19 shlokas
- 1
सोमक उवाच
ब्रह्मन्यद्यद्यथा कार्यं तत्तत्कुरु तथा तथा
पुत्रकामतया सर्वं करिष्यामि वचस्तव
somaka uvāca
brahmanyadyadyathā kāryaṃ tattatkuru tathā tathā
putrakāmatayā sarvaṃ kariṣyāmi vacastava
- 2
लोमश उवाच
ततः स याजयामास सोमकं तेन जन्तुना
मातरस्तु बलात्पुत्रम् अपाकर्षुः कृपान्विताः
lomaśa uvāca
tataḥ sa yājayāmāsa somakaṃ tena jantunā
mātarastu balātputram apākarṣuḥ kṛpānvitāḥ
- 3
हा हताः स्मेति वाशन्त्यस्तीव्रशोकसमन्विताः
तं मातरः प्रत्यकर्षन्गृहीत्वा दक्षिणे करे
सव्ये पाणौ गृहीत्वा तु याजको ऽपि स्म कर्षति
hā hatāḥ smeti vāśantyastīvraśokasamanvitāḥ
taṃ mātaraḥ pratyakarṣangṛhītvā dakṣiṇe kare
savye pāṇau gṛhītvā tu yājako 'pi sma karṣati
- 4
कुररीणाम् इवार्तानाम् अपाकृष्य तु तं सुतम्
विशस्य चैनं विधिना वपाम् अस्य जुहाव सः
kurarīṇām ivārtānām apākṛṣya tu taṃ sutam
viśasya cainaṃ vidhinā vapām asya juhāva saḥ
- 5
वपायां हूयमानायां गन्धम् आघ्राय मातरः
आर्ता निपेतुः सहसा पृथिव्यां कुरुनन्दन
सर्वाश्च गर्भान् अलभंस्ततस्ताः पार्थिवाङ्गनाः
vapāyāṃ hūyamānāyāṃ gandham āghrāya mātaraḥ
ārtā nipetuḥ sahasā pṛthivyāṃ kurunandana
sarvāśca garbhān alabhaṃstatastāḥ pārthivāṅganāḥ
- 6
ततो दशसु मासेषु सोमकस्य विशां पते
जज्ञे पुत्रशतं पूर्णं तासु सर्वासु भारत
tato daśasu māseṣu somakasya viśāṃ pate
jajñe putraśataṃ pūrṇaṃ tāsu sarvāsu bhārata
- 7
जन्तुर्ज्येष्ठः समभवज्जनित्र्याम् एव भारत
स तासाम् इष्ट एवासीन्न तथान्ये निजाः सुताः
janturjyeṣṭhaḥ samabhavajjanitryām eva bhārata
sa tāsām iṣṭa evāsīnna tathānye nijāḥ sutāḥ
- 8
तच्च लक्षणम् अस्यासीत्सौवर्णं पार्श्व उत्तरे
तस्मिन्पुत्रशते चाग्र्यः स बभूव गुणैर्युतः
tacca lakṣaṇam asyāsītsauvarṇaṃ pārśva uttare
tasminputraśate cāgryaḥ sa babhūva guṇairyutaḥ
- 9
ततः स लोकम् अगमत्सोमकस्य गुरुः परम्
अथ काले व्यतीते तु सोमको ऽप्य् अगमत्परम्
tataḥ sa lokam agamatsomakasya guruḥ param
atha kāle vyatīte tu somako 'py agamatparam
- 10
अथ तं नरके घोरे पच्यमानं ददर्श सः
तम् अपृच्छत्किमर्थं त्वं नरके पच्यसे द्विज
atha taṃ narake ghore pacyamānaṃ dadarśa saḥ
tam apṛcchatkimarthaṃ tvaṃ narake pacyase dvija
- 11
तम् अब्रवीद्गुरुः सो ऽथ पच्यमानो ऽग्निना भृशम्
त्वं मया याजितो राजंस्तस्येदं कर्मणः फलम्
tam abravīdguruḥ so 'tha pacyamāno 'gninā bhṛśam
tvaṃ mayā yājito rājaṃstasyedaṃ karmaṇaḥ phalam
- 12
एतच्छ्रुत्वा स राजर्षिर्धर्मराजानम् अब्रवीत्
अहम् अत्र प्रवेक्ष्यामि मुच्यतां मम याजकः
मत्कृते हि महाभागः पच्यते नरकाग्निना
etacchrutvā sa rājarṣirdharmarājānam abravīt
aham atra pravekṣyāmi mucyatāṃ mama yājakaḥ
matkṛte hi mahābhāgaḥ pacyate narakāgninā
- 13
धर्म उवाच
नान्यः कर्तुः फलं राजन्न् उपभुङ्क्ते कदाचन
इमानि तव दृश्यन्ते फलानि ददतां वर
dharma uvāca
nānyaḥ kartuḥ phalaṃ rājann upabhuṅkte kadācana
imāni tava dṛśyante phalāni dadatāṃ vara
- 14
सोमक उवाच
पुण्यान्न कामये लोकान् ऋते ऽहं ब्रह्मवादिनम्
इच्छाम्यहम् अनेनैव सह वस्तुं सुरालये
somaka uvāca
puṇyānna kāmaye lokān ṛte 'haṃ brahmavādinam
icchāmyaham anenaiva saha vastuṃ surālaye
- 15
नरके वा धर्मराज कर्मणास्य समो ह्यहम्
पुण्यापुण्यफलं देव समम् अस्त्वावयोर् इदम्
narake vā dharmarāja karmaṇāsya samo hyaham
puṇyāpuṇyaphalaṃ deva samam astvāvayor idam
- 16
धर्म उवाच
यद्येवम् ईप्सितं राजन्भुङ्क्ष्वास्य सहितः फलम्
तुल्यकालं सहानेन पश्चात्प्राप्स्यसि सद्गतिम्
dharma uvāca
yadyevam īpsitaṃ rājanbhuṅkṣvāsya sahitaḥ phalam
tulyakālaṃ sahānena paścātprāpsyasi sadgatim
- 17
लोमश उवाच
स चकार तथा सर्वं राजा राजीवलोचनः
पुनश्च लेभे लोकान्स्वान्कर्मणा निर्जिताञ्शुभान्
सह तेनैव विप्रेण गुरुणा स गुरुप्रियः
lomaśa uvāca
sa cakāra tathā sarvaṃ rājā rājīvalocanaḥ
punaśca lebhe lokānsvānkarmaṇā nirjitāñśubhān
saha tenaiva vipreṇa guruṇā sa gurupriyaḥ
- 18
एष तस्याश्रमः पुण्यो य एषो ऽग्रे विराजते
क्षान्त उष्यात्र षड्रात्रं प्राप्नोति सुगतिं नरः
eṣa tasyāśramaḥ puṇyo ya eṣo 'gre virājate
kṣānta uṣyātra ṣaḍrātraṃ prāpnoti sugatiṃ naraḥ
- 19
एतस्मिन्न् अपि राजेन्द्र वत्स्यामो विगतज्वराः
षड्रात्रं नियतात्मानः सज्जीभव कुरूद्वह
etasminn api rājendra vatsyāmo vigatajvarāḥ
ṣaḍrātraṃ niyatātmānaḥ sajjībhava kurūdvaha

