24 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
कर्णस्य वचनं श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा
हृष्टो भूत्वा पुनर्दीन इदं वचनम् अब्रवीत्
vaiśampāyana uvāca
karṇasya vacanaṃ śrutvā rājā duryodhanastadā
hṛṣṭo bhūtvā punardīna idaṃ vacanam abravīt
- 2
ब्रवीषि यद् इदं कर्ण सर्वं मे मनसि स्थितम्
न त्वभ्यनुज्ञां लप्स्यामि गमने यत्र पाण्डवाः
bravīṣi yad idaṃ karṇa sarvaṃ me manasi sthitam
na tvabhyanujñāṃ lapsyāmi gamane yatra pāṇḍavāḥ
- 3
परिदेवति तान्वीरान्धृतराष्ट्रो महीपतिः
मन्यते ऽभ्यधिकांश्चापि तपोयोगेन पाण्डवान्
paridevati tānvīrāndhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ
manyate 'bhyadhikāṃścāpi tapoyogena pāṇḍavān
- 4
अथ वाप्यनुबुध्येत नृपो ऽस्माकं चिकीर्षितम्
एवम् अप्यायतिं रक्षन्नाभ्यनुज्ञातुम् अर्हति
atha vāpyanubudhyeta nṛpo 'smākaṃ cikīrṣitam
evam apyāyatiṃ rakṣannābhyanujñātum arhati
- 5
न हि द्वैतवने किंचिद्विद्यते ऽन्यत्प्रयोजनम्
उत्सादनम् ऋते तेषां वनस्थानां मम द्विषाम्
na hi dvaitavane kiṃcidvidyate 'nyatprayojanam
utsādanam ṛte teṣāṃ vanasthānāṃ mama dviṣām
- 6
जानासि हि यथा क्षत्ता द्यूतकाल उपस्थिते
अब्रवीद्यच्च मां त्वां च सौबलं च वचस्तदा
jānāsi hi yathā kṣattā dyūtakāla upasthite
abravīdyacca māṃ tvāṃ ca saubalaṃ ca vacastadā
- 7
तानि पूर्वाणि वाक्यानि यच्चान्यत्परिदेवितम्
विचिन्त्य नाधिगच्छामि गमनायेतराय वा
tāni pūrvāṇi vākyāni yaccānyatparidevitam
vicintya nādhigacchāmi gamanāyetarāya vā
- 8
ममापि हि महान्हर्षो यद् अहं भीमफल्गुनौ
क्लिष्टावरण्ये पश्येयं कृष्णया सहिताविति
mamāpi hi mahānharṣo yad ahaṃ bhīmaphalgunau
kliṣṭāvaraṇye paśyeyaṃ kṛṣṇayā sahitāviti
- 9
न तथा प्राप्नुयां प्रीतिम् अवाप्य वसुधाम् अपि
दृष्ट्वा यथा पाण्डुसुतान्वल्कलाजिनवाससः
na tathā prāpnuyāṃ prītim avāpya vasudhām api
dṛṣṭvā yathā pāṇḍusutānvalkalājinavāsasaḥ
- 10
किं नु स्याद् अधिकं तस्माद्यद् अहं द्रुपदात्मजाम्
द्रौपदीं कर्ण पश्येयं काषायवसनां वने
kiṃ nu syād adhikaṃ tasmādyad ahaṃ drupadātmajām
draupadīṃ karṇa paśyeyaṃ kāṣāyavasanāṃ vane
- 11
यदि मां धर्मराजश्च भीमसेनश्च पाण्डवः
युक्तं परमया लक्ष्म्या पश्येतां जीवितं भवेत्
yadi māṃ dharmarājaśca bhīmasenaśca pāṇḍavaḥ
yuktaṃ paramayā lakṣmyā paśyetāṃ jīvitaṃ bhavet
- 12
उपायं न तु पश्यामि येन गच्छेम तद्वनम्
यथा चाभ्यनुजानीयाद्गच्छन्तं मां महीपतिः
upāyaṃ na tu paśyāmi yena gacchema tadvanam
yathā cābhyanujānīyādgacchantaṃ māṃ mahīpatiḥ
- 13
स सौबलेन सहितस्तथा दुःशासनेन च
उपायं पश्य निपुणं येन गच्छेम तद्वनम्
sa saubalena sahitastathā duḥśāsanena ca
upāyaṃ paśya nipuṇaṃ yena gacchema tadvanam
- 14
अहम् अप्यद्य निश्चित्य गमनायेतराय वा
काल्यम् एव गमिष्यामि समीपं पार्थिवस्य ह
aham apyadya niścitya gamanāyetarāya vā
kālyam eva gamiṣyāmi samīpaṃ pārthivasya ha
- 15
मयि तत्रोपविष्टे तु भीष्मे च कुरुसत्तमे
उपायो यो भवेद्दृष्टस्तं ब्रूयाः सहसौबलः
mayi tatropaviṣṭe tu bhīṣme ca kurusattame
upāyo yo bhaveddṛṣṭastaṃ brūyāḥ sahasaubalaḥ
- 16
ततो भीष्मस्य राज्ञश्च निशम्य गमनं प्रति
व्यवसायं करिष्ये ऽहम् अनुनीय पितामहम्
tato bhīṣmasya rājñaśca niśamya gamanaṃ prati
vyavasāyaṃ kariṣye 'ham anunīya pitāmaham
- 17
तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे जग्मुर् आवसथान्प्रति
व्युषितायां रजन्यां तु कर्णो राजानम् अभ्ययात्
tathetyuktvā tu te sarve jagmur āvasathānprati
vyuṣitāyāṃ rajanyāṃ tu karṇo rājānam abhyayāt
- 18
ततो दुर्योधनं कर्णः प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत्
उपायः परिदृष्टो ऽयं तं निबोध जनेश्वर
tato duryodhanaṃ karṇaḥ prahasann idam abravīt
upāyaḥ paridṛṣṭo 'yaṃ taṃ nibodha janeśvara
- 19
घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप
घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः
ghoṣā dvaitavane sarve tvatpratīkṣā narādhipa
ghoṣayātrāpadeśena gamiṣyāmo na saṃśayaḥ
- 20
उचितं हि सदा गन्तुं घोषयात्रां विशां पते
एवं च त्वां पिता राजन्समनुज्ञातुम् अर्हति
ucitaṃ hi sadā gantuṃ ghoṣayātrāṃ viśāṃ pate
evaṃ ca tvāṃ pitā rājansamanujñātum arhati
- 21
तथा कथयमानौ तौ घोषयात्राविनिश्चयम्
गान्धारराजः शकुनिः प्रत्युवाच हसन्न् इव
tathā kathayamānau tau ghoṣayātrāviniścayam
gāndhārarājaḥ śakuniḥ pratyuvāca hasann iva
- 22
उपायो ऽयं मया दृष्टो गमनाय निरामयः
अनुज्ञास्यति नो राजा चोदयिष्यति चाप्युत
upāyo 'yaṃ mayā dṛṣṭo gamanāya nirāmayaḥ
anujñāsyati no rājā codayiṣyati cāpyuta
- 23
घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप
घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः
ghoṣā dvaitavane sarve tvatpratīkṣā narādhipa
ghoṣayātrāpadeśena gamiṣyāmo na saṃśayaḥ
- 24
ततः प्रहसिताः सर्वे ते ऽन्योन्यस्य तलान्ददुः
तद् एव च विनिश्चित्य ददृशुः कुरुसत्तमम्
tataḥ prahasitāḥ sarve te 'nyonyasya talāndaduḥ
tad eva ca viniścitya dadṛśuḥ kurusattamam

