21 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
अथासीनेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत
कोटिकाश्यवचः श्रुत्वा शैब्यं सौवीरको ऽब्रवीत्
vaiśampāyana uvāca
athāsīneṣu sarveṣu teṣu rājasu bhārata
koṭikāśyavacaḥ śrutvā śaibyaṃ sauvīrako 'bravīt
- 2
यदा वाचं व्याहरन्त्याम् अस्यां मे रमते मनः
सीमन्तिनीनां मुख्यायां विनिवृत्तः कथं भवान्
yadā vācaṃ vyāharantyām asyāṃ me ramate manaḥ
sīmantinīnāṃ mukhyāyāṃ vinivṛttaḥ kathaṃ bhavān
- 3
एतां दृष्ट्वा स्त्रियो मे ऽन्या यथा शाखामृगस्त्रियः
प्रतिभान्ति महाबाहो सत्यम् एतद्ब्रवीमि ते
etāṃ dṛṣṭvā striyo me 'nyā yathā śākhāmṛgastriyaḥ
pratibhānti mahābāho satyam etadbravīmi te
- 4
दर्शनाद् एव हि मनस्तया मे ऽपहृतं भृशम्
तां समाचक्ष्व कल्याणीं यदि स्याच्छैब्य मानुषी
darśanād eva hi manastayā me 'pahṛtaṃ bhṛśam
tāṃ samācakṣva kalyāṇīṃ yadi syācchaibya mānuṣī
- 5
कोटिकाश्य उवाच
एषा वै द्रौपदी कृष्णा राजपुत्री यशस्विनी
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां महिषी संमता भृशम्
koṭikāśya uvāca
eṣā vai draupadī kṛṣṇā rājaputrī yaśasvinī
pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ mahiṣī saṃmatā bhṛśam
- 6
सर्वेषां चैव पार्थानां प्रिया बहुमता सती
तया समेत्य सौवीर सुवीरान्सुसुखी व्रज
sarveṣāṃ caiva pārthānāṃ priyā bahumatā satī
tayā sametya sauvīra suvīrānsusukhī vraja
- 7
वैशम्पायन उवाच
एवम् उक्तः प्रत्युवाच पश्यामो द्रौपदीम् इति
पतिः सौवीरसिन्धूनां दुष्टभावो जयद्रथः
vaiśampāyana uvāca
evam uktaḥ pratyuvāca paśyāmo draupadīm iti
patiḥ sauvīrasindhūnāṃ duṣṭabhāvo jayadrathaḥ
- 8
स प्रविश्याश्रमं शून्यं सिंहगोष्ठं वृको यथा
आत्मना सप्तमः कृष्णाम् इदं वचनम् अब्रवीत्
sa praviśyāśramaṃ śūnyaṃ siṃhagoṣṭhaṃ vṛko yathā
ātmanā saptamaḥ kṛṣṇām idaṃ vacanam abravīt
- 9
कुशलं ते वरारोहे भर्तारस्ते ऽप्यनामयाः
येषां कुशलकामासि ते ऽपि कच्चिद् अनामयाः
kuśalaṃ te varārohe bhartāraste 'pyanāmayāḥ
yeṣāṃ kuśalakāmāsi te 'pi kaccid anāmayāḥ
- 10
द्रौपद्युवाच
कौरव्यः कुशली राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
अहं च भ्रातरश्चास्य यांश्चान्यान्परिपृच्छसि
draupadyuvāca
kauravyaḥ kuśalī rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
ahaṃ ca bhrātaraścāsya yāṃścānyānparipṛcchasi
- 11
पाद्यं प्रतिगृहाणेदम् आसनं च नृपात्मज
मृगान्पञ्चाशतं चैव प्रातराशं ददानि ते
pādyaṃ pratigṛhāṇedam āsanaṃ ca nṛpātmaja
mṛgānpañcāśataṃ caiva prātarāśaṃ dadāni te
- 12
ऐणेयान्पृषतान्न्यङ्कून्हरिणाञ्शरभाञ्शशान्
ऋश्यान्रुरूञ्शम्बरांश्च गवयांश्च मृगान्बहून्
aiṇeyānpṛṣatānnyaṅkūnhariṇāñśarabhāñśaśān
ṛśyānrurūñśambarāṃśca gavayāṃśca mṛgānbahūn
- 13
वराहान्महिषांश्चैव याश्चान्या मृगजातयः
प्रदास्यति स्वयं तुभ्यं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
varāhānmahiṣāṃścaiva yāścānyā mṛgajātayaḥ
pradāsyati svayaṃ tubhyaṃ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
- 14
जयद्रथ उवाच
कुशलं प्रातराशस्य सर्वा मे ऽपचितिः कृता
एहि मे रथम् आरोह सुखम् आप्नुहि केवलम्
jayadratha uvāca
kuśalaṃ prātarāśasya sarvā me 'pacitiḥ kṛtā
ehi me ratham āroha sukham āpnuhi kevalam
- 15
गतश्रीकांश्च्युतान्राज्यात्कृपणान्गतचेतसः
अरण्यवासिनः पार्थान्नानुरोद्धुं त्वम् अर्हसि
gataśrīkāṃścyutānrājyātkṛpaṇāngatacetasaḥ
araṇyavāsinaḥ pārthānnānuroddhuṃ tvam arhasi
- 16
न वै प्राज्ञा गतश्रीकं भर्तारम् उपयुञ्जते
युञ्जानम् अनुयुञ्जीत न श्रियः संक्षये वसेत्
na vai prājñā gataśrīkaṃ bhartāram upayuñjate
yuñjānam anuyuñjīta na śriyaḥ saṃkṣaye vaset
- 17
श्रिया विहीना राज्याच्च विनष्टाः शाश्वतीः समाः
अलं ते पाण्डुपुत्राणां भक्त्या क्लेशम् उपासितुम्
śriyā vihīnā rājyācca vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ
alaṃ te pāṇḍuputrāṇāṃ bhaktyā kleśam upāsitum
- 18
भार्या मे भव सुश्रोणि त्यजैनान्सुखम् आप्नुहि
अखिलान्सिन्धुसौवीरान् अवाप्नुहि मया सह
bhāryā me bhava suśroṇi tyajainānsukham āpnuhi
akhilānsindhusauvīrān avāpnuhi mayā saha
- 19
वैशम्पायन उवाच
इत्युक्ता सिन्धुराजेन वाक्यं हृदयकम्पनम्
कृष्णा तस्माद् अपाक्रामद्देशात्सभ्रुकुटीमुखी
vaiśampāyana uvāca
ityuktā sindhurājena vākyaṃ hṛdayakampanam
kṛṣṇā tasmād apākrāmaddeśātsabhrukuṭīmukhī
- 20
अवमत्यास्य तद्वाक्यम् आक्षिप्य च सुमध्यमा
मैवम् इत्यब्रवीत्कृष्णा लज्जस्वेति च सैन्धवम्
avamatyāsya tadvākyam ākṣipya ca sumadhyamā
maivam ityabravītkṛṣṇā lajjasveti ca saindhavam
- 21
सा काङ्क्षमाणा भर्तॄणाम् उपयानम् अनिन्दिता
विलोभयामास परं वाक्यैर्वाक्यानि युञ्जती
sā kāṅkṣamāṇā bhartṝṇām upayānam aninditā
vilobhayāmāsa paraṃ vākyairvākyāni yuñjatī

