38 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
गतेषु लोकपालेषु पार्थः शत्रुनिबर्हणः
चिन्तयामास राजेन्द्र देवराजरथागमम्
vaiśampāyana uvāca
gateṣu lokapāleṣu pārthaḥ śatrunibarhaṇaḥ
cintayāmāsa rājendra devarājarathāgamam
- 2
ततश्चिन्तयमानस्य गुडाकेशस्य धीमतः
रथो मातलिसंयुक्त आजगाम महाप्रभः
tataścintayamānasya guḍākeśasya dhīmataḥ
ratho mātalisaṃyukta ājagāma mahāprabhaḥ
- 3
नभो वितिमिरं कुर्वञ्जलदान्पाटयन्न् इव
दिशः सम्पूरयन्नादैर्महामेघरवोपमैः
nabho vitimiraṃ kurvañjaladānpāṭayann iva
diśaḥ sampūrayannādairmahāmegharavopamaiḥ
- 4
असयः शक्तयो भीमा गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः
दिव्यप्रभावाः प्रासाश्च विद्युतश्च महाप्रभाः
asayaḥ śaktayo bhīmā gadāścograpradarśanāḥ
divyaprabhāvāḥ prāsāśca vidyutaśca mahāprabhāḥ
- 5
तथैवाशनयस्तत्र चक्रयुक्ता हुडा गुडाः
वायुस्फोटाः सनिर्घाता बर्हिमेघनिभस्वनाः
tathaivāśanayastatra cakrayuktā huḍā guḍāḥ
vāyusphoṭāḥ sanirghātā barhimeghanibhasvanāḥ
- 6
तत्र नागा महाकाया ज्वलितास्याः सुदारुणाः
सिताभ्रकूटप्रतिमाः संहताश्च यथोपलाः
tatra nāgā mahākāyā jvalitāsyāḥ sudāruṇāḥ
sitābhrakūṭapratimāḥ saṃhatāśca yathopalāḥ
- 7
दश वाजिसहस्राणि हरीणां वातरंहसाम्
वहन्ति यं नेत्रमुषं दिव्यं मायामयं रथम्
daśa vājisahasrāṇi harīṇāṃ vātaraṃhasām
vahanti yaṃ netramuṣaṃ divyaṃ māyāmayaṃ ratham
- 8
तत्रापश्यन्महानीलं वैजयन्तं महाप्रभम्
ध्वजम् इन्दीवरश्यामं वंशं कनकभूषणम्
tatrāpaśyanmahānīlaṃ vaijayantaṃ mahāprabham
dhvajam indīvaraśyāmaṃ vaṃśaṃ kanakabhūṣaṇam
- 9
तस्मिन्रथे स्थितं सूतं तप्तहेमविभूषितम्
दृष्ट्वा पार्थो महाबाहुर्देवम् एवान्वतर्कयत्
tasminrathe sthitaṃ sūtaṃ taptahemavibhūṣitam
dṛṣṭvā pārtho mahābāhurdevam evānvatarkayat
- 10
तथा तर्कयतस्तस्य फल्गुनस्याथ मातलिः
संनतः प्रश्रितो भूत्वा वाक्यम् अर्जुनम् अब्रवीत्
tathā tarkayatastasya phalgunasyātha mātaliḥ
saṃnataḥ praśrito bhūtvā vākyam arjunam abravīt
- 11
भो भो शक्रात्मज श्रीमाञ्शक्रस्त्वां द्रष्टुम् इच्छति
आरोहतु भवाञ्शीघ्रं रथम् इन्द्रस्य संमतम्
bho bho śakrātmaja śrīmāñśakrastvāṃ draṣṭum icchati
ārohatu bhavāñśīghraṃ ratham indrasya saṃmatam
- 12
आह माम् अमरश्रेष्ठः पिता तव शतक्रतुः
कुन्तीसुतम् इह प्राप्तं पश्यन्तु त्रिदशालयाः
āha mām amaraśreṣṭhaḥ pitā tava śatakratuḥ
kuntīsutam iha prāptaṃ paśyantu tridaśālayāḥ
- 13
एष शक्रः परिवृतो देवैर् ऋषिगणैस्तथा
गन्धर्वैर् अप्सरोभिश्च त्वां दिदृक्षुः प्रतीक्षते
eṣa śakraḥ parivṛto devair ṛṣigaṇaistathā
gandharvair apsarobhiśca tvāṃ didṛkṣuḥ pratīkṣate
- 14
अस्माल्लोकाद्देवलोकं पाकशासनशासनात्
आरोह त्वं मया सार्धं लब्धास्त्रः पुनर् एष्यसि
asmāllokāddevalokaṃ pākaśāsanaśāsanāt
āroha tvaṃ mayā sārdhaṃ labdhāstraḥ punar eṣyasi
- 15
अर्जुन उवाच
मातले गच्छ शीघ्रं त्वम् आरोहस्व रथोत्तमम्
राजसूयाश्वमेधानां शतैर् अपि सुदुर्लभम्
arjuna uvāca
mātale gaccha śīghraṃ tvam ārohasva rathottamam
rājasūyāśvamedhānāṃ śatair api sudurlabham
- 16
पार्थिवैः सुमहाभागैर्यज्वभिर्भूरिदक्षिणैः
दैवतैर्वा समारोढुं दानवैर्वा रथोत्तमम्
