25 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
ततो ऽर्जुनश्चित्रसेनं प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत्
मध्ये गन्धर्वसैन्यानां महेष्वासो महाद्युतिः
vaiśampāyana uvāca
tato 'rjunaścitrasenaṃ prahasann idam abravīt
madhye gandharvasainyānāṃ maheṣvāso mahādyutiḥ
- 2
किं ते व्यवसितं वीर कौरवाणां विनिग्रहे
किमर्थं च सदारो ऽयं निगृहीतः सुयोधनः
kiṃ te vyavasitaṃ vīra kauravāṇāṃ vinigrahe
kimarthaṃ ca sadāro 'yaṃ nigṛhītaḥ suyodhanaḥ
- 3
चित्रसेन उवाच
विदितो ऽयम् अभिप्रायस्तत्रस्थेन महात्मना
दुर्योधनस्य पापस्य कर्णस्य च धनंजय
citrasena uvāca
vidito 'yam abhiprāyastatrasthena mahātmanā
duryodhanasya pāpasya karṇasya ca dhanaṃjaya
- 4
वनस्थान्भवतो ज्ञात्वा क्लिश्यमानान् अनर्हवत्
इमे ऽवहसितुं प्राप्ता द्रौपदीं च यशस्विनीम्
vanasthānbhavato jñātvā kliśyamānān anarhavat
ime 'vahasituṃ prāptā draupadīṃ ca yaśasvinīm
- 5
ज्ञात्वा चिकीर्षितं चैषां माम् उवाच सुरेश्वरः
गच्छ दुर्योधनं बद्ध्वा सामात्यं त्वम् इहानय
jñātvā cikīrṣitaṃ caiṣāṃ mām uvāca sureśvaraḥ
gaccha duryodhanaṃ baddhvā sāmātyaṃ tvam ihānaya
- 6
धनंजयश्च ते रक्ष्यः सह भ्रातृभिर् आहवे
स हि प्रियः सखा तुभ्यं शिष्यश्च तव पाण्डवः
dhanaṃjayaśca te rakṣyaḥ saha bhrātṛbhir āhave
sa hi priyaḥ sakhā tubhyaṃ śiṣyaśca tava pāṇḍavaḥ
- 7
वचनाद्देवराजस्य ततो ऽस्मीहागतो द्रुतम्
अयं दुरात्मा बद्धश्च गमिष्यामि सुरालयम्
vacanāddevarājasya tato 'smīhāgato drutam
ayaṃ durātmā baddhaśca gamiṣyāmi surālayam
- 8
अर्जुन उवाच
उत्सृज्यतां चित्रसेन भ्रातास्माकं सुयोधनः
धर्मराजस्य संदेशान्मम चेद् इच्छसि प्रियम्
arjuna uvāca
utsṛjyatāṃ citrasena bhrātāsmākaṃ suyodhanaḥ
dharmarājasya saṃdeśānmama ced icchasi priyam
- 9
चित्रसेन उवाच
पापो ऽयं नित्यसंदुष्टो न विमोक्षणम् अर्हति
प्रलब्धा धर्मराजस्य कृष्णायाश्च धनंजय
citrasena uvāca
pāpo 'yaṃ nityasaṃduṣṭo na vimokṣaṇam arhati
pralabdhā dharmarājasya kṛṣṇāyāśca dhanaṃjaya
- 10
नेदं चिकीर्षितं तस्य कुन्तीपुत्रो महाव्रतः
जानाति धर्मराजो हि श्रुत्वा कुरु यथेच्छसि
nedaṃ cikīrṣitaṃ tasya kuntīputro mahāvrataḥ
jānāti dharmarājo hi śrutvā kuru yathecchasi
- 11
वैशम्पायन उवाच
ते सर्व एव राजानम् अभिजग्मुर्युधिष्ठिरम्
अभिगम्य च तत्सर्वं शशंसुस्तस्य दुष्कृतम्
vaiśampāyana uvāca
te sarva eva rājānam abhijagmuryudhiṣṭhiram
abhigamya ca tatsarvaṃ śaśaṃsustasya duṣkṛtam
- 12
अजातशत्रुस्तच्छ्रुत्वा गन्धर्वस्य वचस्तदा
मोक्षयामास तान्सर्वान्गन्धर्वान्प्रशशंस च
ajātaśatrustacchrutvā gandharvasya vacastadā
mokṣayāmāsa tānsarvāngandharvānpraśaśaṃsa ca
- 13
