27 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
ततो गर्भः समभवत्पृथायाः पृथिवीपते
शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिर् इवाम्बरे
vaiśampāyana uvāca
tato garbhaḥ samabhavatpṛthāyāḥ pṛthivīpate
śukle daśottare pakṣe tārāpatir ivāmbare
- 2
सा बान्धवभयाद्बाला तं गर्भं विनिगूहती
धारयामास सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः
sā bāndhavabhayādbālā taṃ garbhaṃ vinigūhatī
dhārayāmāsa suśroṇī na caināṃ bubudhe janaḥ
- 3
न हि तां वेद नार्यन्या काचिद्धात्रेयिकाम् ऋते
कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे
na hi tāṃ veda nāryanyā kāciddhātreyikām ṛte
kanyāpuragatāṃ bālāṃ nipuṇāṃ parirakṣaṇe
- 4
ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी
कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादाद् अमरप्रभम्
tataḥ kālena sā garbhaṃ suṣuve varavarṇinī
kanyaiva tasya devasya prasādād amaraprabham
- 5
तथैव बद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम्
हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा
tathaiva baddhakavacaṃ kanakojjvalakuṇḍalam
haryakṣaṃ vṛṣabhaskandhaṃ yathāsya pitaraṃ tathā
- 6
जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी
मञ्जूषायाम् अवदधे स्वास्तीर्णायां समन्ततः
jātamātraṃ ca taṃ garbhaṃ dhātryā saṃmantrya bhāminī
mañjūṣāyām avadadhe svāstīrṇāyāṃ samantataḥ
- 7
मधूच्छिष्टस्थितायां सा सुखायां रुदती तथा
श्लक्ष्णायां सुपिधानायाम् अश्वनद्याम् अवासृजत्
madhūcchiṣṭasthitāyāṃ sā sukhāyāṃ rudatī tathā
ślakṣṇāyāṃ supidhānāyām aśvanadyām avāsṛjat
- 8
जानती चाप्यकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम्
पुत्रस्नेहेन राजेन्द्र करुणं पर्यदेवयत्
jānatī cāpyakartavyaṃ kanyāyā garbhadhāraṇam
putrasnehena rājendra karuṇaṃ paryadevayat
- 9
समुत्सृजन्ती मञ्जूषाम् अश्वनद्यास्तदा जले
उवाच रुदती कुन्ती यानि वाक्यानि तच्छृणु
samutsṛjantī mañjūṣām aśvanadyāstadā jale
uvāca rudatī kuntī yāni vākyāni tacchṛṇu
- 10
स्वस्ति ते ऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश्च पुत्रक
दिव्येभ्यश्चैव भूतेभ्यस्तथा तोयचराश्च ये
svasti te 'stvāntarikṣebhyaḥ pārthivebhyaśca putraka
divyebhyaścaiva bhūtebhyastathā toyacarāśca ye
- 11
शिवास्ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः
आगमाश्च तथा पुत्र भवन्त्वद्रोहचेतसः
śivāste santu panthāno mā ca te paripanthinaḥ
āgamāśca tathā putra bhavantvadrohacetasaḥ
- 12
पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः
अन्तरिक्षे ऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस्तथा
pātu tvāṃ varuṇo rājā salile salileśvaraḥ
antarikṣe 'ntarikṣasthaḥ pavanaḥ sarvagastathā
- 13
पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस्तपतां वरः
येन दत्तो ऽसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल
pitā tvāṃ pātu sarvatra tapanastapatāṃ varaḥ
yena datto 'si me putra divyena vidhinā kila
- 14
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः
मरुतश्च सहेन्द्रेण दिशश्च सदिगीश्वराः
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve ca devatāḥ
marutaśca sahendreṇa diśaśca sadigīśvarāḥ
- 15
रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च
वेत्स्यामि त्वां विदेशे ऽपि कवचेनोपसूचितम्
rakṣantu tvāṃ surāḥ sarve sameṣu viṣameṣu ca
vetsyāmi tvāṃ videśe 'pi kavacenopasūcitam
- 16
धन्यस्ते पुत्र जनको देवो भानुर्विभावसुः
यस्त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम्
dhanyaste putra janako devo bhānurvibhāvasuḥ
yastvāṃ drakṣyati divyena cakṣuṣā vāhinīgatam
- 17
धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति
यस्यास्त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज
dhanyā sā pramadā yā tvāṃ putratve kalpayiṣyati
yasyāstvaṃ tṛṣitaḥ putra stanaṃ pāsyasi devaja
- 18
को नु स्वप्नस्तया दृष्टो या त्वाम् आदित्यवर्चसम्
दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकुण्डलभूषितम्
ko nu svapnastayā dṛṣṭo yā tvām ādityavarcasam
divyavarmasamāyuktaṃ divyakuṇḍalabhūṣitam
- 19
पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रतलोज्ज्वलम्
सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति
padmāyataviśālākṣaṃ padmatāmratalojjvalam
sulalāṭaṃ sukeśāntaṃ putratve kalpayiṣyati
- 20
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम्
अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम्
dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ bhūmau saṃsarpamāṇakam
avyaktakalavākyāni vadantaṃ reṇuguṇṭhitam
- 21
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर्यौवनगे मुखे
हिमवद्वनसम्भूतं सिंहं केसरिणं यथा
dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ punaryauvanage mukhe
himavadvanasambhūtaṃ siṃhaṃ kesariṇaṃ yathā
- 22
एवं बहुविधं राजन्विलप्य करुणं पृथा
अवासृजत मञ्जूषाम् अश्वनद्यास्तदा जले
evaṃ bahuvidhaṃ rājanvilapya karuṇaṃ pṛthā
avāsṛjata mañjūṣām aśvanadyāstadā jale
- 23
रुदती पुत्रशोकार्ता निशीथे कमलेक्षणा
धात्र्या सह पृथा राजन्पुत्रदर्शनलालसा
rudatī putraśokārtā niśīthe kamalekṣaṇā
dhātryā saha pṛthā rājanputradarśanalālasā
- 24
विसर्जयित्वा मञ्जूषां सम्बोधनभयात्पितुः
विवेश राजभवनं पुनः शोकातुरा ततः
visarjayitvā mañjūṣāṃ sambodhanabhayātpituḥ
viveśa rājabhavanaṃ punaḥ śokāturā tataḥ
- 25
मञ्जूषा त्वश्वनद्याः सा ययौ चर्मण्वतीं नदीम्
चर्मण्वत्याश्च यमुनां ततो गङ्गां जगाम ह
mañjūṣā tvaśvanadyāḥ sā yayau carmaṇvatīṃ nadīm
carmaṇvatyāśca yamunāṃ tato gaṅgāṃ jagāma ha
- 26
गङ्गायाः सूतविषयं चम्पाम् अभ्याययौ पुरीम्
स मञ्जूषागतो गर्भस्तरंगैर् उह्यमानकः
gaṅgāyāḥ sūtaviṣayaṃ campām abhyāyayau purīm
sa mañjūṣāgato garbhastaraṃgair uhyamānakaḥ
- 27
अमृताद् उत्थितं दिव्यं तत्तु वर्म सकुण्डलम्
धारयामास तं गर्भं दैवं च विधिनिर्मितम्
amṛtād utthitaṃ divyaṃ tattu varma sakuṇḍalam
dhārayāmāsa taṃ garbhaṃ daivaṃ ca vidhinirmitam

