20 shlokas
- 1
लोमश उवाच
चङ्क्रम्यमाणः स तदा यवक्रीर् अकुतोभयः
जगाम माधवे मासि रैभ्याश्रमपदं प्रति
lomaśa uvāca
caṅkramyamāṇaḥ sa tadā yavakrīr akutobhayaḥ
jagāma mādhave māsi raibhyāśramapadaṃ prati
- 2
स ददर्शाश्रमे पुण्ये पुष्पितद्रुमभूषिते
विचरन्तीं स्नुषां तस्य किंनरीम् इव भारत
sa dadarśāśrame puṇye puṣpitadrumabhūṣite
vicarantīṃ snuṣāṃ tasya kiṃnarīm iva bhārata
- 3
यवक्रीस्ताम् उवाचेदम् उपतिष्ठस्व माम् इति
निर्लज्जो लज्जया युक्तां कामेन हृतचेतनः
yavakrīstām uvācedam upatiṣṭhasva mām iti
nirlajjo lajjayā yuktāṃ kāmena hṛtacetanaḥ
- 4
सा तस्य शीलम् आज्ञाय तस्माच्छापाच्च बिभ्यती
तेजस्वितां च रैभ्यस्य तथेत्युक्त्वा जगाम सा
sā tasya śīlam ājñāya tasmācchāpācca bibhyatī
tejasvitāṃ ca raibhyasya tathetyuktvā jagāma sā
- 5
तत एकान्तम् उन्नीय मज्जयामास भारत
आजगाम तदा रैभ्यः स्वम् आश्रमम् अरिंदम
tata ekāntam unnīya majjayāmāsa bhārata
ājagāma tadā raibhyaḥ svam āśramam ariṃdama
- 6
रुदन्तीं च स्नुषां दृष्ट्वा भार्याम् आर्तां परावसोः
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा पर्यपृच्छद्युधिष्ठिर
rudantīṃ ca snuṣāṃ dṛṣṭvā bhāryām ārtāṃ parāvasoḥ
sāntvayañślakṣṇayā vācā paryapṛcchadyudhiṣṭhira
- 7
सा तस्मै सर्वम् आचष्ट यवक्रीभाषितं शुभा
प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तदात्मना
sā tasmai sarvam ācaṣṭa yavakrībhāṣitaṃ śubhā
pratyuktaṃ ca yavakrītaṃ prekṣāpūrvaṃ tadātmanā
- 8
शृण्वानस्यैव रैभ्यस्य यवक्रीतविचेष्टितम्
दहन्न् इव तदा चेतः क्रोधः समभवन्महान्
śṛṇvānasyaiva raibhyasya yavakrītaviceṣṭitam
dahann iva tadā cetaḥ krodhaḥ samabhavanmahān
- 9
स तदा मन्युनाविष्टस्तपस्वी भृशकोपनः
अवलुप्य जटाम् एकां जुहावाग्नौ सुसंस्कृते
sa tadā manyunāviṣṭastapasvī bhṛśakopanaḥ
avalupya jaṭām ekāṃ juhāvāgnau susaṃskṛte
- 10
ततः समभवन्नारी तस्या रूपेण संमिता
अवलुप्यापरां चाथ जुहावाग्नौ जटां पुनः
tataḥ samabhavannārī tasyā rūpeṇa saṃmitā
avalupyāparāṃ cātha juhāvāgnau jaṭāṃ punaḥ
- 11
ततः समभवद्रक्षो घोराक्षं भीमदर्शनम्
अब्रूतां तौ तदा रैभ्यं किं कार्यं करवामहे
tataḥ samabhavadrakṣo ghorākṣaṃ bhīmadarśanam
abrūtāṃ tau tadā raibhyaṃ kiṃ kāryaṃ karavāmahe
- 12
ताव् अब्रवीद् ऋषिः क्रुद्धो यवक्रीर्वध्यताम् इति
जग्मतुस्तौ तथेत्युक्त्वा यवक्रीतजिघांसया
tāv abravīd ṛṣiḥ kruddho yavakrīrvadhyatām iti
jagmatustau tathetyuktvā yavakrītajighāṃsayā
- 13
ततस्तं समुपास्थाय कृत्या सृष्टा महात्मना
कमण्डलुं जहारास्य मोहयित्वा तु भारत
tatastaṃ samupāsthāya kṛtyā sṛṣṭā mahātmanā
kamaṇḍaluṃ jahārāsya mohayitvā tu bhārata
- 14
उच्छिष्टं तु यवक्रीतम् अपकृष्टकमण्डलुम्
तत उद्यतशूलः स राक्षसः समुपाद्रवत्
ucchiṣṭaṃ tu yavakrītam apakṛṣṭakamaṇḍalum
tata udyataśūlaḥ sa rākṣasaḥ samupādravat
- 15
तम् आपतन्तं सम्प्रेक्ष्य शूलहस्तं जिघांसया
यवक्रीः सहसोत्थाय प्राद्रवद्येन वै सरः
tam āpatantaṃ samprekṣya śūlahastaṃ jighāṃsayā
yavakrīḥ sahasotthāya prādravadyena vai saraḥ
- 16
जलहीनं सरो दृष्ट्वा यवक्रीस्त्वरितः पुनः
जगाम सरितः सर्वास्ताश्चाप्यासन्विशोषिताः
jalahīnaṃ saro dṛṣṭvā yavakrīstvaritaḥ punaḥ
jagāma saritaḥ sarvāstāścāpyāsanviśoṣitāḥ
- 17
स काल्यमानो घोरेण शूलहस्तेन रक्षसा
अग्निहोत्रं पितुर्भीतः सहसा समुपाद्रवत्
sa kālyamāno ghoreṇa śūlahastena rakṣasā
agnihotraṃ piturbhītaḥ sahasā samupādravat
- 18
स वै प्रविशमानस्तु शूद्रेणान्धेन रक्षिणा
निगृहीतो बलाद्द्वारि सो ऽवातिष्ठत पार्थिव
sa vai praviśamānastu śūdreṇāndhena rakṣiṇā
nigṛhīto balāddvāri so 'vātiṣṭhata pārthiva
- 19
निगृहीतं तु शूद्रेण यवक्रीतं स राक्षसः
ताडयामास शूलेन स भिन्नहृदयो ऽपतत्
nigṛhītaṃ tu śūdreṇa yavakrītaṃ sa rākṣasaḥ
tāḍayāmāsa śūlena sa bhinnahṛdayo 'patat
- 20
यवक्रीतं स हत्वा तु राक्षसो रैभ्यम् आगमत्
अनुज्ञातस्तु रैभ्येण तया नार्या सहाचरत्
yavakrītaṃ sa hatvā tu rākṣaso raibhyam āgamat
anujñātastu raibhyeṇa tayā nāryā sahācarat

