24 shlokas
- 1
वासुदेव उवाच
एवम् उक्त्वा रौक्मिणेयो यादवान्भरतर्षभ
दंशितैर्हरिभिर्युक्तं रथम् आस्थाय काञ्चनम्
vāsudeva uvāca
evam uktvā raukmiṇeyo yādavānbharatarṣabha
daṃśitairharibhiryuktaṃ ratham āsthāya kāñcanam
- 2
उच्छ्रित्य मकरं केतुं व्यात्ताननम् अलंकृतम्
उत्पतद्भिर् इवाकाशं तैर्हयैर् अन्वयात्परान्
ucchritya makaraṃ ketuṃ vyāttānanam alaṃkṛtam
utpatadbhir ivākāśaṃ tairhayair anvayātparān
- 3
विक्षिपन्नादयंश्चापि धनुःश्रेष्ठं महाबलः
तूणखड्गधरः शूरो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्
vikṣipannādayaṃścāpi dhanuḥśreṣṭhaṃ mahābalaḥ
tūṇakhaḍgadharaḥ śūro baddhagodhāṅgulitravān
- 4
स विद्युच्चलितं चापं विहरन्वै तलात्तलम्
मोहयामास दैतेयान्सर्वान्सौभनिवासिनः
sa vidyuccalitaṃ cāpaṃ viharanvai talāttalam
mohayāmāsa daiteyānsarvānsaubhanivāsinaḥ
- 5
नास्य विक्षिपतश्चापं संदधानस्य चासकृत्
अन्तरं ददृशे कश्चिन्निघ्नतः शात्रवान्रणे
nāsya vikṣipataścāpaṃ saṃdadhānasya cāsakṛt
antaraṃ dadṛśe kaścinnighnataḥ śātravānraṇe
- 6
मुखस्य वर्णो न विकल्पते ऽस्य चेलुश्च गात्राणि न चापि तस्य
सिंहोन्नतं चाप्य् अभिगर्जतो ऽस्य शुश्राव लोको ऽद्भुतरूपम् अग्र्यम्
mukhasya varṇo na vikalpate 'sya celuśca gātrāṇi na cāpi tasya
siṃhonnataṃ cāpy abhigarjato 'sya śuśrāva loko 'dbhutarūpam agryam
- 7
जलेचरः काञ्चनयष्टिसंस्थो व्यात्ताननः सर्वतिमिप्रमाथी
वित्रासयन्राजति वाहमुख्ये शाल्वस्य सेनाप्रमुखे ध्वजाग्र्यः
jalecaraḥ kāñcanayaṣṭisaṃstho vyāttānanaḥ sarvatimipramāthī
vitrāsayanrājati vāhamukhye śālvasya senāpramukhe dhvajāgryaḥ
- 8
ततः स तूर्णं निष्पत्य प्रद्युम्नः शत्रुकर्शनः
शाल्वम् एवाभिदुद्राव विधास्यन्कलहं नृप
tataḥ sa tūrṇaṃ niṣpatya pradyumnaḥ śatrukarśanaḥ
śālvam evābhidudrāva vidhāsyankalahaṃ nṛpa
- 9
अभियानं तु वीरेण प्रद्युम्नेन महाहवे
नामर्षयत संक्रुद्धः शाल्वः कुरुकुलोद्वह
abhiyānaṃ tu vīreṇa pradyumnena mahāhave
nāmarṣayata saṃkruddhaḥ śālvaḥ kurukulodvaha
- 10
स रोषमदमत्तो वै कामगाद् अवरुह्य च
प्रद्युम्नं योधयामास शाल्वः परपुरंजयः
sa roṣamadamatto vai kāmagād avaruhya ca
pradyumnaṃ yodhayāmāsa śālvaḥ parapuraṃjayaḥ
- 11
तयोः सुतुमुलं युद्धं शाल्ववृष्णिप्रवीरयोः
समेता ददृशुर्लोका बलिवासवयोर् इव
tayoḥ sutumulaṃ yuddhaṃ śālvavṛṣṇipravīrayoḥ
sametā dadṛśurlokā balivāsavayor iva
- 12
तस्य मायामयो वीर रथो हेमपरिष्कृतः
