37 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
शिवा भार्या त्वङ्गिरसः शीलरूपगुणान्विता
तस्याः सा प्रथमं रूपं कृत्वा देवी जनाधिप
जगाम पावकाभ्याशं तं चोवाच वराङ्गना
mārkaṇḍeya uvāca
śivā bhāryā tvaṅgirasaḥ śīlarūpaguṇānvitā
tasyāḥ sā prathamaṃ rūpaṃ kṛtvā devī janādhipa
jagāma pāvakābhyāśaṃ taṃ covāca varāṅganā
- 2
माम् अग्ने कामसंतप्तां त्वं कामयितुम् अर्हसि
करिष्यसि न चेद् एवं मृतां माम् उपधारय
mām agne kāmasaṃtaptāṃ tvaṃ kāmayitum arhasi
kariṣyasi na ced evaṃ mṛtāṃ mām upadhāraya
- 3
अहम् अङ्गिरसो भार्या शिवा नाम हुताशन
सखीभिः सहिता प्राप्ता मन्त्रयित्वा विनिश्चयम्
aham aṅgiraso bhāryā śivā nāma hutāśana
sakhībhiḥ sahitā prāptā mantrayitvā viniścayam
- 4
अग्निर् उवाच
कथं मां त्वं विजानीषे कामार्तम् इतराः कथम्
यास्त्वया कीर्तिताः सर्वाः सप्तर्षीणां प्रियाः स्त्रियः
agnir uvāca
kathaṃ māṃ tvaṃ vijānīṣe kāmārtam itarāḥ katham
yāstvayā kīrtitāḥ sarvāḥ saptarṣīṇāṃ priyāḥ striyaḥ
- 5
शिवोवाच
अस्माकं त्वं प्रियो नित्यं बिभीमस्तु वयं तव
त्वच्चित्तम् इङ्गितैर्ज्ञात्वा प्रेषितास्मि तवान्तिकम्
śivovāca
asmākaṃ tvaṃ priyo nityaṃ bibhīmastu vayaṃ tava
tvaccittam iṅgitairjñātvā preṣitāsmi tavāntikam
- 6
मैथुनायेह सम्प्राप्ता कामं प्राप्तं द्रुतं चर
मातरो मां प्रतीक्षन्ते गमिष्यामि हुताशन
maithunāyeha samprāptā kāmaṃ prāptaṃ drutaṃ cara
mātaro māṃ pratīkṣante gamiṣyāmi hutāśana
- 7
मार्कण्डेय उवाच
ततो ऽग्निर् उपयेमे तां शिवां प्रीतिमुदायुतः
प्रीत्या देवी च संयुक्ता शुक्रं जग्राह पाणिना
mārkaṇḍeya uvāca
tato 'gnir upayeme tāṃ śivāṃ prītimudāyutaḥ
prītyā devī ca saṃyuktā śukraṃ jagrāha pāṇinā
- 8
अचिन्तयन्ममेदं ये रूपं द्रक्ष्यन्ति कानने
ते ब्राह्मणीनाम् अनृतं दोषं वक्ष्यन्ति पावके
acintayanmamedaṃ ye rūpaṃ drakṣyanti kānane
te brāhmaṇīnām anṛtaṃ doṣaṃ vakṣyanti pāvake
- 9
तस्माद् एतद्रक्ष्यमाणा गरुडी सम्भवाम्यहम्
वनान्निर्गमनं चैव सुखं मम भविष्यति
tasmād etadrakṣyamāṇā garuḍī sambhavāmyaham
vanānnirgamanaṃ caiva sukhaṃ mama bhaviṣyati
- 10
सुपर्णी सा तदा भूत्वा निर्जगाम महावनात्
अपश्यत्पर्वतं श्वेतं शरस्तम्बैः सुसंवृतम्
suparṇī sā tadā bhūtvā nirjagāma mahāvanāt
