42 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
तस्य संपश्यतस्त्वेव पिनाकी वृषभध्वजः
जगामादर्शनं भानुर्लोकस्येवास्तम् एयिवान्
vaiśampāyana uvāca
tasya saṃpaśyatastveva pinākī vṛṣabhadhvajaḥ
jagāmādarśanaṃ bhānurlokasyevāstam eyivān
- 2
ततो ऽर्जुनः परं चक्रे विस्मयं परवीरहा
मया साक्षान्महादेवो दृष्ट इत्य् एव भारत
tato 'rjunaḥ paraṃ cakre vismayaṃ paravīrahā
mayā sākṣānmahādevo dṛṣṭa ity eva bhārata
- 3
धन्यो ऽस्म्य् अनुगृहीतो ऽस्मि यन्मया त्र्यम्बको हरः
पिनाकी वरदो रूपी दृष्टः स्पृष्टश्च पाणिना
dhanyo 'smy anugṛhīto 'smi yanmayā tryambako haraḥ
pinākī varado rūpī dṛṣṭaḥ spṛṣṭaśca pāṇinā
- 4
कृतार्थं चावगच्छामि परम् आत्मानम् आत्मना
शत्रूंश्च विजितान्सर्वान्निर्वृत्तं च प्रयोजनम्
kṛtārthaṃ cāvagacchāmi param ātmānam ātmanā
śatrūṃśca vijitānsarvānnirvṛttaṃ ca prayojanam
- 5
ततो वैडूर्यवर्णाभो भासयन्सर्वतो दिशः
यादोगणवृतः श्रीमान् आजगाम जलेश्वरः
tato vaiḍūryavarṇābho bhāsayansarvato diśaḥ
yādogaṇavṛtaḥ śrīmān ājagāma jaleśvaraḥ
- 6
नागैर्नदैर्नदीभिश्च दैत्यैः साध्यैश्च दैवतैः
वरुणो यादसां भर्ता वशी तं देशम् आगमत्
nāgairnadairnadībhiśca daityaiḥ sādhyaiśca daivataiḥ
varuṇo yādasāṃ bhartā vaśī taṃ deśam āgamat
- 7
अथ जाम्बूनदवपुर्विमानेन महार्चिषा
कुबेरः समनुप्राप्तो यक्षैर् अनुगतः प्रभुः
atha jāmbūnadavapurvimānena mahārciṣā
kuberaḥ samanuprāpto yakṣair anugataḥ prabhuḥ
- 8
विद्योतयन्न् इवाकाशम् अद्भुतोपमदर्शनः
धनानाम् ईश्वरः श्रीमान् अर्जुनं द्रष्टुम् आगतः
vidyotayann ivākāśam adbhutopamadarśanaḥ
dhanānām īśvaraḥ śrīmān arjunaṃ draṣṭum āgataḥ
- 9
तथा लोकान्तकृच्छ्रीमान्यमः साक्षात्प्रतापवान्
मूर्त्यमूर्तिधरैः सार्धं पितृभिर्लोकभावनैः
tathā lokāntakṛcchrīmānyamaḥ sākṣātpratāpavān
mūrtyamūrtidharaiḥ sārdhaṃ pitṛbhirlokabhāvanaiḥ
- 10
दण्डपाणिर् अचिन्त्यात्मा सर्वभूतविनाशकृत्
वैवस्वतो धर्मराजो विमानेनावभासयन्
daṇḍapāṇir acintyātmā sarvabhūtavināśakṛt
vaivasvato dharmarājo vimānenāvabhāsayan
- 11
त्रींल्लोकान्गुह्यकांश्चैव गन्धर्वांश्च सपन्नगान्
द्वितीय इव मार्तण्डो युगान्ते समुपस्थिते
trīṃllokānguhyakāṃścaiva gandharvāṃśca sapannagān
dvitīya iva mārtaṇḍo yugānte samupasthite
- 12
भानुमन्ति विचित्राणि शिखराणि महागिरेः
समास्थायार्जुनं तत्र ददृशुस्तपसान्वितम्
bhānumanti vicitrāṇi śikharāṇi mahāgireḥ
samāsthāyārjunaṃ tatra dadṛśustapasānvitam
- 13
ततो मुहूर्ताद्भगवान् ऐरावतशिरोगतः
आजगाम सहेन्द्राण्या शक्रः सुरगणैर्वृतः
tato muhūrtādbhagavān airāvataśirogataḥ
ājagāma sahendrāṇyā śakraḥ suragaṇairvṛtaḥ
- 14
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि
शुशुभे तारकाराजः सितम् अभ्रम् इवास्थितः
pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani
śuśubhe tārakārājaḥ sitam abhram ivāsthitaḥ
- 15
संस्तूयमानो गन्धर्वैर् ऋषिभिश्च तपोधनैः
शृङ्गं गिरेः समासाद्य तस्थौ सूर्य इवोदितः
saṃstūyamāno gandharvair ṛṣibhiśca tapodhanaiḥ
śṛṅgaṃ gireḥ samāsādya tasthau sūrya ivoditaḥ
- 16
अथ मेघस्वनो धीमान्व्याजहार शुभां गिरम्
यमः परमधर्मज्ञो दक्षिणां दिशम् आस्थितः
atha meghasvano dhīmānvyājahāra śubhāṃ giram
