasā śiśuḥ
taṃ mṛtaṃ putram ādāya vilalāpa tataḥ pitā
- 12
लालप्यमानं तं दृष्ट्वा मुनयः पुनर् आर्तवत्
ऊचुर्वेदोक्तया पूर्वं गाथया तन्निबोध मे
lālapyamānaṃ taṃ dṛṣṭvā munayaḥ punar ārtavat
ūcurvedoktayā pūrvaṃ gāthayā tannibodha me
- 13
न दिष्टम् अर्थम् अत्येतुम् ईशो मर्त्यः कथंचन
महिषैर्भेदयामास धनुषाक्षो महीधरान्
na diṣṭam artham atyetum īśo martyaḥ kathaṃcana
mahiṣairbhedayāmāsa dhanuṣākṣo mahīdharān
- 14
एवं लब्ध्वा वरान्बाला दर्पपूर्णास्तरस्विनः
क्षिप्रम् एव विनश्यन्ति यथा न स्यात्तथा भवान्
evaṃ labdhvā varānbālā darpapūrṇāstarasvinaḥ
kṣipram eva vinaśyanti yathā na syāttathā bhavān
- 15
एष रैभ्यो महावीर्यः पुत्रौ चास्य तथाविधौ
तं यथा पुत्र नाभ्येषि तथा कुर्यास्त्वतन्द्रितः
eṣa raibhyo mahāvīryaḥ putrau cāsya tathāvidhau
taṃ yathā putra nābhyeṣi tathā kuryāstvatandritaḥ
- 16
स हि क्रुद्धः समर्थस्त्वां पुत्र पीडयितुं रुषा
वैद्यश्चापि तपस्वी च कोपनश्च महान् ऋषिः
sa hi kruddhaḥ samarthastvāṃ putra pīḍayituṃ ruṣā
vaidyaścāpi tapasvī ca kopanaśca mahān ṛṣiḥ
- 17
यवक्रीर् उवाच
एवं करिष्ये मा तापं तात कार्षीः कथंचन
यथा हि मे भवान्मान्यस्तथा रैभ्यः पिता मम
yavakrīr uvāca
evaṃ kariṣye mā tāpaṃ tāta kārṣīḥ kathaṃcana
yathā hi me bhavānmānyastathā raibhyaḥ pitā mama
- 18
लोमश उवाच
उक्त्वा स पितरं श्लक्ष्णं यवक्रीर् अकुतोभयः
विप्रकुर्वन्न् ऋषीन् अन्यान् अतुष्यत्परया मुदा
lomaśa uvāca
uktvā sa pitaraṃ ślakṣṇaṃ yavakrīr akutobhayaḥ
viprakurvann ṛṣīn anyān atuṣyatparayā mudā

