30 shlokas
- 1
अर्जुन उवाच
ततो ऽश्मवर्षं सुमहत्प्रादुरासीत्समन्ततः
नगमात्रैर्महाघोरैस्तन्मां दृढम् अपीडयत्
arjuna uvāca
tato 'śmavarṣaṃ sumahatprādurāsītsamantataḥ
nagamātrairmahāghoraistanmāṃ dṛḍham apīḍayat
- 2
तद् अहं वज्रसंकाशैः शरैर् इन्द्रास्त्रचोदितैः
अचूर्णयं वेगवद्भिः शतधैकैकम् आहवे
tad ahaṃ vajrasaṃkāśaiḥ śarair indrāstracoditaiḥ
acūrṇayaṃ vegavadbhiḥ śatadhaikaikam āhave
- 3
चूर्ण्यमाने ऽश्मवर्षे तु पावकः समजायत
तत्राश्मचूर्णम् अपतत्पावकप्रकरा इव
cūrṇyamāne 'śmavarṣe tu pāvakaḥ samajāyata
tatrāśmacūrṇam apatatpāvakaprakarā iva
- 4
ततो ऽश्मवर्षे निहते जलवर्षं महत्तरम्
धाराभिर् अक्षमात्राभिः प्रादुरासीन्ममान्तिके
tato 'śmavarṣe nihate jalavarṣaṃ mahattaram
dhārābhir akṣamātrābhiḥ prādurāsīnmamāntike
- 5
नभसः प्रच्युता धारास्तिग्मवीर्याः सहस्रशः
आवृण्वन्सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा
nabhasaḥ pracyutā dhārāstigmavīryāḥ sahasraśaḥ
āvṛṇvansarvato vyoma diśaścopadiśastathā
- 6
धाराणां च निपातेन वायोर्विस्फूर्जितेन च
गर्जितेन च दैत्यानां न प्राज्ञायत किंचन
dhārāṇāṃ ca nipātena vāyorvisphūrjitena ca
garjitena ca daityānāṃ na prājñāyata kiṃcana
- 7
धारा दिवि च सम्बद्धा वसुधायां च सर्वशः
व्यामोहयन्त मां तत्र निपतन्त्यो ऽनिशं भुवि
dhārā divi ca sambaddhā vasudhāyāṃ ca sarvaśaḥ
vyāmohayanta māṃ tatra nipatantyo 'niśaṃ bhuvi
- 8
तत्रोपदिष्टम् इन्द्रेण दिव्यम् अस्त्रं विशोषणम्
दीप्तं प्राहिणवं घोरम् अशुष्यत्तेन तज्जलम्
tatropadiṣṭam indreṇa divyam astraṃ viśoṣaṇam
dīptaṃ prāhiṇavaṃ ghoram aśuṣyattena tajjalam
- 9
हते ऽश्मवर्षे तु मया जलवर्षे च शोषिते
मुमुचुर्दानवा मायाम् अग्निं वायुं च मानद
hate 'śmavarṣe tu mayā jalavarṣe ca śoṣite
mumucurdānavā māyām agniṃ vāyuṃ ca mānada
- 10
ततो ऽहम् अग्निं व्यधमं सलिलास्त्रेण सर्वशः
शैलेन च महास्त्रेण वायोर्वेगम् अधारयम्
tato 'ham agniṃ vyadhamaṃ salilāstreṇa sarvaśaḥ
śailena ca mahāstreṇa vāyorvegam adhārayam
- 11
तस्यां प्रतिहतायां तु दानवा युद्धदुर्मदाः
प्राकुर्वन्विविधा माया यौगपद्येन भारत
tasyāṃ pratihatāyāṃ tu dānavā yuddhadurmadāḥ
prākurvanvividhā māyā yaugapadyena bhārata
- 12
ततो वर्षं प्रादुरभूत्सुमहल्लोमहर्षणम्
अस्त्राणां घोररूपाणाम् अग्नेर्वायोस्तथाश्मनाम्
tato varṣaṃ prādurabhūtsumahallomaharṣaṇam
astrāṇāṃ ghorarūpāṇām agnervāyostathāśmanām
- 13
सा तु मायामयी वृष्टिः पीडयामास मां युधि
अथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः
sā tu māyāmayī vṛṣṭiḥ pīḍayāmāsa māṃ yudhi
atha ghoraṃ tamastīvraṃ prādurāsītsamantataḥ
- 14
तमसा संवृते लोके घोरेण परुषेण च
तुरगा विमुखाश्चासन्प्रास्खलच्चापि मातलिः
tamasā saṃvṛte loke ghoreṇa paruṣeṇa ca
turagā vimukhāścāsanprāskhalaccāpi mātaliḥ
- 15
हस्ताद्धिरण्मयश्चास्य प्रतोदः प्रापतद्भुवि
असकृच्चाह मां भीतः क्वासीति भरतर्षभ
hastāddhiraṇmayaścāsya pratodaḥ prāpatadbhuvi
asakṛccāha māṃ bhītaḥ kvāsīti bharatarṣabha
- 16
मां च भीर् आविशत्तीव्रा तस्मिन्विगतचेतसि
