26 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
गते तस्मिन्द्विजश्रेष्ठे कस्मिंश्चित्कालपर्यये
चिन्तयामास सा कन्या मन्त्रग्रामबलाबलम्
vaiśampāyana uvāca
gate tasmindvijaśreṣṭhe kasmiṃścitkālaparyaye
cintayāmāsa sā kanyā mantragrāmabalābalam
- 2
अयं वै कीदृशस्तेन मम दत्तो महात्मना
मन्त्रग्रामो बलं तस्य ज्ञास्ये नातिचिराद् इव
ayaṃ vai kīdṛśastena mama datto mahātmanā
mantragrāmo balaṃ tasya jñāsye nāticirād iva
- 3
एवं संचिन्तयन्ती सा ददर्शर्तुं यदृच्छया
व्रीडिता साभवद्बाला कन्याभावे रजस्वला
evaṃ saṃcintayantī sā dadarśartuṃ yadṛcchayā
vrīḍitā sābhavadbālā kanyābhāve rajasvalā
- 4
अथोद्यन्तं सहस्रांशुं पृथा दीप्तं ददर्श ह
न ततर्प च रूपेण भानोः संध्यागतस्य सा
athodyantaṃ sahasrāṃśuṃ pṛthā dīptaṃ dadarśa ha
na tatarpa ca rūpeṇa bhānoḥ saṃdhyāgatasya sā
- 5
तस्या दृष्टिर् अभूद्दिव्या सापश्यद्दिव्यदर्शनम्
आमुक्तकवचं देवं कुण्डलाभ्यां विभूषितम्
tasyā dṛṣṭir abhūddivyā sāpaśyaddivyadarśanam
āmuktakavacaṃ devaṃ kuṇḍalābhyāṃ vibhūṣitam
- 6
तस्याः कौतूहलं त्वासीन्मन्त्रं प्रति नराधिप
आह्वानम् अकरोत्साथ तस्य देवस्य भामिनी
tasyāḥ kautūhalaṃ tvāsīnmantraṃ prati narādhipa
āhvānam akarotsātha tasya devasya bhāminī
- 7
प्राणान् उपस्पृश्य तदा आजुहाव दिवाकरम्
आजगाम ततो राजंस्त्वरमाणो दिवाकरः
prāṇān upaspṛśya tadā ājuhāva divākaram
ājagāma tato rājaṃstvaramāṇo divākaraḥ
- 8
मधुपिङ्गो महाबाहुः कम्बुग्रीवो हसन्न् इव
अङ्गदी बद्धमुकुटो दिशः प्रज्वालयन्न् इव
madhupiṅgo mahābāhuḥ kambugrīvo hasann iva
aṅgadī baddhamukuṭo diśaḥ prajvālayann iva
- 9
योगात्कृत्वा द्विधात्मानम् आजगाम तताप च
आबभाषे ततः कुन्तीं साम्ना परमवल्गुना
yogātkṛtvā dvidhātmānam ājagāma tatāpa ca
ābabhāṣe tataḥ kuntīṃ sāmnā paramavalgunā
- 10
आगतो ऽस्मि वशं भद्रे तव मन्त्रबलात्कृतः
किं करोम्यवशो राज्ञि ब्रूहि कर्ता तद् अस्मि ते
āgato 'smi vaśaṃ bhadre tava mantrabalātkṛtaḥ
kiṃ karomyavaśo rājñi brūhi kartā tad asmi te
- 11
कुन्त्युवाच
गम्यतां भगवंस्तत्र यतो ऽसि समुपागतः
कौतूहलात्समाहूतः प्रसीद भगवन्न् इति
kuntyuvāca
gamyatāṃ bhagavaṃstatra yato 'si samupāgataḥ
kautūhalātsamāhūtaḥ prasīda bhagavann iti
- 12
सूर्य उवाच
गमिष्ये ऽहं यथा मां त्वं ब्रवीषि तनुमध्यमे
न तु देवं समाहूय न्याय्यं प्रेषयितुं वृथा
sūrya uvāca
gamiṣye 'haṃ yathā māṃ tvaṃ bravīṣi tanumadhyame
na tu devaṃ samāhūya nyāyyaṃ preṣayituṃ vṛthā
- 13
तवाभिसंधिः सुभगे सूर्यात्पुत्रो भवेद् इति
वीर्येणाप्रतिमो लोके कवची कुण्डलीति च
tavābhisaṃdhiḥ subhage sūryātputro bhaved iti
vīryeṇāpratimo loke kavacī kuṇḍalīti ca
- 14
सा त्वम् आत्मप्रदानं वै कुरुष्व गजगामिनि
उत्पत्स्यति हि पुत्रस्ते यथासंकल्पम् अङ्गने
sā tvam ātmapradānaṃ vai kuruṣva gajagāmini
utpatsyati hi putraste yathāsaṃkalpam aṅgane
- 15
अथ गच्छाम्यहं भद्रे त्वयासंगम्य सुस्मिते