दिष्ट्या भवद्भिर्बलिभिः शक्तैः सर्वैर्न हिंसितः
दुर्वृत्तो धार्तराष्ट्रो ऽयं सामात्यज्ञातिबान्धवः
diṣṭyā bhavadbhirbalibhiḥ śaktaiḥ sarvairna hiṃsitaḥ
durvṛtto dhārtarāṣṭro 'yaṃ sāmātyajñātibāndhavaḥ
- 14
उपकारो महांस्तात कृतो ऽयं मम खेचराः
कुलं न परिभूतं मे मोक्षेणास्य दुरात्मनः
upakāro mahāṃstāta kṛto 'yaṃ mama khecarāḥ
kulaṃ na paribhūtaṃ me mokṣeṇāsya durātmanaḥ
- 15
आज्ञापयध्वम् इष्टानि प्रीयामो दर्शनेन वः
प्राप्य सर्वान् अभिप्रायांस्ततो व्रजत माचिरम्
ājñāpayadhvam iṣṭāni prīyāmo darśanena vaḥ
prāpya sarvān abhiprāyāṃstato vrajata māciram
- 16
अनुज्ञातास्तु गन्धर्वाः पाण्डुपुत्रेण धीमता
सहाप्सरोभिः संहृष्टाश्चित्रसेनमुखा ययुः
anujñātāstu gandharvāḥ pāṇḍuputreṇa dhīmatā
sahāpsarobhiḥ saṃhṛṣṭāścitrasenamukhā yayuḥ
- 17
देवराड् अपि गन्धर्वान्मृतांस्तान्समजीवयत्
दिव्येनामृतवर्षेण ये हताः कौरवैर्युधि
devarāḍ api gandharvānmṛtāṃstānsamajīvayat
divyenāmṛtavarṣeṇa ye hatāḥ kauravairyudhi
- 18
ज्ञातींस्तान् अवमुच्याथ राजदारांश्च सर्वशः
कृत्वा च दुष्करं कर्म प्रीतियुक्ताश्च पाण्डवाः
jñātīṃstān avamucyātha rājadārāṃśca sarvaśaḥ
kṛtvā ca duṣkaraṃ karma prītiyuktāśca pāṇḍavāḥ
- 19
सस्त्रीकुमारैः कुरुभिः पूज्यमाना महारथाः
बभ्राजिरे महात्मानः कुरुमध्ये यथाग्नयः
sastrīkumāraiḥ kurubhiḥ pūjyamānā mahārathāḥ
babhrājire mahātmānaḥ kurumadhye yathāgnayaḥ
- 20
ततो दुर्योधनं मुच्य भ्रातृभिः सहितं तदा
युधिष्ठिरः सप्रणयम् इदं वचनम् अब्रवीत्
tato duryodhanaṃ mucya bhrātṛbhiḥ sahitaṃ tadā
yudhiṣṭhiraḥ sapraṇayam idaṃ vacanam abravīt
- 21
मा स्म तात पुनः कार्षीर् ईदृशं साहसं क्वचित्
न हि साहसकर्तारः सुखम् एधन्ति भारत
mā sma tāta punaḥ kārṣīr īdṛśaṃ sāhasaṃ kvacit
na hi sāhasakartāraḥ sukham edhanti bhārata
- 22
स्वस्तिमान्सहितः सर्वैर्भ्रातृभिः कुरुनन्दन
गृहान्व्रज यथाकामं वैमनस्यं च मा कृथाः
svastimānsahitaḥ sarvairbhrātṛbhiḥ kurunandana
gṛhānvraja yathākāmaṃ vaimanasyaṃ ca mā kṛthāḥ
- 23
पाण्डवेनाभ्यनुज्ञातो राजा दुर्योधनस्तदा
विदीर्यमाणो व्रीडेन जगाम नगरं प्रति
pāṇḍavenābhyanujñāto rājā duryodhanastadā
vidīryamāṇo vrīḍena jagāma nagaraṃ prati
- 24
तस्मिन्गते कौरवेये कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
भ्रातृभिः सहितो वीरः पूज्यमानो द्विजातिभिः
tasmingate kauraveye kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
bhrātṛbhiḥ sahito vīraḥ pūjyamāno dvijātibhiḥ
- 25
तपोधनैश्च तैः सर्वैर्वृतः शक्र इवामरैः
वने द्वैतवने तस्मिन्विजहार मुदा युतः
tapodhanaiśca taiḥ sarvairvṛtaḥ śakra ivāmaraiḥ
vane dvaitavane tasminvijahāra mudā yutaḥ