स च मां विगतज्ञानः संत्रस्त इदम् अब्रवीत्
māṃ ca bhīr āviśattīvrā tasminvigatacetasi
sa ca māṃ vigatajñānaḥ saṃtrasta idam abravīt
- 17
सुराणाम् असुराणां च संग्रामः सुमहान् अभूत्
अमृतार्थे पुरा पार्थ स च दृष्टो मयानघ
surāṇām asurāṇāṃ ca saṃgrāmaḥ sumahān abhūt
amṛtārthe purā pārtha sa ca dṛṣṭo mayānagha
- 18
शम्बरस्य वधे चापि संग्रामः सुमहान् अभूत्
सारथ्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवान् अहम्
śambarasya vadhe cāpi saṃgrāmaḥ sumahān abhūt
sārathyaṃ devarājasya tatrāpi kṛtavān aham
- 19
तथैव वृत्रस्य वधे संगृहीता हया मया
वैरोचनेर्मया युद्धं दृष्टं चापि सुदारुणम्
tathaiva vṛtrasya vadhe saṃgṛhītā hayā mayā
vairocanermayā yuddhaṃ dṛṣṭaṃ cāpi sudāruṇam
- 20
एते मया महाघोराः संग्रामाः पर्युपासिताः
न चापि विगतज्ञानो भूतपूर्वो ऽस्मि पाण्डव
ete mayā mahāghorāḥ saṃgrāmāḥ paryupāsitāḥ
na cāpi vigatajñāno bhūtapūrvo 'smi pāṇḍava
- 21
पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो ध्रुवम्
न हि युद्धम् इदं युक्तम् अन्यत्र जगतः क्षयात्
pitāmahena saṃhāraḥ prajānāṃ vihito dhruvam
na hi yuddham idaṃ yuktam anyatra jagataḥ kṣayāt
- 22
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानम् आत्मना
मोहयिष्यन्दानवानाम् अहं मायामयं बलम्
tasya tadvacanaṃ śrutvā saṃstabhyātmānam ātmanā
mohayiṣyandānavānām ahaṃ māyāmayaṃ balam
- 23
अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे भुजयोर्बलम्
अस्त्राणां च प्रभावं मे धनुषो गाण्डिवस्य च
abruvaṃ mātaliṃ bhītaṃ paśya me bhujayorbalam
astrāṇāṃ ca prabhāvaṃ me dhanuṣo gāṇḍivasya ca
- 24
अद्यास्त्रमाययैतेषां मायाम् एतां सुदारुणाम्
विनिहन्मि तमश्चोग्रं मा भैः सूत स्थिरो भव
adyāstramāyayaiteṣāṃ māyām etāṃ sudāruṇām
vinihanmi tamaścograṃ mā bhaiḥ sūta sthiro bhava
- 25
एवम् उक्त्वाहम् असृजम् अस्त्रमायां नराधिप
मोहनीं सर्वशत्रूणां हिताय त्रिदिवौकसाम्
evam uktvāham asṛjam astramāyāṃ narādhipa
mohanīṃ sarvaśatrūṇāṃ hitāya tridivaukasām
- 26
पीड्यमानासु मायासु तासु तास्वसुरेश्वराः
पुनर्बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्न् अमितौजसः
pīḍyamānāsu māyāsu tāsu tāsvasureśvarāḥ
punarbahuvidhā māyāḥ prākurvann amitaujasaḥ
- 27
पुनः प्रकाशम् अभवत्तमसा ग्रस्यते पुनः
व्रजत्यदर्शनं लोकः पुनर् अप्सु निमज्जति
punaḥ prakāśam abhavattamasā grasyate punaḥ
vrajatyadarśanaṃ lokaḥ punar apsu nimajjati
- 28
सुसंगृहीतैर्हरिभिः प्रकाशे सति मातलिः
व्यचरत्स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे लोमहर्षणे
susaṃgṛhītairharibhiḥ prakāśe sati mātaliḥ
vyacaratsyandanāgryeṇa saṃgrāme lomaharṣaṇe
- 29
ततः पर्यपतन्न् उग्रा निवातकवचा मयि
तान् अहं विवरं दृष्ट्वा प्राहिण्वं यमसादनम्
tataḥ paryapatann ugrā nivātakavacā mayi
tān ahaṃ vivaraṃ dṛṣṭvā prāhiṇvaṃ yamasādanam
- 30
वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तके
नापश्यं सहसा सर्वान्दानवान्माययावृतान्
vartamāne tathā yuddhe nivātakavacāntake
nāpaśyaṃ sahasā sarvāndānavānmāyayāvṛtān