yamaḥ paramadharmajño dakṣiṇāṃ diśam āsthitaḥ
- 17
अर्जुनार्जुन पश्यास्मांल्लोकपालान्समागतान्
दृष्टिं ते वितरामो ऽद्य भवान् अर्हो हि दर्शनम्
arjunārjuna paśyāsmāṃllokapālānsamāgatān
dṛṣṭiṃ te vitarāmo 'dya bhavān arho hi darśanam
- 18
पूर्वर्षिर् अमितात्मा त्वं नरो नाम महाबलः
नियोगाद्ब्रह्मणस्तात मर्त्यतां समुपागतः
त्वं वासवसमुद्भूतो महावीर्यपराक्रमः
pūrvarṣir amitātmā tvaṃ naro nāma mahābalaḥ
niyogādbrahmaṇastāta martyatāṃ samupāgataḥ
tvaṃ vāsavasamudbhūto mahāvīryaparākramaḥ
- 19
क्षत्रं चाग्निसमस्पर्शं भारद्वाजेन रक्षितम्
दानवाश्च महावीर्या ये मनुष्यत्वम् आगताः
निवातकवचाश्चैव संसाध्याः कुरुनन्दन
kṣatraṃ cāgnisamasparśaṃ bhāradvājena rakṣitam
dānavāśca mahāvīryā ye manuṣyatvam āgatāḥ
nivātakavacāścaiva saṃsādhyāḥ kurunandana
- 20
पितुर्ममांशो देवस्य सर्वलोकप्रतापिनः
कर्णः स सुमहावीर्यस्त्वया वध्यो धनंजय
piturmamāṃśo devasya sarvalokapratāpinaḥ
karṇaḥ sa sumahāvīryastvayā vadhyo dhanaṃjaya
- 21
अंशाश्च क्षितिसम्प्राप्ता देवगन्धर्वरक्षसाम्
तया निपातिता युद्धे स्वकर्मफलनिर्जिताम्
गतिं प्राप्स्यन्ति कौन्तेय यथास्वम् अरिकर्शन
aṃśāśca kṣitisamprāptā devagandharvarakṣasām
tayā nipātitā yuddhe svakarmaphalanirjitām
gatiṃ prāpsyanti kaunteya yathāsvam arikarśana
- 22
अक्षया तव कीर्तिश्च लोके स्थास्यति फल्गुन
त्वया साक्षान्महादेवस्तोषितो हि महामृधे
लघ्वी वसुमती चापि कर्तव्या विष्णुना सह
akṣayā tava kīrtiśca loke sthāsyati phalguna
tvayā sākṣānmahādevastoṣito hi mahāmṛdhe
laghvī vasumatī cāpi kartavyā viṣṇunā saha
- 23
गृहाणास्त्रं महाबाहो दण्डम् अप्रतिवारणम्
अनेनास्त्रेण सुमहत्त्वं हि कर्म करिष्यसि
gṛhāṇāstraṃ mahābāho daṇḍam aprativāraṇam
anenāstreṇa sumahattvaṃ hi karma kariṣyasi
- 24
प्रतिजग्राह तत्पार्थो विधिवत्कुरुनन्दनः
समन्त्रं सोपचारं च समोक्षं सनिवर्तनम्
pratijagrāha tatpārtho vidhivatkurunandanaḥ
samantraṃ sopacāraṃ ca samokṣaṃ sanivartanam
- 25
ततो जलधरश्यामो वरुणो यादसां पतिः
पश्चिमां दिशम् आस्थाय गिरम् उच्चारयन्प्रभुः
tato jaladharaśyāmo varuṇo yādasāṃ patiḥ
paścimāṃ diśam āsthāya giram uccārayanprabhuḥ
- 26
पार्थ क्षत्रियमुख्यस्त्वं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः
पश्य मां पृथुताम्राक्ष वरुणो ऽस्मि जलेश्वरः
pārtha kṣatriyamukhyastvaṃ kṣatradharme vyavasthitaḥ
paśya māṃ pṛthutāmrākṣa varuṇo 'smi jaleśvaraḥ
- 27
मया समुद्यतान्पाशान्वारुणान् अनिवारणान्
प्रतिगृह्णीष्व कौन्तेय सरहस्यनिवर्तनान्
mayā samudyatānpāśānvāruṇān anivāraṇān
pratigṛhṇīṣva kaunteya sarahasyanivartanān
- 28
एभिस्तदा मया वीर संग्रामे तारकामये
दैतेयानां सहस्राणि संयतानि महात्मनाम्
ebhistadā mayā vīra saṃgrāme tārakāmaye
daiteyānāṃ sahasrāṇi saṃyatāni mahātmanām
- 29
तस्माद् इमान्महासत्त्व मत्प्रसादात्समुत्थितान्
गृहाण न हि ते मुच्येद् अन्तको ऽप्य् आततायिनः
tasmād imānmahāsattva matprasādātsamutthitān
gṛhāṇa na hi te mucyed antako 'py ātatāyinaḥ
- 30
अनेन त्वं यदास्त्रेण संग्रामे विचरिष्यसि
तदा निःक्षत्रिया भूमिर्भविष्यति न संशयः
anena tvaṃ yadāstreṇa saṃgrāme vicariṣyasi
tadā niḥkṣatriyā bhūmirbhaviṣyati na saṃśayaḥ