apaśyatparvataṃ śvetaṃ śarastambaiḥ susaṃvṛtam
- 11
दृष्टीविषैः सप्तशीर्षैर्गुप्तं भोगिभिर् अद्भुतैः
रक्षोभिश्च पिशाचैश्च रौद्रैर्भूतगणैस्तथा
राक्षसीभिश्च सम्पूर्णम् अनेकैश्च मृगद्विजैः
dṛṣṭīviṣaiḥ saptaśīrṣairguptaṃ bhogibhir adbhutaiḥ
rakṣobhiśca piśācaiśca raudrairbhūtagaṇaistathā
rākṣasībhiśca sampūrṇam anekaiśca mṛgadvijaiḥ
- 12
सा तत्र सहसा गत्वा शैलपृष्ठं सुदुर्गमम्
प्राक्षिपत्काञ्चने कुण्डे शुक्रं सा त्वरिता सती
sā tatra sahasā gatvā śailapṛṣṭhaṃ sudurgamam
prākṣipatkāñcane kuṇḍe śukraṃ sā tvaritā satī
- 13
शिष्टानाम् अपि सा देवी सप्तर्षीणां महात्मनाम्
पत्नीसरूपतां कृत्वा कामयामास पावकम्
śiṣṭānām api sā devī saptarṣīṇāṃ mahātmanām
patnīsarūpatāṃ kṛtvā kāmayāmāsa pāvakam
- 14
दिव्यरूपम् अरुन्धत्याः कर्तुं न शकितं तया
तस्यास्तपःप्रभावेण भर्तृशुश्रूषणेन च
divyarūpam arundhatyāḥ kartuṃ na śakitaṃ tayā
tasyāstapaḥprabhāveṇa bhartṛśuśrūṣaṇena ca
- 15
षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तम् अग्ने रेतः कुरूत्तम
तस्मिन्कुण्डे प्रतिपदि कामिन्या स्वाहया तदा
ṣaṭkṛtvastattu nikṣiptam agne retaḥ kurūttama
tasminkuṇḍe pratipadi kāminyā svāhayā tadā
- 16
तत्स्कन्नं तेजसा तत्र संभृतं जनयत्सुतम्
ऋषिभिः पूजितं स्कन्नम् अनयत्स्कन्दतां ततः
tatskannaṃ tejasā tatra saṃbhṛtaṃ janayatsutam
ṛṣibhiḥ pūjitaṃ skannam anayatskandatāṃ tataḥ
- 17
षट्शिरा द्विगुणश्रोत्रो द्वादशाक्षिभुजक्रमः
एकग्रीवस्त्वेककायः कुमारः समपद्यत
ṣaṭśirā dviguṇaśrotro dvādaśākṣibhujakramaḥ
ekagrīvastvekakāyaḥ kumāraḥ samapadyata
- 18
द्वितीयायाम् अभिव्यक्तस्तृतीयायां शिशुर्बभौ
अङ्गप्रत्यङ्गसम्भूतश्चतुर्थ्याम् अभवद्गुहः
dvitīyāyām abhivyaktastṛtīyāyāṃ śiśurbabhau
aṅgapratyaṅgasambhūtaścaturthyām abhavadguhaḥ
- 19
लोहिताभ्रेण महता संवृतः सह विद्युता
लोहिताभ्रे सुमहति भाति सूर्य इवोदितः
lohitābhreṇa mahatā saṃvṛtaḥ saha vidyutā
lohitābhre sumahati bhāti sūrya ivoditaḥ
- 20
गृहीतं तु धनुस्तेन विपुलं लोमहर्षणम्
न्यस्तं यत्त्रिपुरघ्नेन सुरारिविनिकृन्तनम्
gṛhītaṃ tu dhanustena vipulaṃ lomaharṣaṇam
nyastaṃ yattripuraghnena surārivinikṛntanam
- 21
तद्गृहीत्वा धनुःश्रेष्ठं ननाद बलवांस्तदा
