24 shlokas
- 1
लोमश उवाच
समुद्रं ते समाश्रित्य वारुणं निधिम् अम्भसाम्
कालेयाः सम्प्रवर्तन्त त्रैलोक्यस्य विनाशने
lomaśa uvāca
samudraṃ te samāśritya vāruṇaṃ nidhim ambhasām
kāleyāḥ sampravartanta trailokyasya vināśane
- 2
ते रात्रौ समभिक्रुद्धा भक्षयन्ति सदा मुनीन्
आश्रमेषु च ये सन्ति पुण्येष्वायतनेषु च
te rātrau samabhikruddhā bhakṣayanti sadā munīn
āśrameṣu ca ye santi puṇyeṣvāyataneṣu ca
- 3
वसिष्ठस्याश्रमे विप्रा भक्षितास्तैर्दुरात्मभिः
अशीतिशतम् अष्टौ च नव चान्ये तपस्विनः
vasiṣṭhasyāśrame viprā bhakṣitāstairdurātmabhiḥ
aśītiśatam aṣṭau ca nava cānye tapasvinaḥ
- 4
च्यवनस्याश्रमं गत्वा पुण्यं द्विजनिषेवितम्
फलमूलाशनानां हि मुनीनां भक्षितं शतम्
cyavanasyāśramaṃ gatvā puṇyaṃ dvijaniṣevitam
phalamūlāśanānāṃ hi munīnāṃ bhakṣitaṃ śatam
- 5
एवं रात्रौ स्म कुर्वन्ति विविशुश्चार्णवं दिवा
भरद्वाजाश्रमे चैव नियता ब्रह्मचारिणः
वाय्वाहाराम्बुभक्षाश्च विंशतिः संनिपातिताः
evaṃ rātrau sma kurvanti viviśuścārṇavaṃ divā
bharadvājāśrame caiva niyatā brahmacāriṇaḥ
vāyvāhārāmbubhakṣāśca viṃśatiḥ saṃnipātitāḥ
- 6
एवं क्रमेण सर्वांस्तान् आश्रमान्दानवास्तदा
निशायां परिधावन्ति मत्ता भुजबलाश्रयात्
कालोपसृष्टाः कालेया घ्नन्तो द्विजगणान्बहून्
evaṃ krameṇa sarvāṃstān āśramāndānavāstadā
niśāyāṃ paridhāvanti mattā bhujabalāśrayāt
kālopasṛṣṭāḥ kāleyā ghnanto dvijagaṇānbahūn
- 7
न चैनान् अन्वबुध्यन्त मनुजा मनुजोत्तम
एवं प्रवृत्तान्दैत्यांस्तांस्तापसेषु तपस्विषु
na cainān anvabudhyanta manujā manujottama
evaṃ pravṛttāndaityāṃstāṃstāpaseṣu tapasviṣu
- 8
प्रभाते समदृश्यन्त नियताहारकर्शिताः
महीतलस्था मुनयः शरीरैर्गतजीवितैः
prabhāte samadṛśyanta niyatāhārakarśitāḥ
mahītalasthā munayaḥ śarīrairgatajīvitaiḥ
- 9
क्षीणमांसैर्विरुधिरैर्विमज्जान्त्रैर्विसंधिभिः
आकीर्णैर् आचिता भूमिः शङ्खानाम् इव राशिभिः
kṣīṇamāṃsairvirudhirairvimajjāntrairvisaṃdhibhiḥ
ākīrṇair ācitā bhūmiḥ śaṅkhānām iva rāśibhiḥ
- 10
कलशैर्विप्रविद्धैश्च स्रुवैर्भग्नैस्तथैव च
विकीर्णैर् अग्निहोत्रैश्च भूर्बभूव समावृता
kalaśairvipraviddhaiśca sruvairbhagnaistathaiva ca
vikīrṇair agnihotraiśca bhūrbabhūva samāvṛtā
- 11
निःस्वाध्यायवषट्कारं नष्टयज्ञोत्सवक्रियम्
जगद् आसीन्निरुत्साहं कालेयभयपीडितम्
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ naṣṭayajñotsavakriyam
jagad āsīnnirutsāhaṃ kāleyabhayapīḍitam
- 12
एवं प्रक्षीयमाणाश्च मानवा मनुजेश्वर
आत्मत्राणपरा भीताः प्राद्रवन्त दिशो भयात्
evaṃ prakṣīyamāṇāśca mānavā manujeśvara