सध्वजः सपताकश्च सानुकर्षः सतूणवान्
tasya māyāmayo vīra ratho hemapariṣkṛtaḥ
sadhvajaḥ sapatākaśca sānukarṣaḥ satūṇavān
- 13
स तं रथवरं श्रीमान्समारुह्य किल प्रभो
मुमोच बाणान्कौरव्य प्रद्युम्नाय महाबलः
sa taṃ rathavaraṃ śrīmānsamāruhya kila prabho
mumoca bāṇānkauravya pradyumnāya mahābalaḥ
- 14
ततो बाणमयं वर्षं व्यसृजत्तरसा रणे
प्रद्युम्नो भुजवेगेन शाल्वं संमोहयन्न् इव
tato bāṇamayaṃ varṣaṃ vyasṛjattarasā raṇe
pradyumno bhujavegena śālvaṃ saṃmohayann iva
- 15
स तैर् अभिहतः संख्ये नामर्षयत सौभराट्
शरान्दीप्ताग्निसंकाशान्मुमोच तनये मम
sa tair abhihataḥ saṃkhye nāmarṣayata saubharāṭ
śarāndīptāgnisaṃkāśānmumoca tanaye mama
- 16
स शाल्वबाणै राजेन्द्र विद्धो रुक्मिणिनन्दनः
मुमोच बाणं त्वरितो मर्मभेदिनम् आहवे
sa śālvabāṇai rājendra viddho rukmiṇinandanaḥ
mumoca bāṇaṃ tvarito marmabhedinam āhave
- 17
तस्य वर्म विभिद्याशु स बाणो मत्सुतेरितः
बिभेद हृदयं पत्त्री स पपात मुमोह च
tasya varma vibhidyāśu sa bāṇo matsuteritaḥ
bibheda hṛdayaṃ pattrī sa papāta mumoha ca
- 18
तस्मिन्निपतिते वीरे शाल्वराजे विचेतसि
सम्प्राद्रवन्दानवेन्द्रा दारयन्तो वसुंधराम्
tasminnipatite vīre śālvarāje vicetasi
samprādravandānavendrā dārayanto vasuṃdharām
- 19
हाहाकृतम् अभूत्सैन्यं शाल्वस्य पृथिवीपते
नष्टसंज्ञे निपतिते तदा सौभपतौ नृप
hāhākṛtam abhūtsainyaṃ śālvasya pṛthivīpate
naṣṭasaṃjñe nipatite tadā saubhapatau nṛpa
- 20
तत उत्थाय कौरव्य प्रतिलभ्य च चेतनाम्
मुमोच बाणं तरसा प्रद्युम्नाय महाबलः
tata utthāya kauravya pratilabhya ca cetanām
mumoca bāṇaṃ tarasā pradyumnāya mahābalaḥ
- 21
तेन विद्धो महाबाहुः प्रद्युम्नः समरे स्थितः
जत्रुदेशे भृशं वीरो व्यवासीदद्रथे तदा
tena viddho mahābāhuḥ pradyumnaḥ samare sthitaḥ
jatrudeśe bhṛśaṃ vīro vyavāsīdadrathe tadā
- 22
तं स विद्ध्वा महाराज शाल्वो रुक्मिणिनन्दनम्
ननाद सिंहनादं वै नादेनापूरयन्महीम्
taṃ sa viddhvā mahārāja śālvo rukmiṇinandanam
nanāda siṃhanādaṃ vai nādenāpūrayanmahīm
- 23
ततो मोहं समापन्ने तनये मम भारत
मुमोच बाणांस्त्वरितः पुनर् अन्यान्दुरासदान्
tato mohaṃ samāpanne tanaye mama bhārata
mumoca bāṇāṃstvaritaḥ punar anyāndurāsadān
- 24
स तैर् अभिहतो बाणैर्बहुभिस्तेन मोहितः
निश्चेष्टः कौरवश्रेष्ठ प्रद्युम्नो ऽभूद्रणाजिरे
sa tair abhihato bāṇairbahubhistena mohitaḥ
niśceṣṭaḥ kauravaśreṣṭha pradyumno 'bhūdraṇājire