pārthivaiḥ sumahābhāgairyajvabhirbhūridakṣiṇaiḥ
daivatairvā samāroḍhuṃ dānavairvā rathottamam
- 17
नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः
द्रष्टुं वाप्यथवा स्प्रष्टुम् आरोढुं कुत एव तु
nātaptatapasā śakya eṣa divyo mahārathaḥ
draṣṭuṃ vāpyathavā spraṣṭum āroḍhuṃ kuta eva tu
- 18
त्वयि प्रतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि
पश्चाद् अहम् अथारोक्ष्ये सुकृती सत्पथं यथा
tvayi pratiṣṭhite sādho rathasthe sthiravājini
paścād aham athārokṣye sukṛtī satpathaṃ yathā
- 19
वैशम्पायन उवाच
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मातलिः शक्रसारथिः
आरुरोह रथं शीघ्रं हयान्येमे च रश्मिभिः
vaiśampāyana uvāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā mātaliḥ śakrasārathiḥ
āruroha rathaṃ śīghraṃ hayānyeme ca raśmibhiḥ
- 20
ततो ऽर्जुनो हृष्टमना गङ्गायाम् आप्लुतः शुचिः
जजाप जप्यं कौन्तेयो विधिवत्कुरुनन्दनः
tato 'rjuno hṛṣṭamanā gaṅgāyām āplutaḥ śuciḥ
jajāpa japyaṃ kaunteyo vidhivatkurunandanaḥ
- 21
ततः पितॄन्यथान्यायं तर्पयित्वा यथाविधि
मन्दरं शैलराजं तम् आप्रष्टुम् उपचक्रमे
tataḥ pitṝnyathānyāyaṃ tarpayitvā yathāvidhi
mandaraṃ śailarājaṃ tam āpraṣṭum upacakrame
- 22
साधूनां धर्मशीलानां मुनीनां पुण्यकर्मणाम्
त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम्
sādhūnāṃ dharmaśīlānāṃ munīnāṃ puṇyakarmaṇām
tvaṃ sadā saṃśrayaḥ śaila svargamārgābhikāṅkṣiṇām
- 23
त्वत्प्रसादात्सदा शैल ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः
स्वर्गं प्राप्ताश्चरन्ति स्म देवैः सह गतव्यथाः
tvatprasādātsadā śaila brāhmaṇāḥ kṣatriyā viśaḥ
svargaṃ prāptāścaranti sma devaiḥ saha gatavyathāḥ
- 24
अद्रिराज महाशैल मुनिसंश्रय तीर्थवन्
गच्छाम्य् आमन्त्रयामि त्वां सुखम् अस्म्युषितस्त्वयि
adrirāja mahāśaila munisaṃśraya tīrthavan
gacchāmy āmantrayāmi tvāṃ sukham asmyuṣitastvayi
- 25
तव सानूनि कुञ्जाश्च नद्यः प्रस्रवणानि च
तीर्थानि च सुपुण्यानि मया दृष्टान्यनेकशः
tava sānūni kuñjāśca nadyaḥ prasravaṇāni ca
tīrthāni ca supuṇyāni mayā dṛṣṭānyanekaśaḥ
- 26
एवम् उक्त्वार्जुनः शैलम् आमन्त्र्य परवीरहा
आरुरोह रथं दिव्यं द्योतयन्न् इव भास्करः
evam uktvārjunaḥ śailam āmantrya paravīrahā
āruroha rathaṃ divyaṃ dyotayann iva bhāskaraḥ
- 27
स तेनादित्यरूपेण दिव्येनाद्भुतकर्मणा
ऊर्ध्वम् आचक्रमे धीमान्प्रहृष्टः कुरुनन्दनः
sa tenādityarūpeṇa divyenādbhutakarmaṇā
ūrdhvam ācakrame dhīmānprahṛṣṭaḥ kurunandanaḥ
- 28
सो ऽदर्शनपथं यात्वा मर्त्यानां भूमिचारिणाम्
ददर्शाद्भुतरूपाणि विमानानि सहस्रशः
so 'darśanapathaṃ yātvā martyānāṃ bhūmicāriṇām
dadarśādbhutarūpāṇi vimānāni sahasraśaḥ
- 29
न तत्र सूर्यः सोमो वा द्योतते न च पावकः
स्वयैव प्रभया तत्र द्योतन्ते पुण्यलब्धया
na tatra sūryaḥ somo vā dyotate na ca pāvakaḥ
svayaiva prabhayā tatra dyotante puṇyalabdhayā
- 30
तारारूपाणि यानीह दृश्यन्ते द्युतिमन्ति वै
दीपवद्विप्रकृष्टत्वाद् अणूनि सुमहान्त्यपि
tārārūpāṇi yānīha dṛśyante dyutimanti vai
dīpavadviprakṛṣṭatvād aṇūni sumahāntyapi