ātmatrāṇaparā bhītāḥ prādravanta diśo bhayāt
- 13
केचिद्गुहाः प्रविविशुर्निर्झरांश्चापरे श्रिताः
अपरे मरणोद्विग्ना भयात्प्राणान्समुत्सृजन्
kecidguhāḥ praviviśurnirjharāṃścāpare śritāḥ
apare maraṇodvignā bhayātprāṇānsamutsṛjan
- 14
केचिद् अत्र महेष्वासाः शूराः परमदर्पिताः
मार्गमाणाः परं यत्नं दानवानां प्रचक्रिरे
kecid atra maheṣvāsāḥ śūrāḥ paramadarpitāḥ
mārgamāṇāḥ paraṃ yatnaṃ dānavānāṃ pracakrire
- 15
न चैतान् अधिजग्मुस्ते समुद्रं समुपाश्रितान्
श्रमं जग्मुश्च परमम् आजग्मुः क्षयम् एव च
na caitān adhijagmuste samudraṃ samupāśritān
śramaṃ jagmuśca paramam ājagmuḥ kṣayam eva ca
- 16
जगत्युपशमं याते नष्टयज्ञोत्सवक्रिये
आजग्मुः परमाम् आर्तिं त्रिदशा मनुजेश्वर
jagatyupaśamaṃ yāte naṣṭayajñotsavakriye
ājagmuḥ paramām ārtiṃ tridaśā manujeśvara
- 17
समेत्य समहेन्द्राश्च भयान्मन्त्रं प्रचक्रिरे
नारायणं पुरस्कृत्य वैकुण्ठम् अपराजितम्
sametya samahendrāśca bhayānmantraṃ pracakrire
nārāyaṇaṃ puraskṛtya vaikuṇṭham aparājitam
- 18
ततो देवाः समेतास्ते तदोचुर्मधुसूदनम्
त्वं नः स्रष्टा च पाता च भर्ता च जगतः प्रभो
त्वया सृष्टम् इदं सर्वं यच्चेङ्गं यच्च नेङ्गति
tato devāḥ sametāste tadocurmadhusūdanam
tvaṃ naḥ sraṣṭā ca pātā ca bhartā ca jagataḥ prabho
tvayā sṛṣṭam idaṃ sarvaṃ yacceṅgaṃ yacca neṅgati
- 19
त्वया भूमिः पुरा नष्टा समुद्रात्पुष्करेक्षण
वाराहं रूपम् आस्थाय जगदर्थे समुद्धृता
tvayā bhūmiḥ purā naṣṭā samudrātpuṣkarekṣaṇa
vārāhaṃ rūpam āsthāya jagadarthe samuddhṛtā
- 20
आदिदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुस्त्वया
नारसिंहं वपुः कृत्वा सूदितः पुरुषोत्तम
ādidaityo mahāvīryo hiraṇyakaśipustvayā
nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā sūditaḥ puruṣottama
- 21
अवध्यः सर्वभूतानां बलिश्चापि महासुरः
वामनं वपुर् आश्रित्य त्रैलोक्याद्भ्रंशितस्त्वया
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ baliścāpi mahāsuraḥ
vāmanaṃ vapur āśritya trailokyādbhraṃśitastvayā
- 22
असुरश्च महेष्वासो जम्भ इत्यभिविश्रुतः
यज्ञक्षोभकरः क्रूरस्त्वयैव विनिपातितः
asuraśca maheṣvāso jambha ityabhiviśrutaḥ
yajñakṣobhakaraḥ krūrastvayaiva vinipātitaḥ
- 23
एवमादीनि कर्माणि येषां संख्या न विद्यते
अस्माकं भयभीतानां त्वं गतिर्मधुसूदन
evamādīni karmāṇi yeṣāṃ saṃkhyā na vidyate
asmākaṃ bhayabhītānāṃ tvaṃ gatirmadhusūdana
- 24
तस्मात्त्वां देव देवेश लोकार्थं ज्ञापयामहे
रक्ष लोकांश्च देवांश्च शक्रं च महतो भयात्
tasmāttvāṃ deva deveśa lokārthaṃ jñāpayāmahe
rakṣa lokāṃśca devāṃśca śakraṃ ca mahato bhayāt

