18 shlokas
- 1
राम उवाच
ममापराधात्तैः क्षुद्रैर्हतस्त्वं तात बालिशैः
कार्तवीर्यस्य दायादैर्वने मृग इवेषुभिः
rāma uvāca
mamāparādhāttaiḥ kṣudrairhatastvaṃ tāta bāliśaiḥ
kārtavīryasya dāyādairvane mṛga iveṣubhiḥ
- 2
धर्मज्ञस्य कथं तात वर्तमानस्य सत्पथे
मृत्युर् एवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्वनागसः
dharmajñasya kathaṃ tāta vartamānasya satpathe
mṛtyur evaṃvidho yuktaḥ sarvabhūteṣvanāgasaḥ
- 3
किं नु तैर्न कृतं पापं यैर्भवांस्तपसि स्थितः
अयुध्यमानो वृद्धः सन्हतः शरशतैः शितैः
kiṃ nu tairna kṛtaṃ pāpaṃ yairbhavāṃstapasi sthitaḥ
ayudhyamāno vṛddhaḥ sanhataḥ śaraśataiḥ śitaiḥ
- 4
किं नु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च
अयुध्यमानं धर्मज्ञम् एकं हत्वानपत्रपाः
kiṃ nu te tatra vakṣyanti saciveṣu suhṛtsu ca
ayudhyamānaṃ dharmajñam ekaṃ hatvānapatrapāḥ
- 5
अकृतव्रण उवाच
विलप्यैवं स करुणं बहु नानाविधं नृप
प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश्चक्रे महातपाः
akṛtavraṇa uvāca
vilapyaivaṃ sa karuṇaṃ bahu nānāvidhaṃ nṛpa
pretakāryāṇi sarvāṇi pituścakre mahātapāḥ
- 6
ददाह पितरं चाग्नौ रामः परपुरंजयः
प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत
dadāha pitaraṃ cāgnau rāmaḥ parapuraṃjayaḥ
pratijajñe vadhaṃ cāpi sarvakṣatrasya bhārata
- 7
संक्रुद्धो ऽतिबलः शूरः शस्त्रम् आदाय वीर्यवान्
जघ्निवान्कार्तवीर्यस्य सुतान् एको ऽन्तकोपमः
saṃkruddho 'tibalaḥ śūraḥ śastram ādāya vīryavān
jaghnivānkārtavīryasya sutān eko 'ntakopamaḥ
- 8
तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ
तांश्च सर्वान् अवामृद्नाद्रामः प्रहरतां वरः
teṣāṃ cānugatā ye ca kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha
tāṃśca sarvān avāmṛdnādrāmaḥ praharatāṃ varaḥ
- 9
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः
समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान्
triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivīṃ kṛtvā niḥkṣatriyāṃ prabhuḥ
samantapañcake pañca cakāra rudhirahradān
- 10
स तेषु तर्पयामास पितॄन्भृगुकुलोद्वहः
साक्षाद्ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत्
sa teṣu tarpayāmāsa pitṝnbhṛgukulodvahaḥ
sākṣāddadarśa carcīkaṃ sa ca rāmaṃ nyavārayat
- 11
ततो यज्ञेन महता जामदग्न्यः प्रतापवान्
तर्पयामास देवेन्द्रम् ऋत्विग्भ्यश्च महीं ददौ
tato yajñena mahatā jāmadagnyaḥ pratāpavān
tarpayāmāsa devendram ṛtvigbhyaśca mahīṃ dadau
- 12
वेदीं चाप्यददद्धैमीं कश्यपाय महात्मने
दशव्यामायतां कृत्वा नवोत्सेधां विशां पते
vedīṃ cāpyadadaddhaimīṃ kaśyapāya mahātmane
daśavyāmāyatāṃ kṛtvā navotsedhāṃ viśāṃ pate
- 13
तां कश्यपस्यानुमते ब्राह्मणाः खण्डशस्तदा
व्यभजंस्तेन ते राजन्प्रख्याताः खाण्डवायनाः
tāṃ kaśyapasyānumate brāhmaṇāḥ khaṇḍaśastadā
vyabhajaṃstena te rājanprakhyātāḥ khāṇḍavāyanāḥ
- 14
स प्रदाय महीं तस्मै कश्यपाय महात्मने
अस्मिन्महेन्द्रे शैलेन्द्रे वसत्यमितविक्रमः
sa pradāya mahīṃ tasmai kaśyapāya mahātmane
asminmahendre śailendre vasatyamitavikramaḥ
- 15
एवं वैरम् अभूत्तस्य क्षत्रियैर्लोकवासिभिः
पृथिवी चापि विजिता रामेणामिततेजसा
evaṃ vairam abhūttasya kṣatriyairlokavāsibhiḥ
pṛthivī cāpi vijitā rāmeṇāmitatejasā
- 16
वैशम्पायन उवाच
ततश्चतुर्दशीं रामः समयेन महामनाः
दर्शयामास तान्विप्रान्धर्मराजं च सानुजम्
vaiśampāyana uvāca
tataścaturdaśīṃ rāmaḥ samayena mahāmanāḥ
darśayāmāsa tānviprāndharmarājaṃ ca sānujam
- 17
स तम् आनर्च राजेन्द्रो भ्रातृभिः सहितः प्रभुः
द्विजानां च परां पूजां चक्रे नृपतिसत्तमः
sa tam ānarca rājendro bhrātṛbhiḥ sahitaḥ prabhuḥ
dvijānāṃ ca parāṃ pūjāṃ cakre nṛpatisattamaḥ
- 18
अर्चयित्वा जामदग्न्यं पूजितस्तेन चाभिभूः
महेन्द्र उष्य तां रात्रिं प्रययौ दक्षिणामुखः
arcayitvā jāmadagnyaṃ pūjitastena cābhibhūḥ
mahendra uṣya tāṃ rātriṃ prayayau dakṣiṇāmukhaḥ