शप्स्यामि त्वाम् अहं क्रुद्धो ब्राह्मणं पितरं च ते
atha gacchāmyahaṃ bhadre tvayāsaṃgamya susmite
śapsyāmi tvām ahaṃ kruddho brāhmaṇaṃ pitaraṃ ca te
- 16
त्वत्कृते तान्प्रधक्ष्यामि सर्वान् अपि न संशयः
पितरं चैव ते मूढं यो न वेत्ति तवानयम्
tvatkṛte tānpradhakṣyāmi sarvān api na saṃśayaḥ
pitaraṃ caiva te mūḍhaṃ yo na vetti tavānayam
- 17
तस्य च ब्राह्मणस्याद्य यो ऽसौ मन्त्रम् अदात्तव
शीलवृत्तम् अविज्ञाय धास्यामि विनयं परम्
tasya ca brāhmaṇasyādya yo 'sau mantram adāttava
śīlavṛttam avijñāya dhāsyāmi vinayaṃ param
- 18
एते हि विबुधाः सर्वे पुरंदरमुखा दिवि
त्वया प्रलब्धं पश्यन्ति स्मयन्त इव भामिनि
ete hi vibudhāḥ sarve puraṃdaramukhā divi
tvayā pralabdhaṃ paśyanti smayanta iva bhāmini
- 19
पश्य चैनान्सुरगणान्दिव्यं चक्षुर् इदं हि ते
पूर्वम् एव मया दत्तं दृष्टवत्यसि येन माम्
paśya cainānsuragaṇāndivyaṃ cakṣur idaṃ hi te
pūrvam eva mayā dattaṃ dṛṣṭavatyasi yena mām
- 20
वैशम्पायन उवाच
ततो ऽपश्यत्त्रिदशान्राजपुत्री सर्वान् एव स्वेषु धिष्ण्येषु खस्थान्
प्रभासन्तं भानुमन्तं महान्तं यथादित्यं रोचमानं तथैव
vaiśampāyana uvāca
tato 'paśyattridaśānrājaputrī sarvān eva sveṣu dhiṣṇyeṣu khasthān
prabhāsantaṃ bhānumantaṃ mahāntaṃ yathādityaṃ rocamānaṃ tathaiva
- 21
सा तान्दृष्ट्वा व्रीडमानेव बाला सूर्यं देवी वचनं प्राह भीता
गच्छ त्वं वै गोपते स्वं विमानं कन्याभावाद्दुःख एषोपचारः
sā tāndṛṣṭvā vrīḍamāneva bālā sūryaṃ devī vacanaṃ prāha bhītā
gaccha tvaṃ vai gopate svaṃ vimānaṃ kanyābhāvādduḥkha eṣopacāraḥ
- 22
पिता माता गुरवश्चैव ये ऽन्ये देहस्यास्य प्रभवन्ति प्रदाने
नाहं धर्मं लोपयिष्यामि लोके स्त्रीणां वृत्तं पूज्यते देहरक्षा
pitā mātā guravaścaiva ye 'nye dehasyāsya prabhavanti pradāne
nāhaṃ dharmaṃ lopayiṣyāmi loke strīṇāṃ vṛttaṃ pūjyate deharakṣā
- 23
मया मन्त्रबलं ज्ञातुम् आहूतस्त्वं विभावसो
बाल्याद्बालेति कृत्वा तत्क्षन्तुम् अर्हसि मे विभो
mayā mantrabalaṃ jñātum āhūtastvaṃ vibhāvaso
bālyādbāleti kṛtvā tatkṣantum arhasi me vibho
- 24
सूर्य उवाच
बालेति कृत्वानुनयं तवाहं ददानि नान्यानुनयं लभेत
आत्मप्रदानं कुरु कुन्तिकन्ये शान्तिस्तवैवं हि भवेच्च भीरु
sūrya uvāca
bāleti kṛtvānunayaṃ tavāhaṃ dadāni nānyānunayaṃ labheta
ātmapradānaṃ kuru kuntikanye śāntistavaivaṃ hi bhavecca bhīru
- 25
न चापि युक्तं गन्तुं हि मया मिथ्याकृतेन वै
गमिष्याम्य् अनवद्याङ्गि लोके समवहास्यताम्
सर्वेषां विबुधानां च वक्तव्यः स्याम् अहं शुभे
na cāpi yuktaṃ gantuṃ hi mayā mithyākṛtena vai
gamiṣyāmy anavadyāṅgi loke samavahāsyatām
sarveṣāṃ vibudhānāṃ ca vaktavyaḥ syām ahaṃ śubhe
- 26
सा त्वं मया समागच्छ पुत्रं लप्स्यसि मादृशम्
विशिष्टा सर्वलोकेषु भविष्यसि च भामिनि
sā tvaṃ mayā samāgaccha putraṃ lapsyasi mādṛśam
viśiṣṭā sarvalokeṣu bhaviṣyasi ca bhāmini

