17 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
एवं हृतायां कृष्णायां प्राप्य क्लेशम् अनुत्तमम्
प्रतिलभ्य ततः कृष्णां किम् अकुर्वत पाण्डवाः
janamejaya uvāca
evaṃ hṛtāyāṃ kṛṣṇāyāṃ prāpya kleśam anuttamam
pratilabhya tataḥ kṛṣṇāṃ kim akurvata pāṇḍavāḥ
- 2
वैशम्पायन उवाच
एवं हृतायां कृष्णायां प्राप्य क्लेशम् अनुत्तमम्
विहाय काम्यकं राजा सह भ्रातृभिर् अच्युतः
vaiśampāyana uvāca
evaṃ hṛtāyāṃ kṛṣṇāyāṃ prāpya kleśam anuttamam
vihāya kāmyakaṃ rājā saha bhrātṛbhir acyutaḥ
- 3
पुनर्द्वैतवनं रम्यम् आजगाम युधिष्ठिरः
स्वादुमूलफलं रम्यं मार्कण्डेयाश्रमं प्रति
punardvaitavanaṃ ramyam ājagāma yudhiṣṭhiraḥ
svādumūlaphalaṃ ramyaṃ mārkaṇḍeyāśramaṃ prati
- 4
अनुगुप्तफलाहाराः सर्व एव मिताशनाः
न्यवसन्पाण्डवास्तत्र कृष्णया सह भारत
anuguptaphalāhārāḥ sarva eva mitāśanāḥ
nyavasanpāṇḍavāstatra kṛṣṇayā saha bhārata
- 5
वसन्द्वैतवने राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
भीमसेनो ऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
vasandvaitavane rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
bhīmaseno 'rjunaścaiva mādrīputrau ca pāṇḍavau
- 6
ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ता धर्मात्मानो यतव्रताः
क्लेशम् आर्छन्त विपुलं सुखोदर्कं परंतपाः
brāhmaṇārthe parākrāntā dharmātmāno yatavratāḥ
kleśam ārchanta vipulaṃ sukhodarkaṃ paraṃtapāḥ
- 7
अजातशत्रुम् आसीनं भ्रातृभिः सहितं वने
आगम्य ब्राह्मणस्तूर्णं संतप्त इदम् अब्रवीत्
ajātaśatrum āsīnaṃ bhrātṛbhiḥ sahitaṃ vane
āgamya brāhmaṇastūrṇaṃ saṃtapta idam abravīt
- 8
अरणीसहितं मह्यं समासक्तं वनस्पतौ
मृगस्य घर्षमाणस्य विषाणे समसज्जत
araṇīsahitaṃ mahyaṃ samāsaktaṃ vanaspatau
mṛgasya gharṣamāṇasya viṣāṇe samasajjata
- 9
तद् आदाय गतो राजंस्त्वरमाणो महामृगः
आश्रमात्त्वरितः शीघ्रं प्लवमानो महाजवः
tad ādāya gato rājaṃstvaramāṇo mahāmṛgaḥ
āśramāttvaritaḥ śīghraṃ plavamāno mahājavaḥ
- 10
तस्य गत्वा पदं शीघ्रम् आसाद्य च महामृगम्
अग्निहोत्रं न लुप्येत तदानयत पाण्डवाः
tasya gatvā padaṃ śīghram āsādya ca mahāmṛgam
agnihotraṃ na lupyeta tadānayata pāṇḍavāḥ
- 11
ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा संतप्तो ऽथ युधिष्ठिरः
धनुर् आदाय कौन्तेयः प्राद्रवद्भ्रातृभिः सह
brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā saṃtapto 'tha yudhiṣṭhiraḥ
dhanur ādāya kaunteyaḥ prādravadbhrātṛbhiḥ saha
- 12
संनद्धा धन्विनः सर्वे प्राद्रवन्नरपुंगवाः
ब्राह्मणार्थे यतन्तस्ते शीघ्रम् अन्वगमन्मृगम्
saṃnaddhā dhanvinaḥ sarve prādravannarapuṃgavāḥ
brāhmaṇārthe yatantaste śīghram anvagamanmṛgam
- 13
कर्णिनालीकनाराचान् उत्सृजन्तो महारथाः
नाविध्यन्पाण्डवास्तत्र पश्यन्तो मृगम् अन्तिकात्
karṇinālīkanārācān utsṛjanto mahārathāḥ
nāvidhyanpāṇḍavāstatra paśyanto mṛgam antikāt
- 14
तेषां प्रयतमानानां नादृश्यत महामृगः
अपश्यन्तो मृगं श्रान्ता दुःखं प्राप्ता मनस्विनः
teṣāṃ prayatamānānāṃ nādṛśyata mahāmṛgaḥ
apaśyanto mṛgaṃ śrāntā duḥkhaṃ prāptā manasvinaḥ
- 15
शीतलच्छायम् आसाद्य न्यग्रोधं गहने वने
क्षुत्पिपासापरीताङ्गाः पाण्डवाः समुपाविशन्
śītalacchāyam āsādya nyagrodhaṃ gahane vane
kṣutpipāsāparītāṅgāḥ pāṇḍavāḥ samupāviśan
- 16
तेषां समुपविष्टानां नकुलो दुःखितस्तदा
अब्रवीद्भ्रातरं ज्येष्ठम् अमर्षात्कुरुसत्तम
teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ nakulo duḥkhitastadā
abravīdbhrātaraṃ jyeṣṭham amarṣātkurusattama
- 17
नास्मिन्कुले जातु ममज्ज धर्मो न चालस्याद् अर्थलोपो बभूव
अनुत्तराः सर्वभूतेषु भूयः सम्प्राप्ताः स्मः संशयं केन राजन्
nāsminkule jātu mamajja dharmo na cālasyād arthalopo babhūva
anuttarāḥ sarvabhūteṣu bhūyaḥ samprāptāḥ smaḥ saṃśayaṃ kena rājan

