80 shlokas
- 1
मार्कण्डेय उवाच
यदाभिषिक्तो भगवान्सेनापत्येन पावकिः
तदा सम्प्रस्थितः श्रीमान्हृष्टो भद्रवटं हरः
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः
mārkaṇḍeya uvāca
yadābhiṣikto bhagavānsenāpatyena pāvakiḥ
tadā samprasthitaḥ śrīmānhṛṣṭo bhadravaṭaṃ haraḥ
rathenādityavarṇena pārvatyā sahitaḥ prabhuḥ
- 2
सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे
उत्पपात दिवं शुभ्रं कालेनाभिप्रचोदितः
sahasraṃ tasya siṃhānāṃ tasminyuktaṃ rathottame
utpapāta divaṃ śubhraṃ kālenābhipracoditaḥ
- 3
ते पिबन्त इवाकाशं त्रासयन्तश्चराचरान्
सिंहा नभस्यगच्छन्त नदन्तश्चारुकेसराः
te pibanta ivākāśaṃ trāsayantaścarācarān
siṃhā nabhasyagacchanta nadantaścārukesarāḥ
- 4
तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह
विद्युता सहितः सूर्यः सेन्द्रचापे घने यथा
tasminrathe paśupatiḥ sthito bhātyumayā saha
vidyutā sahitaḥ sūryaḥ sendracāpe ghane yathā
- 5
अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह
आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः
agratastasya bhagavāndhaneśo guhyakaiḥ saha
āsthāya ruciraṃ yāti puṣpakaṃ naravāhanaḥ
- 6
ऐरावतं समास्थाय शक्रश्चापि सुरैः सह
पृष्ठतो ऽनुययौ यान्तं वरदं वृषभध्वजम्
airāvataṃ samāsthāya śakraścāpi suraiḥ saha
pṛṣṭhato 'nuyayau yāntaṃ varadaṃ vṛṣabhadhvajam
- 7
जम्भकैर्यक्षरक्षोभिः स्रग्विभिः समलंकृतः
यात्यमोघो महायक्षो दक्षिणं पक्षम् आस्थितः
jambhakairyakṣarakṣobhiḥ sragvibhiḥ samalaṃkṛtaḥ
yātyamogho mahāyakṣo dakṣiṇaṃ pakṣam āsthitaḥ
- 8
तस्य दक्षिणतो देवा मरुतश्चित्रयोधिनः
गच्छन्ति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः
tasya dakṣiṇato devā marutaścitrayodhinaḥ
gacchanti vasubhiḥ sārdhaṃ rudraiśca saha saṃgatāḥ
- 9
यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः
घोरैर्व्याधिशतैर्याति घोररूपवपुस्तथा
yamaśca mṛtyunā sārdhaṃ sarvataḥ parivāritaḥ
ghorairvyādhiśatairyāti ghorarūpavapustathā
- 10
यमस्य पृष्ठतश्चैव घोरस्त्रिशिखरः शितः
विजयो नाम रुद्रस्य याति शूलः स्वलंकृतः
yamasya pṛṣṭhataścaiva ghorastriśikharaḥ śitaḥ
vijayo nāma rudrasya yāti śūlaḥ svalaṃkṛtaḥ
- 11
तम् उग्रपाशो वरुणो भगवान्सलिलेश्वरः
परिवार्य शनैर्याति यादोभिर्विविधैर्वृतः
tam ugrapāśo varuṇo bhagavānsalileśvaraḥ
parivārya śanairyāti yādobhirvividhairvṛtaḥ
- 12
पृष्ठतो विजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टिशः
गदामुसलशक्त्याद्यैर्वृतः प्रहरणोत्तमैः
pṛṣṭhato vijayasyāpi yāti rudrasya paṭṭiśaḥ
gadāmusalaśaktyādyairvṛtaḥ praharaṇottamaiḥ
- 13
पट्टिशं त्वन्वगाद्राजंश्छत्त्रं रौद्रं महाप्रभम्
कमण्डलुश्चाप्यनु तं महर्षिगणसंवृतः
paṭṭiśaṃ tvanvagādrājaṃśchattraṃ raudraṃ mahāprabham
kamaṇḍaluścāpyanu taṃ maharṣigaṇasaṃvṛtaḥ
- 14
तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्श्रिया वृतः
भृग्वङ्गिरोभिः सहितो देवैश्चाप्यभिपूजितः
tasya dakṣiṇato bhāti daṇḍo gacchañśriyā vṛtaḥ
bhṛgvaṅgirobhiḥ sahito devaiścāpyabhipūjitaḥ
- 15
एषां तु पृष्ठतो रुद्रो विमले स्यन्दने स्थितः
याति संहर्षयन्सर्वांस्तेजसा त्रिदिवौकसः
eṣāṃ tu pṛṣṭhato rudro vimale syandane sthitaḥ
yāti saṃharṣayansarvāṃstejasā tridivaukasaḥ
- 16
ऋषयश्चैव देवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा
नद्यो नदा द्रुमाश्चैव तथैवाप्सरसां गणाः
ṛṣayaścaiva devāśca gandharvā bhujagāstathā
nadyo nadā drumāścaiva tathaivāpsarasāṃ gaṇāḥ
- 17
नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव देवानां शिशवश्च ये
स्त्रियश्च विविधाकारा यान्ति रुद्रस्य पृष्ठतः
सृजन्त्यः पुष्पवर्षाणि चारुरूपा वराङ्गनाः
nakṣatrāṇi grahāścaiva devānāṃ śiśavaśca ye
striyaśca vividhākārā yānti rudrasya pṛṣṭhataḥ
sṛjantyaḥ puṣpavarṣāṇi cārurūpā varāṅganāḥ
- 18
पर्जन्यश्चाप्यनुययौ नमस्कृत्य पिनाकिनम्
छत्त्रं तु पाण्डुरं सोमस्तस्य मूर्धन्य् अधारयत्
चामरे चापि वायुश्च गृहीत्वाग्निश्च विष्ठितौ
parjanyaścāpyanuyayau namaskṛtya pinākinam
chattraṃ tu pāṇḍuraṃ somastasya mūrdhany adhārayat
cāmare cāpi vāyuśca gṛhītvāgniśca viṣṭhitau
- 19
शक्रश्च पृष्ठतस्तस्य याति राजञ्श्रिया वृतः
सह राजर्षिभिः सर्वैः स्तुवानो वृषकेतनम्
śakraśca pṛṣṭhatastasya yāti rājañśriyā vṛtaḥ
saha rājarṣibhiḥ sarvaiḥ stuvāno vṛṣaketanam
- 20
गौरी विद्याथ गान्धारी केशिनी मित्रसाह्वया
सावित्र्या सह सर्वास्ताः पार्वत्या यान्ति पृष्ठतः
gaurī vidyātha gāndhārī keśinī mitrasāhvayā
sāvitryā saha sarvāstāḥ pārvatyā yānti pṛṣṭhataḥ
- 21
तत्र विद्यागणाः सर्वे ये केचित्कविभिः कृताः
यस्य कुर्वन्ति वचनं सेन्द्रा देवाश्चमूमुखे
tatra vidyāgaṇāḥ sarve ye kecitkavibhiḥ kṛtāḥ
yasya kurvanti vacanaṃ sendrā devāścamūmukhe
- 22
स गृहीत्वा पताकां तु यात्यग्रे राक्षसो ग्रहः
व्यापृतस्तु श्मशाने यो नित्यं रुद्रस्य वै सखा
पिङ्गलो नाम यक्षेन्द्रो लोकस्यानन्ददायकः
sa gṛhītvā patākāṃ tu yātyagre rākṣaso grahaḥ
vyāpṛtastu śmaśāne yo nityaṃ rudrasya vai sakhā
piṅgalo nāma yakṣendro lokasyānandadāyakaḥ
- 23
एभिः स सहितस्तत्र ययौ देवो यथासुखम्
अग्रतः पृष्ठतश्चैव न हि तस्य गतिर्ध्रुवा
ebhiḥ sa sahitastatra yayau devo yathāsukham
agrataḥ pṛṣṭhataścaiva na hi tasya gatirdhruvā
- 24
रुद्रं सत्कर्मभिर्मर्त्याः पूजयन्तीह दैवतम्
शिवम् इत्येव यं प्राहुर् ईशं रुद्रं पिनाकिनम्
भावैस्तु विविधाकारैः पूजयन्ति महेश्वरम्
rudraṃ satkarmabhirmartyāḥ pūjayantīha daivatam
śivam ityeva yaṃ prāhur īśaṃ rudraṃ pinākinam
bhāvaistu vividhākāraiḥ pūjayanti maheśvaram
- 25
देवसेनापतिस्त्वेवं देवसेनाभिर् आवृतः
अनुगच्छति देवेशं ब्रह्मण्यः कृत्तिकासुतः
devasenāpatistvevaṃ devasenābhir āvṛtaḥ
anugacchati deveśaṃ brahmaṇyaḥ kṛttikāsutaḥ
- 26
अथाब्रवीन्महासेनं महादेवो बृहद्वचः
सप्तमं मारुतस्कन्धं रक्ष नित्यम् अतन्द्रितः
athābravīnmahāsenaṃ mahādevo bṛhadvacaḥ
saptamaṃ mārutaskandhaṃ rakṣa nityam atandritaḥ
- 27
स्कन्द उवाच
सप्तमं मारुतस्कन्धं पालयिष्याम्यहं प्रभो
यद् अन्यद् अपि मे कार्यं देव तद्वद माचिरम्
skanda uvāca
saptamaṃ mārutaskandhaṃ pālayiṣyāmyahaṃ prabho
yad anyad api me kāryaṃ deva tadvada māciram
- 28
रुद्र उवाच
कार्येष्वहं त्वया पुत्र संद्रष्टव्यः सदैव हि
दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परम् अवाप्स्यसि
rudra uvāca
kāryeṣvahaṃ tvayā putra saṃdraṣṭavyaḥ sadaiva hi
darśanānmama bhaktyā ca śreyaḥ param avāpsyasi
- 29
मार्कण्डेय उवाच
इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्वज्य महेश्वरः
विसर्जिते ततः स्कन्दे बभूवौत्पातिकं महत्
सहसैव महाराज देवान्सर्वान्प्रमोहयत्
mārkaṇḍeya uvāca
ityuktvā visasarjainaṃ pariṣvajya maheśvaraḥ
visarjite tataḥ skande babhūvautpātikaṃ mahat
sahasaiva mahārāja devānsarvānpramohayat
- 30
जज्वाल खं सनक्षत्रं प्रमूढं भुवनं भृशम्
चचाल व्यनदच्चोर्वी तमोभूतं जगत्प्रभो
jajvāla khaṃ sanakṣatraṃ pramūḍhaṃ bhuvanaṃ bhṛśam
cacāla vyanadaccorvī tamobhūtaṃ jagatprabho