संमोहयन्न् इवेमान्स त्रींल्लोकान्सचराचरान्
tadgṛhītvā dhanuḥśreṣṭhaṃ nanāda balavāṃstadā
saṃmohayann ivemānsa trīṃllokānsacarācarān
- 22
तस्य तं निनदं श्रुत्वा महामेघौघनिस्वनम्
उत्पेततुर्महानागौ चित्रश्चैरावतश्च ह
tasya taṃ ninadaṃ śrutvā mahāmeghaughanisvanam
utpetaturmahānāgau citraścairāvataśca ha
- 23
तावापतन्तौ सम्प्रेक्ष्य स बालार्कसमद्युतिः
द्वाभ्यां गृहीत्वा पाणिभ्यां शक्तिं चान्येन पाणिना
अपरेणाग्निदायादस्ताम्रचूडं भुजेन सः
tāvāpatantau samprekṣya sa bālārkasamadyutiḥ
dvābhyāṃ gṛhītvā pāṇibhyāṃ śaktiṃ cānyena pāṇinā
apareṇāgnidāyādastāmracūḍaṃ bhujena saḥ
- 24
महाकायम् उपश्लिष्टं कुक्कुटं बलिनां वरम्
गृहीत्वा व्यनदद्भीमं चिक्रीड च महाबलः
mahākāyam upaśliṣṭaṃ kukkuṭaṃ balināṃ varam
gṛhītvā vyanadadbhīmaṃ cikrīḍa ca mahābalaḥ
- 25
द्वाभ्यां भुजाभ्यां बलवान्गृहीत्वा शङ्खम् उत्तमम्
प्राध्मापयत भूतानां त्रासनं बलिनाम् अपि
dvābhyāṃ bhujābhyāṃ balavāngṛhītvā śaṅkham uttamam
prādhmāpayata bhūtānāṃ trāsanaṃ balinām api
- 26
द्वाभ्यां भुजाभ्याम् आकाशं बहुशो निजघान सः
क्रीडन्भाति महासेनस्त्रींल्लोकान्वदनैः पिबन्
पर्वताग्रे ऽप्रमेयात्मा रश्मिमान् उदये यथा
dvābhyāṃ bhujābhyām ākāśaṃ bahuśo nijaghāna saḥ
krīḍanbhāti mahāsenastrīṃllokānvadanaiḥ piban
parvatāgre 'prameyātmā raśmimān udaye yathā
- 27
स तस्य पर्वतस्याग्रे निषण्णो ऽद्भुतविक्रमः
व्यलोकयद् अमेयात्मा मुखैर्नानाविधैर्दिशः
स पश्यन्विविधान्भावांश्चकार निनदं पुनः
sa tasya parvatasyāgre niṣaṇṇo 'dbhutavikramaḥ
vyalokayad ameyātmā mukhairnānāvidhairdiśaḥ
sa paśyanvividhānbhāvāṃścakāra ninadaṃ punaḥ
- 28
तस्य तं निनदं श्रुत्वा न्यपतन्बहुधा जनाः
भीताश्चोद्विग्नमनसस्तम् एव शरणं ययुः
tasya taṃ ninadaṃ śrutvā nyapatanbahudhā janāḥ
bhītāścodvignamanasastam eva śaraṇaṃ yayuḥ
- 29
ये तु तं संश्रिता देवं नानावर्णास्तदा जनाः
तान् अप्याहुः पारिषदान्ब्राह्मणाः सुमहाबलान्
ye tu taṃ saṃśritā devaṃ nānāvarṇāstadā janāḥ
tān apyāhuḥ pāriṣadānbrāhmaṇāḥ sumahābalān
- 30
स तूत्थाय महाबाहुर् उपसान्त्व्य च ताञ्जनान्
धनुर्विकृष्य व्यसृजद्बाणाञ्श्वेते महागिरौ
sa tūtthāya mahābāhur upasāntvya ca tāñjanān
dhanurvikṛṣya vyasṛjadbāṇāñśvete mahāgirau

