82 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचम् आस्थिताः
षड्रात्रम् अवसन्वीरा धनंजयदिदृक्षया
तस्मिन्विहरमाणाश्च रममाणाश्च पाण्डवाः
vaiśampāyana uvāca
tatra te puruṣavyāghrāḥ paramaṃ śaucam āsthitāḥ
ṣaḍrātram avasanvīrā dhanaṃjayadidṛkṣayā
tasminviharamāṇāśca ramamāṇāśca pāṇḍavāḥ
- 2
मनोज्ञे काननवरे सर्वभूतमनोरमे
पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः
manojñe kānanavare sarvabhūtamanorame
pādapaiḥ puṣpavikacaiḥ phalabhārāvanāmitaiḥ
- 3
शोभितं सर्वतोरम्यैः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः
स्निग्धपत्त्रैर् अविरलैः शीतच्छायैर्मनोरमैः
śobhitaṃ sarvatoramyaiḥ puṃskokilakulākulaiḥ
snigdhapattrair aviralaiḥ śītacchāyairmanoramaiḥ
- 4
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च
कमलैः सोत्पलैस्तत्र भ्राजमानानि सर्वशः
पश्यन्तश्चारुरूपाणि रेमिरे तत्र पाण्डवाः
sarāṃsi ca vicitrāṇi prasannasalilāni ca
kamalaiḥ sotpalaistatra bhrājamānāni sarvaśaḥ
paśyantaścārurūpāṇi remire tatra pāṇḍavāḥ
- 5
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः
ह्लादयन्पाण्डवान्सर्वान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान्
puṇyagandhaḥ sukhasparśo vavau tatra samīraṇaḥ
hlādayanpāṇḍavānsarvānsakṛṣṇānsadvijarṣabhān
- 6
ततः पूर्वोत्तरो वायुः पवमानो यदृच्छया
सहस्रपत्त्रम् अर्काभं दिव्यं पद्मम् उदावहत्
tataḥ pūrvottaro vāyuḥ pavamāno yadṛcchayā
sahasrapattram arkābhaṃ divyaṃ padmam udāvahat
- 7
तद् अपश्यत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम्
अनिलेनाहृतं भूमौ पतितं जलजं शुचि
tad apaśyata pāñcālī divyagandhaṃ manoramam
anilenāhṛtaṃ bhūmau patitaṃ jalajaṃ śuci
- 8
तच्छुभा शुभम् आसाद्य सौगन्धिकम् अनुत्तमम्
अतीव मुदिता राजन्भीमसेनम् अथाब्रवीत्
tacchubhā śubham āsādya saugandhikam anuttamam
atīva muditā rājanbhīmasenam athābravīt
- 9
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पम् अनुत्तमम्
गन्धसंस्थानसम्पन्नं मनसो मम नन्दनम्
paśya divyaṃ suruciraṃ bhīma puṣpam anuttamam
gandhasaṃsthānasampannaṃ manaso mama nandanam
- 10
एतत्तु धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतप
हरेर् इदं मे कामाय काम्यके पुनर् आश्रमे
etattu dharmarājāya pradāsyāmi paraṃtapa
harer idaṃ me kāmāya kāmyake punar āśrame
- 11
यदि ते ऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्युपाहर
तान्यहं नेतुम् इच्छामि काम्यकं पुनर् आश्रमम्
yadi te 'haṃ priyā pārtha bahūnīmānyupāhara
tānyahaṃ netum icchāmi kāmyakaṃ punar āśramam
- 12
एवम् उक्त्वा तु पाञ्चाली भीमसेनम् अनिन्दिता
जगाम धर्मराजाय पुष्पम् आदाय तत्तदा
evam uktvā tu pāñcālī bhīmasenam aninditā
jagāma dharmarājāya puṣpam ādāya tattadā
- 13
अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः
प्रियायाः प्रियकामः स भीमो भीमपराक्रमः
abhiprāyaṃ tu vijñāya mahiṣyāḥ puruṣarṣabhaḥ
priyāyāḥ priyakāmaḥ sa bhīmo bhīmaparākramaḥ
- 14
वातं तम् एवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पम् आगतम्
आजिहीर्षुर्जगामाशु स पुष्पाण्यपराण्यपि
vātaṃ tam evābhimukho yatastatpuṣpam āgatam
ājihīrṣurjagāmāśu sa puṣpāṇyaparāṇyapi
- 15
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान्
मृगराड् इव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः
rukmapṛṣṭhaṃ dhanurgṛhya śarāṃścāśīviṣopamān
mṛgarāḍ iva saṃkruddhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ
- 16
द्रौपद्याः प्रियम् अन्विच्छन्स्वबाहुबलम् आश्रितः
व्यपेतभयसम्मोहः शैलम् अभ्यपतद्बली
draupadyāḥ priyam anvicchansvabāhubalam āśritaḥ
vyapetabhayasammohaḥ śailam abhyapatadbalī
- 17
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम्
गिरिं चचारारिहरः किंनराचरितं शुभम्
sa taṃ drumalatāgulmacchannaṃ nīlaśilātalam
giriṃ cacārāriharaḥ kiṃnarācaritaṃ śubham
- 18
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः
सर्वभूषणसम्पूर्णं भूमेर्भुजम् इवोच्छ्रितम्
nānāvarṇadharaiścitraṃ dhātudrumamṛgāṇḍajaiḥ
sarvabhūṣaṇasampūrṇaṃ bhūmerbhujam ivocchritam
- 19
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु
सक्तचक्षुर् अभिप्रायं हृदयेनानुचिन्तयन्
sarvarturamaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣu
saktacakṣur abhiprāyaṃ hṛdayenānucintayan
- 20
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाभिरुतेषु च
बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः
puṃskokilaninādeṣu ṣaṭpadābhiruteṣu ca
baddhaśrotramanaścakṣurjagāmāmitavikramaḥ
- 21
जिघ्रमाणो महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम्
गन्धम् उद्दामम् उद्दामो वने मत्त इव द्विपः
jighramāṇo mahātejāḥ sarvartukusumodbhavam
gandham uddāmam uddāmo vane matta iva dvipaḥ
- 22
ह्रियमाणश्रमः पित्रा सम्प्रहृष्टतनूरुहः
पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना
hriyamāṇaśramaḥ pitrā samprahṛṣṭatanūruhaḥ
pituḥ saṃsparśaśītena gandhamādanavāyunā
- 23
स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम्
विलोडयामास तदा पुष्पहेतोर् अरिंदमः
sa yakṣagandharvasurabrahmarṣigaṇasevitam
viloḍayāmāsa tadā puṣpahetor ariṃdamaḥ
- 24
विषमच्छेदरचितैर् अनुलिप्तम् इवाङ्गुलैः
विमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः
viṣamacchedaracitair anuliptam ivāṅgulaiḥ
vimalairdhātuvicchedaiḥ kāñcanāñjanarājataiḥ
- 25
सपक्षम् इव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैः
मुक्ताहारैर् इव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः
sapakṣam iva nṛtyantaṃ pārśvalagnaiḥ payodharaiḥ
muktāhārair iva citaṃ cyutaiḥ prasravaṇodakaiḥ
- 26
अभिरामनदीकुञ्जनिर्झरोदरकन्दरम्
अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तबहुबर्हिणम्
abhirāmanadīkuñjanirjharodarakandaram
apsaronūpuraravaiḥ pranṛttabahubarhiṇam
- 27
दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम्
स्रस्तांशुकम् इवाक्षोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः
digvāraṇaviṣāṇāgrairghṛṣṭopalaśilātalam
srastāṃśukam ivākṣobhyairnimnagāniḥsṛtairjalaiḥ
- 28
सशष्पकवलैः स्वस्थैर् अदूरपरिवर्तिभिः
भयस्याज्ञैश्च हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः
saśaṣpakavalaiḥ svasthair adūraparivartibhiḥ
bhayasyājñaiśca hariṇaiḥ kautūhalanirīkṣitaḥ
- 29
चालयन्न् ऊरुवेगेन लताजालान्यनेकशः
आक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान्वायुसुतो ययौ
cālayann ūruvegena latājālānyanekaśaḥ
ākrīḍamānaḥ kaunteyaḥ śrīmānvāyusuto yayau
- 30
प्रियामनोरथं कर्तुम् उद्यतश्चारुलोचनः
प्रांशुः कनकतालाभः सिंहसंहननो युवा
priyāmanorathaṃ kartum udyataścārulocanaḥ
prāṃśuḥ kanakatālābhaḥ siṃhasaṃhanano yuvā

